Revolted Media?


ჯანყის მონაწილე მედია?

თავის დროზე „რუსთავი 2“-ის ერთ-ერთმა დამფუძნებელმა ეროსი კიწმარიშვილმა გულწრფელად განაცხადა, რომ ტელეკომპანიის შექმნის უმთავრესი მიზანი ედუარდ შევარდნაძის ჩამოგდება იყო და, რომ არა „რუსთავი 2“, „ვარდების რევოლუცია“ არც შედგებოდა. რევოლუციის შემდეგ მიხეილ სააკაშვილის მთავრობამ მას, შესაძლოა, სწორედ ამიტომ ჩამოართვა ეს მედიასაშუალება, რომელიც თანდათან საკუთარი პროპაგანდის ძირითად იარაღად ჩამოაყალიბა.

დღევანდელი ოპოზიციური ტელეარხები, რომელთა შორისაც განსაკუთრებული რადიკალიზმით გამოირჩევა „კრიტიკული სამეული“ („მთავარი“, „პირველი“ და „ფორმულა“) აშკარად ცდილობენ, „გაიმეორონ“ „რუსთავი 2“-ის „ისტორიული გამოცდილება“ და აღარც მალავენ, რომ მათი მიზანია დღევანდელი ხელისუფლების „ჩამოგდება“ და საქართველოს დაბრუნება „აღმშენებლობის“ პერიოდში (იგულისხმება 2003-2012 წლები).

ამ მიზნის მისაღწევად ზემოხსენებული მედიასაშუალებები (კვლავ 2003 წლის გამოცდილების შესაბამისად) უკვე კვირაზე მეტია, ხატავენ სურათს, თითქოს 31 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნების ოფიციალურ შედეგებს მთელი საქართველო აპროტესტებს და ქვეყანაში „სამართლიანობის აღდგენას“ მხოლოდ მმართველი პარტია ეწინააღმდეგება.

ამგვარი სარედაქციო პოლიტიკის ილუსტრაციაა, მაგალითად, ოპოზიციური არხების 8 ნოემბრის საეთერო ბადე, რომელიც, ფაქტობრივად, ერთმანეთის იდენტური იყო და ზედმიწევნით იმეორებდა თემებსა და გზავნილებს.

„არჩევნები ტოტალურად გაყალბდა“; „მოსახლეობა მოტყუებული და შეურაცხყოფილია“; „ქვეყანაში მასობრივი სახალხო პროტესტი დაიწყო“; „ხელისუფლება არალეგიტიმურია“; „დავიცვათ ჩვენი ღირსება და არჩევანი“ − აი, ის ძირითადი გზავნილები, რომლებსაც ავრცელებდა „კრიტიკული სამეული“ სწორედ იმ დღეს, როდესაც ოპოზიციამ რამდენიმე ათასი ადამიანი ჯერ პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიაზე შეკრიბა, მოგვიანებით კი ცესკოს შენობის ბლოკირება სცადა.

ამ პროცესში, როგორც აღვნიშნეთ, მედია მოგვევლინა არა მხოლოდ ოპოზიციის მოკავშირედ, არამედ მთავარ ორგანიზატორადაც: მან ჯერ ოპოზიციური ელექტორატი დაარწმუნა, რომ არჩევნები ტოტალურად გაყალბდა, ხოლო შემდეგ ამავე ელექტორატის ერთი ნაწილის პროტესტი წარმოაჩინა ისე, თითქოს საქმე გვქონდა უპრეცედენტოდ მასობრივ საერთო-სახალხო მღელვარებასთან, რაც სინამდვილეს არ შეესაბამება.

ამ პროცესში მედია „ვირტუალურ რეალობას“ ქმნიდა არა მხოლოდ თავისთვის სასურველი ფაქტების, ციფრებისა და მოვლენების გაზვიადებით, არამედ არასასურველი გარემოებების დამალვითაც. მაგალითად, მთელი ამ ხნის მანძილზე ტელეეკრანებზე ვხედავდით არასამთავრობო სექტორის მხოლოდ იმ წარმომადგენლებს, რომლებიც ხელისუფლების მიმართ ოპოზიციურად არიან განწყობილი.

ამ მხრივ ყველაზე მეტი აქტიურობა გამოიჩინა „საერთაშორისო გამჭვირვალობა − საქართველოს“ აღმასრულებელმა დირექტორმა ეკა გიგაურმა, რომელიც უკვე არაერთი წელია, ღიად უპირისპირდება ხელისუფლებას და ეწევა ოპოზიციისა და, კერძოდ, „ნაციონალური მოძრაობის“ სასარგებლო აგიტაციას. მაგალითად, გიგაური დღემდე ეჭვქვეშ აყენებს „რუსთავი 2“-ის საქმეზე სტრასბურგის სასამართლოს გადაწყვეტილების სამართლიანობას.

ამავე დროს, ოპოზიციურმა მედიამ სრულიად უგულებელყო იმავე არასამთავრობო სექტორისა და, კონკრეტულად ISFED-ის მიერ ჩატარებული პარალელური გადათვლა, რომლის შედეგებიც ძალიან ახლოს აღმოჩნდა ცესკოს ოფიციალურ მონაცემებთან.

ოპოზიციური არხების მაყურებელმა, ფაქტობრივად ვერაფერი შეიტყო საერთაშორისო ორგანიზაციებისა და დამკვირვებლების მიერ არჩევნების შეფასების შესახებაც ან, უკეთეს შემთხვევაში, მოისმინა მხოლოდ კრიტიკული შენიშვნები მაშინ, როცა, მაგალითად, ეუთო/ოდირის სადამკვირვებლო მისიის მთავარი დასკვნით, არჩევნები მთლიანობაში „კონკურენტულ გარემოში და ძირითადი თავისუფლებების დაცვით ჩატარდა“.

ყველაზე მნიშვნელოვანი და საგანგაშო მანიპულაცია, რომელსაც ოპოზიციურმა არხებმა 8-9 ნოემბერს მიმართეს, უდავოდ არის იმ ძალადობრივი აქტების სრული იგნორირება, რომლებსაც მომიტინგეთა ნაწილი მიმართავდა ცესკოს ტერიტორიაზე შესაღწევად. ამ ტელეარხებს არ უჩვენებიათ, როგორ გაარღვიეს ღობე მომიტინგეებმა და როგორ შეეჯახნენ ისინი პოლიციის თანამშრომლებს; მათ ასევე „მიჩქმალეს“ ე.წ. „მოლოტოვის კოქტეილისა“ და ქვების სროლის ფაქტებიც, თუმცა ამავე დროს არაერთხელ გაავრცელეს მცდარი ინფორმაცია, თითქოს სამართალდამცველებმა მომიტინგეთა წინააღმდეგ ცრემლმდენი გაზი გამოიყენეს.

ამ მანიპულაციის მიზანი იყო სახელმწიფოს მხრიდან მოსახლეობაზე „არნახული“ ძალადობის „ჩვენება“, რასაც საზოგადოების ის ნაწილიც უნდა გამოეყვანა ქუჩაში, რომელიც მანამდე არ აპირებდა საპროტესტო აქციებში მონაწილეობას.

მსოფლიოსა და საქართველოში შექმნილი ეპიდემიოლოგიური ვითარების გათვალისწინებით, არ შეიძლება, ცალკე არ აღვნიშნოთ ამავე მედიასაშუალებების მიერ საკუთარი პოლიტიკური მიზნების მისაღწევად გამოყენებული ორმაგი სტანდარტები „ახალი კორონავირუსის“ ეპიდემიასთან მიმართებით.

კერძოდ, არხები, რომლებიც რამდენიმე თვის წინ, აღდგომის დღესასწაულზე დემონსტრაციულად „აბულინგებდნენ“ და „ბნელებს“ უწოდებდნენ ეკლესიაში მისულ მრევლს და მისი შეჩერების მიზნით მთავრობას საგანგებო ზომებისკენ მოუწოდებდნენ, არჩევნების შემდეგ, გაცილებით უფრო საგანგაშო სტატისტიკის პირობებში, არათუ არ „ღელავდნენ“ დაავადების შესაძლო გავრცელებაზე, არამედ ყოველმხრივ უბიძგებდნენ საზოგადოებას მასობრივი აქციებისკენ, რასაც ახლო მომავალში, შესაძლოა, ეპიდემიის ახალი აფეთქება მოჰყვეს.

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / / / /

Discreditation by All Means


დისკრედიტაცია ნებისმიერ ფასად.

26 ივნისს, „მთავარი არხის“ საინფორმაციო გამოშვებაში „მთავარი 9 საათზე“ პირველი ორი სიუჟეტი დაეთმო ტრაგედიას, რომელიც ეხებოდა 19 წლის ფეხბურთელის, გიორგი შაქარაშვილის გარდაცვალებას და პროკურატურის მიერ ამ საქმესთან დაკავშირებით 17 პირის დაკავებას. იმისდა მიუხედავად, რომ უშუალოდ მსხვერპლის მამამ პირდაპირ განაცხადა, რომ მისთვის მნიშვნელოვანი იყო არა ვიღაცის დასჯა, არამედ სამართლიანობა, პროკურატურას უკვე პირველივე სიუჟეტში დასდეს ბრალი გამოძიების მიზანმიმართულად გაწელვაში; მეტიც, „საიდუმლო წყაროს“ თანახმად, პროკურატურისა და გამოძიების ასეთი შეფერხება დაკავშირებული ყოფილა ბიძინა ივანიშვილის შვილთან, ბერა ივანიშვილთან. საბოლოო ჯამში, აღნიშნულ სიუჟეტში შაქარაშვილის ტრაგედიამ გამოკვეთილად პოლიტიკური ელფერი შეიძინა, ხაზი გაესვა „ივანიშვილების კლანს“, „ოლიგარქიულ მმართველობას“ და ა. შ.

მეორე სიუჟეტში, რომელშიც უშუალოდ დაკავების პროცესზე იყო საუბარი, მოწმენი გავხდით გამოძიების და ჯერ კიდევ არდაწყებული სასამართლო პროცესის დისკრედიტაციის მცდელობისა; აშკარად შეინიშნებოდა სწრაფვა საზოგადოებაში მომავალი პროცესისადმი უნდობლობის დანერგვისა და იმ მოსაზრების ჩამოყალიბებისკენ, რომ სახელმწიფო ვერ დაიცავს არა მხოლოდ დაზარალებულებს, არამედ, ეჭვმიტანილებსაც. საბოლოო ანგარიშით, ხსენებულ სიუჟეტებში არხმა მიზანმიმართულად გააკეთა ყოველივე ის, რაზეც ჯერ კიდევ 2018 წელს სტრასბურგის სასამართლომ მიუთითა იმდროინდელ „რუსთავი-2“-ს: დაიწყო ქვეყნის საგამოძიებო და სასამართლო ინსტიტუტებზე თავდასხმა და აპრიორი იმის მტკიცება, რომ მათი ნდობა არ შეიძლება.

ცნობისათვის: 2018 წელს გამოქვეყნებულ დადგენილებაში ევროპის ადამიანის უფლებათა სასამართლომ „რუსთავი 2“-ის საქმეზე მკაფიოდ განაცხადა, რომ ტელეკომპანიის ხელმძღვანელმა ნიკა გვარამიამ და მისმა თანამოაზრეებმა გამოიყენეს მათ ხელთ არსებული რესურსები სასამართლოს დისკრედიტაციისთვის. ამასთან, სტრასბურგელმა მოსამართლეებმა ყველასთვის გასაგებად თქვეს, რომ დაუშვებელია მედიის მხრიდან სასამართლოზე თავდასხმა და მისი საქმიანობის დაკნინება საკუთარი მიზნების მისაღწევად. როგორც ჩანს, ეს მოწოდებები ქართული მედიის დიდმა ნაწილმა არ შეისმინა.

მეტიც: თუ თვალს გადავავლებთ ქართული ოპოზიციური მედიის მიერ კრიმინალის გაშუქების ტენდენციას თუნდაც მხოლოდ ბოლო ორი წლის განმავლობაში, ნათლად დავინახავთ, რომ ხშირად მიზანი არის არა მაყურებლისთვის ინფორმაციის მოწოდება ან, თუნდაც, კრიტიკული კითხვების დასმა, არამედ ხელისუფლებისა და, მთლიანად, ქვეყნის მართვაზე პასუხისმგებელი ყველა ინსტიტუტის დისკრედიტაცია. ეს მიზანი განსაკუთრებით ნათელი ხდება, როცა საქმე ეხება პოლიციას ან, ზოგადად, ძალოვან სტრუქტურებს, რომელთა წინააღმდეგაც დღეს მედიაში აშკარად შეინიშნება არა მხოლოდ ინსტიტუციური, არამედ ინდივიდუალური დისკრედიტაციის კამპანიაც.

მაგალითად ე. წ. „კრიტიკული“ ტელევიზიების მიერ მომზადებული სიუჟეტებიდან მაყურებელს რჩება არა მხოლოდ ის შთაბეჭდილება, რომ ხელისუფლებამ „ჭანჭიკები მოუშვა“ და „კრიმინალი გახშირდა“, არამედ იმავე სიუჟეტებში, როგორც წესი, თავად პოლიციის თანამშრომლებიც კი გამოყვანილი არიან როგორც უპასუხისმგებლო ან სულაც მოძალადე ტიპაჟები, რომელთა მიმართაც მაყურებელს მხოლოდ პროტესტი და აგრესია შეიძლება გაუჩნდეს. სწორედ ამგვარი „დრამატურგიის“ თვალსაჩინო ნიმუში იყო ტვ „პირველის“ ეთერში 2 ივნისს გასული სიუჟეტი, სადაც გაისმა ბრალდება, თითქოს პოლიციელებმა ახალშობილი ჩვილი სანაგვე ურნაში გადააგდეს.

ნიშანდობლივია, რომ ადამიანები, რომლებიც დღეს „მთავარ არხზე“ ზემოხსენებულ კამპანიას აწარმოებენ, სრულიად საპირისპირო სულისკვეთებით მუშაობდნენ 2012 წლის ოქტომბრამდე, ანუ არსებული ტენდენცია აშკარად პოლიტიკური მოტივებითაა ნაკარნახევი.

რაც შეეხება უშუალოდ გიორგი შაქარაშვილის ტრაგედიას, ეს საქმე, სამწუხაროდ, უკვე შეიძლება შეფასდეს, როგორც ხორავას ქუჩის საქმის გაგრძელება და არა მხოლოდ იმიტომ, რომ აქაც და იქაც საქმე გვაქვს ახალგაზრდების მიერ მძიმე დანაშაულის ჩადენასთან, არამედ იმიტომაც, რომ პოლიტიკური განზომილება, სავარაუდოდ, აქაც გადაფარავს სოციალურს, რადგან ეს საქმეც მომენტალურად გახდა ოპოზიციური არხების მიერ სახელმწიფოზე ზეწოლის პოლიტიკური ბერკეტი.

სამწუხაროა, მაგრამ გიორგი შაქარაშვილის საქმის გაშუქების პროცესში კიდევ ერთხელ გამოჩნდა, რომ „მთავარი არხი“ ძირითადად ორიენტირებულია საკუთარი პოლიტიკური ინტერესების განხორციელებაზე და არა თუნდაც იმის გარკვევაზე, რა განაპირობებს ახალგაზრდებში ისეთი აგრესიისა და ზიზღის დაგროვებას, რომელიც ზოგჯერ უმძიმესი დანაშაულების ჩადენაში აისახება. აქ აშკარად არასწორია თითის მხოლოდ ერთი მიმართულებით გაშვერა და როდესაც ვლაპარაკობთ მშობლების, განათლების სისტემის ან ხელისუფლების პასუხისმგებლობაზე, არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ თანამედროვე ეპოქაში მედიაც უაღრესად მნიშვნელოვან როლს ასრულებს პიროვნების სოციალიზაციის პროცესში და, ალბათ, არც ისე იოლია პასუხისმგებლობით აღსავსე ახალგაზრდა თაობა ჩამოყალიბდეს იქ, სადაც უპასუხისმგებლო მედია ბატონობს.

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / / /
RussiaUSAGeorgia