The “Broken TV” Effect?


„გაფუჭებული ტელევიზორის“ ეფექტი?

ბოლო რამდენიმე კვირის განმავლობაში და, განსაკუთრებით, 19 აპრილის შეთანხმების ანულირებულად გამოცხადების შემდეგ საქართველოს პარტნიორი ქვეყნების წარმომადგენელთა მხრიდან არაერთი კრიტიკული კომენტარი გაკეთდა როგორც ხელისუფლების, ისე ოპოზიციის მიმართ, თუმცა პოლიტიკურად პოლარიზებულ ქართულ მედიაში ვითარება, როგორც წესი, ისეა წარმოდგენილი, რომ პასუხისმგებლობა შეთანხმების შეწყვეტის გამო მხოლოდ ერთ მხარეს ეხება და პარტნიორების კრიტიკაც მხოლოდ მისკენაა მიმართული.

ამ მხრივ განსაკუთრებით გამოირჩევიან ოპოზიციური სარედაქციო პოლიტიკის მქონე არხები, რომლებიც მუდმივად (და ხშირად – ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე) ცდილობენ დაარწმუნონ საზოგადოება, რომ დასავლეთმა მმართველ გუნდს „ბოლო გაფრთხილება“ მისცა, „წითელი ბარათი“ აჩვენა, „განაჩენი“ გამოუტანა და ა.შ.

ამ ტიპის ბრალდებების კონტექსტში უკანასკნელ ხანს გახშირდა ცნობები დასავლეთის ქვეყნების მიერ საქართველოს ხელისუფლების წარმომადგენლებთან და ოფიციალურ პირებთან მაღალი დონის შეხვედრებზე უარის თქმის შესახებ.

მაგალითად, 19 ივლისს ცალკეული მედიასაშუალებები გვარწმუნებდნენ, რომ ამერიკელმა კონგრესმენებმა და, მათ შორის, ადამ კინზინგერმა ირაკლი ღარიბაშვილთან შეხვედრაზე უარი თქვეს და რომ პრემიერ-მინისტრისთვის „ამერიკის კარი სამუდამოდ დაიხურა“.

როგორც ცნობილია ამ ინფორმაციას მალე გამოეხმაურა თავად ადამ კინზინგერი და გავრცელებული ინფორმაცია ოფიციალურად უარყო, თუმცა ცნობები „ჩაშლილი ვიზიტების“ შესახებ ამით არ დასრულებულა.

ზემოხსენებული ისტორიიდან დაახლოებით ორი კვირის შემდეგ, 31 ივლისს ქართულ ოპოზიციაზე დაყრდნობით მედიაში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ 19 აპრილის შეთანხმების ანულირების შემდეგ ბალტიის სახელმწიფოებმა გააუქმეს ირაკლი ღარიბაშვილის ვიზიტები ამ ქვეყნებში, რომელიც, მათივე ცნობით, 8-9 აგვისტოს უნდა გამართულიყო.

საგულისხმოა, რომ მედიასაშუალებებს, რომლებიც მტკიცებითი ფორმით ავრცელებდნენ ამ ინფორმაციას არ მოუძიებიათ და მაყურებლისთის არ წარმოუდგენიათ შესაბამისი ქვეყნების ოფიციალური პირების, საელჩოების ან სხვა ოფიციალური სტრუქტურების კომენტარი და 4 აგვისტომდე მათი ერთადერთი წყარო ფაქტობრივად ქართული ოპოზიცია იყო, რომელიც ცხადია პოლიტიკურად დაინტერესებულ მხარეს წარმოადგენს და ამ შემთხვევაში ვერ ჩაითვლება ობიექტურ წყაროდ ან საკმარისად კომპეტენტურ სუბიექტად იმისთვის, რომ მის მიერ ცალმხრივად გაჟღერებული ვერსია უდავო ფაქტად ჩაითვალოს.

რაც შეეხება უშუალოდ საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს, 4 აგვისტოს უწყებამ ოფიციალურად უარყო გავრცელებული ინფორმაცია ვიზიტების გაუქმების შესახებ და ხაზი გაუსვა იმ გარემოებასაც, რომ 8-9 აგვისტო 2008 წლის აგვისტოს ომის წლისთავს ემთხვევა და ხსენებულ დღეებში საერთოდ შეუძლებელია რამე ვიზიტი ყოფილიყო დაგეგმილი.

ამ განცხადების მიუხედავად, კონკრეტული მედიასაშუალებები 4 და 5 აგვისტოს ასევე მთელი დღის განმავლობაში მტკიცებითი ფორმით და კიდევ უფრო კატეგორიული ტონით განაგრძობდნენ იმ ვერსიის გავრცელებას, რომ ვიზიტების გაუქმება ბალტიის ქვეყნების „კოორდინირებული გადაწყვეტილებაა“ და ა.შ.

მეტიც – „მთავარი არხის“ ცნობით, ბალტიის ქვეყნებმა ირაკლი ღარიბაშვილი პერსონა ნონ-გრატადაც კი გამოაცხადეს, რაც ცხადია შეუძლებელია სიმართლეს შეესაბამებოდეს, ხოლო ტელეკომპანია „ფორმულამ“ აუდიტორიას აუწყა, თითქოს ბალტიის ქვეყნების სამთავრობო წყაროები ადასტურებენ იმას, რომ საქართველოს პრემიერ-მინისტრს ამ ქვეყნებში ვიზიტზე უარი უთხრეს.

რეალურად, ლიეტუვური გამოცემა, რომელსაც 4 აგვისტოს შემდეგ ქართული მედია მტკიცებულების სახით წარმოგვიდგენს და სადაც ვიზიტების შესახებ სტატია სწორედ 4 აგვისტოს გამოქვეყნდა, გვამცნობს, რომ ეს „გამოცემის წყაროების მიერ მოწოდებული“ ინფორმაციაა და არა უშუალოდ რომელიმე ოფიციალური უწყების მიერ დადასტურებული ცნობა.

აღსანიშნავია ისიც, რომ ხსენებული სტატია ლიეტუვურ გამოცემაში გამოქვეყნდა მას შემდეგ, რაც ქართულმა ტელევიზიებმა გაავრცელეს ინფორმაცია ვიზიტების გაუქმების შესახებ. შესაბამისად, ლიეტუვური მედია ვერც ერთ შემთხვევაში ვერ იქნებოდა ქართული მედიის პირველწყარო და ეს 5 აგვისტოს „მთავარ არხთან“ კომენტარში დაადასტურა თავად სტატიის ავტორმა, გინტარას რადაუკსასმაც, რომელმაც განაცხადა, რომ ინფორმაცია ვიზიტების გაუქმების შესახებ მან თავდაპირველად ინტერნეტში ნახა და ამის შემდეგ დაინტერესდა აღნიშნული თემით.

კონკრეტული, ოფიციალური წყარო ან ციტატა მას არც ამ შემთხვევაში წარმოუდგენია, ხოლო რაც შეეხება სტატიის „კრიტიკულ სულისკვეთებას“ საქართველოს ხელისუფლების მიმართ, ეს ცხადია ვიზიტების გაუქმების მტკიცებულებად ვერ ჩაითვლება და თუ გავითვალისწინებთ იმასაც, რომ სტატიაში რამდენჯერმე ციტირებულ ლიეტუველ პოლიტიკოსს, ჟიგიმანტას პავილიონისს წარსულშიც არაერთხელ დაუფიქსირებია საკუთარი სუბიექტური დამოკიდებულება საქართველოში მიმდინარე პოლიტიკური პროცესების მიმართ, კითხვის ნიშნები შეიძლება იმასთან დაკავშირებითაც გაჩნდეს, რამდენად იზიარებს ან არ იზიარებს ლიეტუვის ხელისუფლება მთლიანობაში პავილიონისის ხედვას.

საბოლოო ჯამში, ბრალდებებისა და უარყოფების რამდენიმედღიანი კამპანიის მიუხედავად, შეიძლება ითქვას რომ ქართული საზოგადოების უდიდესმა ნაწილმა მედიიდან მაინც ვერ მიიღო რეალური და ობიექტური ინფორმაცია იმასთან დაკავშირებით, თუ რა საფუძველი აქვს (ან აქვს თუ არა საერთოდ რამე საფუძველი) საინფორმაციო კამპანიას ვიზიტების გაუქმების შესახებ, თუმცა ამ პროცესში კიდევ ერთხელ და მკაფიოდ გამოიკვეთა ქართული მედიისთვის დამახასიათებელი რამდენიმე პრობლემა.

მაგალითად, მედიის მიერ გაჟღერებული ბრალდებების ინტენსივობა და გაშუქების სტილი აშკარად მიანიშნებს იმას, რომ ოპოზიციური მედია ყველა მეთოდით ცდილობს მმართველი გუნდის დისკრედიტაციას და აქედან გამომდინარე, უკვე თავადაც გვევლინება პოლიტიკურ მოთამაშედ.

ამასთან, იმის გამო რომ „საგარეო ლეგიტიმაცია“ საქართველოში ნებისმიერი ხელისუფლებისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვან ფაქტორად ითვლება, მედიაც სწორედ ამ მიმართულებით ახორციელებს „დარტყმას“, თუმცა შიდაპოლიტიკურ დაპირისპირებაში პარტნიორი ქვეყნებით და საგარეო პოლიტიკით მანიპულირება განსაკუთრებით სახიფათო პრაქტიკაა, რამაც შესაძლოა უკვე თავად შექმნას დიპლომატიური გაუგებრობის საფრთხე ან ხელი შეუწყოს საზოგადოების ნაწილში კონკრეტული ქვეყნების მიმართ ნეგატიური განწყობების გაჩენას.

ამ საზოგადოებრივ-პოლიტიკური გამოწვევების გარდა, „გაუქმებული ვიზიტების“ გაშუქების პროცესში აშკარად იკვეთება პროფესიონალიზმის დეფიციტის პრობლემაც ქართულ მედიაში, რაც საერთაშორისო მნიშვნელობის ამბების გაშუქების დროს განსაკუთრებით მკაფიოდ ჩანს და ინფორმაციის მოპოვებისა და გავრცელების სტანდარტებს უკავშირდება.

ფაქტია, რომ როდესაც მედიასაშუალება ავრცელებს საერთაშორისო სკანდალის ტოლფას ინფორმაციას, იგი განსაკუთრებული პასუხისმგებლობით უნდა მოეკიდოს ამ ინფორმაციის დამადასტურებელი წყაროების წარმოდგენას და იმ შემთხვევაში, თუ საკმარისად დამაჯერებელი მტკიცებულებების მოპოვება შეუძლებელია, ინფორმაცია შესაძლებელია გავრცელდეს მხოლოდ როგორც ვერსია და არა როგორც ფაქტი.

ამის მიუხედავად, ქართულ მედიაში სამწუხაროდ ხშირია შემთხვევები, როცა ინფორმაციის პირველწყარო საერთოდ დაუდგენელია, მაგრამ ცნობა მაინც მტკიცებითი ფორმით ვრცელდება, ხოლო მედიასაშუალებები ამ შემთხვევაში ფორმალურად ეყრდნობიან სხვა მედიასაშუალებებს, რომლებიც თავის მხრივ საერთოდ არ ასახელებენ წყაროს, საიდანაც კონკრეტული ინფორმაცია მიიღეს და ა.შ.

რეალურად, ამას შეიძლება ვუწოდოთ „გაფუჭებული ტელეფონის“ (ან სულაც „გაფუჭებული ტელევიზორის“) ეფექტი, როცა მედია წყაროს კონფიდენციალურობის უფლების გამოყენებით ავრცელებს ნებისმიერ ინფორმაციას (რომელიც შესაძლოა მიზანმიმართული პროვოკაცია ან ბანალური ჭორიც კი იყოს), თუმცა საზოგადოებისა და მაყურებლის წინაშე ფაქტობრივად არავითარ პასუხისმგებლობას არ იღებს მიუხედავად იმისა, რომ არსებობენ კონკრეტული ოფიციალური უწყებები და სუბიექტები, რომლებთანაც შესაძლებელია გაჟღერებული ინფორმაციის გადამოწმება.

დასკვნის სახით შეგვიძლია ვთქვათ, რომ „გაუქმებული ვიზიტების“ გაშუქების პროცესში პროფესიონალიზმზე პრეტენზიის მქონე მედია ინფორმაციის გადამოწმების მიზნით ნებისმიერ შემთხვევაში უნდა დაკავშირებოდა ბალტიის ქვეყნების ოფიციალურ სტრუქტურებს ან თუნდაც მათ დიპლომატიურ წარმომადგენლობებს საქართველოში და წარმოედგინა აუდიტორიისთვის მათგან მიღებული კომენტარი(ც).

სამწუხაროდ, ასეთი მცდელობები ჯერ-ჯერობით ძალიან იშვიათია და ეს პროფესიონალიზმის დეფიციტის გარდა კიდევ ერთხელ ადასტურებს იმასაც, რომ მედიის მიზანი ხშირად არა ობიექტური ინფორმაციის მიწოდება, არამედ სწორედ სასურველი ვერსიის გავრცელება და საზოგადოებაში კონკრეტული განწყობების ჩამოყალიბებაა.

სტატია პირველად იყო გამოქვეყნებული პორტალზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / / / / / / /

When criminal increases?


როდის იმატებს კრიმინალი?

ბოლო რამდენიმე კვირის მანძილზე ქართულ მედიაში კრიმინალის თემამ კვლავ ერთ-ერთი წამყვანი ადგილი დაიკავა. ამ კუთხით, როგორც მუდამ, განსაკუთრებით გამოირჩევა ოპოზიციური მედია, რომელიც სულ უფრო მეტ დროს უთმობს დანაშაულებრივი ფაქტების გაშუქებას და ხშირად გვთავაზობს კრიმინოგენული ვითარების შეფასებას;

ეს კი, როგორც წესი, იმის დამტკიცებას ემსახურება, რომ ქვეყანაში დანაშაულის დონე გაიზარდა, რომ ხელისუფლება არა მარტო არაფერს აკეთებს დანაშაულის პრევენციისთვის, არამედ თავადვე ახალისებს კრიმინალურ სუბკულტურას და, საერთოდაც, „ქორწინებაშია“ მასთან…

საყურადღებოა, რომ ოპოზიციურ მედიაში კრიმინალის გაშუქებას მკაფიოდ გამოხატული ციკლურობა ახასიათებს: საარჩევნო, ან, ზოგადად, პოლიტიკურად „ცხელ“ პერიოდებში, როცა საეთერო დროის უდიდესი ნაწილი ოპოზიციურ პარტიებს, პოლიტიკოსების გამოსვლებსა და აქციების გაშუქებას ეთმობა, კრიმინალი უკანა პლანზე გადადის, ხოლო პოლიტიკური ვითარების ჩაცხრობის შემდეგ ისევ ყურადღების ცენტრში ექცევა.

ამ ტენდენციას შეგვიძლია დავაკვირდეთ ბოლო საპარლამენტო არჩევნების მაგალითზეც. შარშან ზაფხულში, ანუ საარჩევნო მარათონის დაწყებამდე, ოპოზიციურ მედიაში სწორედ კრიმინალი იყო წამყვანი თემა: პირდაპირ ეთერში მიმდინარეობდა ალტერნატიული საგამოძიებო ექსპერიმენტები, ტარდებოდა ალტერნატიული სასამართლო პროცესები და კონკრეტულ პირებს დამნაშავედ ან უდანაშაულოდ აცხადებდნენ. მაგრამ, როგორც კი პოლიტიკური პროცესი წინასაარჩევნო რეჟიმში შევიდა, კრიმინალისთვის დათმობილი დრო ნელ-ნელა შემცირდა და საგამოძიებო ექსპერიმენტების ადგილი ქუჩის აქციებმა დაიკავა.

შემდგომ, ეს რეჟიმი მეტ-ნაკლებად შენარჩუნებულ იქნა მანამ, სანამ ოპოზიცია უარს აცხადებდა პარლამენტში შესვლაზე და გათვლას რევოლუციურ სცენარზე აკეთებდა, თუმცა მას შემდეგ, რაც ოპოზიციის უდიდესი ნაწილი პარლამენტში შევიდა და ნათელი გახდა, რომ პოლიტიკური სიტუაცია, სულ მცირე, მომდევნო არჩევნებამდე არ შეიცვლება, კრიმინალის თემა მედიაში კვლავ შესამჩნევად გააქტიურდა და ახალი მიმართულებებიც გამოიკვეთა.

თუ ერთი წლის წინ აქცენტი ძირითადად გახმაურებულ საქმეებზე კეთდებოდა, ახლა დიდი ყურადღება ეთმობა ე. წ. „ქურდული სამყაროს“ და, საერთოდ, კრიმინალური სუბკულტურის თემას, რომელიც, როგორც წესი, ისევ და ისევ პოლიტიკასთან კავშირშია წარმოდგენილი და აქტიურად მიმდინარეობს იმ აზრის დამკვიდრება, რომ ხელისუფლების უმოქმედობის გამო ან, სულაც, მისი ხელშეწყობით ქვეყანაში აშკარად ძლიერდება კრიმინალური ავტორიტეტებისა და „კრიმინალური იდეოლოგიის“ გავლენა.

ეს უკანასკნელი ტენდენცია, შესაძლოა, იმითაც იყოს განპირობებული, რომ წლეულს თამარ ბაჩალიაშვილის ან გიორგი შაქარაშვილის ტრაგედიების მსგავსი რეზონანსი არცერთ საქმეს არ გამოუწვევია, თუმცა კრიმინალის თემატიკაზე ორიენტირებულ მედიას არც ძველი საქმეების გახსენება უჭირს.

სწორედ ამის მაგალითი ვიხილეთ 13 ივნისს „მთავარი არხის“ Post Factum-ში. გადაცემაში გიორგი გაბუნიამ გაავრცელა „ახალი ფარული“ ინფორმაცია, რომლის თანახმადაც, თამარ ბაჩალიაშვილი თითქოს ჩართული იყო ე.წ. „ფიშინგში“, რაც კიბერთაღლითობის ერთ-ერთი ფორმაა და გულისხმობს მანიპულაციური მეთოდებით მომხმარებლის საიდუმლო ინფორმაციის ან ფინანსური სახსრების მოპოვებას.

საგულისხმოა, რომ ამ სიუჟეტში ნათლად გამოიკვეთა კიდევ ერთი პრობლემა, რომელიც თითქმის ყოველთვის ახლავს ქართულ მედიაში კრიმინალის გაშუქებას; კერძოდ, მიდრეკილება „შოუსა“ და „სიყვითლისკენ“, რაც ქართული მედიის მესვეურებისთვის ხშირად საუკეთესო გზაა რეიტინგის ასამაღლებლად.

შესაბამისად, თამარ ბაჩალიაშვილი, რომლის პირადი ჩანაწერები და გზავნილები მედიამ ჯერ კიდევ შარშან არაერთხელ გამოიყენა „ყვითელი რეიტინგის“ შესაქმნელად, ამჯერადაც ერთგვარი „შოუს“ მსხვერპლი გახდა და პორნოგრაფიული შინაარსის მქონე მასალების გავრცელების ვერსიის შემდეგ მისი სახელი ამჯერად კიბერთაღლითობის დანაშაულთან კავშირშიც გაისმა.

ბაჩალიაშვილის საქმის „თავიდან გამოძიება“ და „ფარული ინფორმაციის“ შემთხვევით აღმოჩენა კიდევ ერთხელ მიუთითებს იმაზე, რომ პოლიტიკური პროცესების პარლამენტში გადატანის შემდეგ ოპოზიციურ მედიას მოაკლდა ხელისუფლების წინააღმდეგ მიმართული ემოციური შოუ და, რაკი შაქარაშვილის საქმის „გაცოცხლება“ შეუძლებელი გახდა გამოძიებისადმი ოჯახის ნდობის გამო, აქცენტი გაკეთდა თამარ ბაჩალიაშვილზე, რომელმაც, გამოძიების თანახმად, სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა.

რაც შეეხება სიუჟეტებს „ქურდული სამყაროს გავლენის უპრეცედენტო გაძლიერების“ შესახებ, რასაც, როგორც წესი, არავითარი კონკრეტული საბუთი არ ახლავს, მათი გახშირება გარკვეულწილად, შესაძლოა, გამოწვეული იყოს ასევე ტრაგიკულად სკანდალური ახალი საქმეების სიმწირით, თუმცა, სავარაუდოდ აქ ასევე მნიშვნელოვან როლს ასრულებს გათვლა იმ მაყურებლის ემოციებზე, რომლებსაც ახსოვთ 90-იანი წლები და რომელთათვისაც ეს თემა განსაკუთრებულ პრობლემებთან ასოციაციებს იწვევს.

ამ ადამიანების უმრავლესობა, შედარებით ახალგაზრდა თაობისგან განსხვავებით, უფრო მოწყვლადია „ქურდული თემით“ მანიპულირების მიმართ და ოპოზიციური მედიაც აქტიურად იყენებს საზოგადოების ამ ნაწილში გაბატონებულ წარმოდგენებსა და სტერეოტიპებს.

თუ თვალს გადავავლებთ ბოლო რამდენიმე კვირის განმავლობაში „მთავარი არხის“, ტვ „პირველისა“ და „ფორმულის“ მიერ „ქურდული სამყაროს გაძლიერების დასამტკიცებლად“ მომზადებულსა და გამოქვეყნებულ მასალებს, აღმოვაჩენთ, რომ, ავტორთა მტკიცებით, კრიმინალური ავტორიტეტებისა და, საერთოდ, „კრიმინალური მენტალიტეტის“ გაძლიერება ყველა მიმართულებით შეინიშნება, რის საბუთადაც, შესაძლოა, გამოყენებულ იქნეს დაფაზე, კედელზე ან მოსწავლის მაისურზე აღმოჩენილი „ქურდული“ წარწერა.

თუ ამ მედიასაშუალებებს დავეყრდნობით, დღეს კრიმინალური ავტორიტეტები არა მხოლოდ ციხეს აკონტროლებენ, არამედ აქტიურად ერევიან პოლიტიკურ ცხოვრებაში და ეთნიკურ ჯგუფებს შორის წარმოშობილ კონფლიქტებსაც კი აგვარებენ.

აღსანიშნავია, რომ კრიმინალის გაშუქება ხსენებულ მედიასაშუალებებში, როგორც წესი, მიმდინარეობს ან სრულდება ოპოზიციის შეფასებების ფონზე. შესაბამისია გაშუქების სულისკვეთებაც: კრიმინალთან ბრძოლა სამაგალითო იყო „ნაციონალური მოძრაობის“ მმართველობის წლებში, ხოლო „ნულოვანი ტოლერანტობის“ პოლიტიკისგან ნებისმიერი გადახრა განიხილება, როგორც კრიმინალის მიმართ „არასაკმარისი სიმკაცრე“.

სტატია იყო პირველად გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / / / / /

Oppositional Media against German Ambassador


ოპოზიციური მედია გერმანიის ელჩის წინააღმდეგ.

წლევანდელი საპარლამენტო არჩევნებით საქართველოში ხელისუფლება არ შეცვლილა, მაგრამ არჩევნების შემდეგ მოსახლეობა, შეიძლება ითქვას, ისტორიული პროცესის მოწმე შეიქნა: ქვეყნის ისტორიაში პირველად ოპოზიციური მედია, რომელიც თავს მუდამ „პროდასავლური ორიენტაციის ავანგარდში“ წარმოგვიდგენდა, ღიად დაუპირისპირდა დასავლეთის ქვეყნების დიპლომატიური კორპუსის წარმომადგენლებს.

უკვე რამდენიმე კვირაა ტელეკომპანიები „მთავარი არხი“, „ფორმულა“ და ტვ „პირველი“ უცხოელ ელჩებს საქართველოსა და ქართველი ხალხის ინტერესების წინააღმდეგ მიმართულ საქმიანობაში ადანაშაულებენ. ეს კამპანია უშუალოდ მიხეილ სააკაშვილის „ჩაწოდებით“ წამოიწყო „მთავარი არხის“ გენერალურმა დირექტორმა ნიკა გვარამიამ, რომელსაც დღემდე არ უთქვამს უარი „მთავარი ბრალმდებლის“ როლის შესრულებაზე. თუმცა, ელჩების წინააღმდეგ მიმართულ კამპანიაში არანაკლებ საყურადღებო შტრიხად უნდა ჩაითვალოს ისიც, რომ ოპოზიციური მედია განსაკუთრებული აგრესიულობით გამოირჩევა აშშ-ისა და გერმანიის ელჩებისადმი.

ამასთან, თუ კელი დეგნანის წინააღმდეგ „ამბოხი“ მეტ-ნაკლებად მაინც „მოზომილია“, გერმანიის ელჩისადმი აგრესიამ უკვე იმდენად დემონსტრაციული სახე შეიძინა, რომ პიროვნული მიუღებლობის შთაბეჭდილებასაც კი ტოვებს. აღსანიშნავია ისიც, რომ ჰუბერტ კნირშის წინააღმდეგ მიმართული განცხადებები გვესმის არა მხოლოდ ოპოზიციური მედიიდან, არამედ „ნაციონალურ მოძრაობასთან“ დაახლოებული, „ელიტარული“ არასამთავრობო სექტორიდანაც.

გავიხსენოთ, რომ ოპოზიციური მედიისა და „ელიტარული“ არასამთავრობო სექტორის თავდასხმა გერმანიის ელჩზე ჯერ კიდევ გაზაფხულზე, 8 მარტის შეთანხმების განხილვისას განხორციელდა. არადა, 8 მარტის შეთანხმებაც ხომ სწორედ იმ ელჩების მხარდაჭერით იქნა მიღწეული, ვინც ხელისუფლებასა და ოპოზიციას შორის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ დაწყებულ დიალოგში შუამავლობა იკისრა.

8 მარტის შეთანხმების კონტექსტში, როგორც გვახსოვს, ოპოზიცია და მისი მხარდამჭერი მედია განსაკუთრებულ აქცენტს აკეთებდნენ გიორგი რურუას გათავისუფლებაზე და მისთვის, ფაქტობრივად, პოლიტპატიმრის სტატუსის მინიჭებას ითხოვდნენ.

რურუას საკითხი, „გასაგები მიზეზების“ გამო, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო „მთავარი არხისთვის“, რომელიც რურუას პატიმრობას წარმოგვიდგენს, როგორც „ზეწოლას ‘თავისუფალ’ მედიაზე“, თუმცა მას შემდეგ, რაც ჰუბერტ კნირშმა განაცხადა, რომ რურუას გათავისუფლება შეთანხმების ნაწილი არ ყოფილა, „მთავარ არხს“ ხელიდან გამოეცალა ყველა არგუმენტი, ხოლო გერმანიის ელჩი მყისიერად აღმოჩნდა მისი კრიტიკის ქარ-ცეცხლში.

ამ ისტორიის შემდეგ ოპოზიციური მედია, როგორც ჩანს, საბოლოოდ დარწმუნდა, რომ გერმანიის ელჩი არ არის (ან კი რატომ უნდა იყოს?!) მისი პოლიტიკური მოკავშირე და, შესაბამისად, იგი ჯერ კიდევ არჩევნებამდე გადაიყვანეს ამ მედიასაშუალებების „შავ სიაში“.

ამას ადასტურებს კნირშის წინააღმდეგ ოპოზიციური მედიისა და არასამთავრობო სექტორის მიერ ზაფხულში განხორციელებული შეტევის „მეორე ტალღაც“, რომლის დროსაც დიპლომატმა დაგმო გაეროს ბავშვთა უფლებების დაცვის კომიტეტში წარდგენილი კანდიდატის − სოფო კილაძის წინააღმდეგ მიმართული კამპანია და აღნიშნა, რომ პირადი თავდასხმები პოლიტიკური ცხოვრების განუყოფელი ნაწილი გახდა.

მაშინ კნირშის განცხადებას „საერთაშორისო გამჭვირვალობა − საქართველოს“ აღმასრულებელი დირექტორის, ეკა გიგაურისა და არასამთავრობო სექტორის სხვა წარმომადგენლების მხრიდან იმდენად აგრესიული რეაქცია მოჰყვა, რომ ევროკავშირის წარმომადგენლობას საგანგებო განცხადების გაკეთებაც კი მოუწია. განცხადებაში ევროპამ ყველას შეახსენა, რომ გერმანიის ელჩი ევროკავშირში საქართველოს მთავარი მოკავშირეა − ანუ სახელმწიფოთა იმ გაერთიანებაში, რომელთანაც საქართველოს თავისი მომავლის დაკავშირება სურს.

ასეთი წინაისტორიის ფონზე, ალბათ, არც უნდა იყოს გასაკვირი, რომ არჩევნების შემდეგ კელი დეგნანთან ერთად სწორედ ჰუბერტ კნირში იქცა თავდასხმების სამიზნედ და ისევე, როგორც წინა შემთხვევების დროს, დაპირისპირება ამჯერედაც ოპოზიციამ (კერძოდ კი თაკო ჩარკვიანმა) დაიწყო.

2 დეკემბერს ჩარკვიანმა ელჩების თანამონაწილეობით მიმდინარე მოლაპარაკებები შეადარა ქეთევან დედოფლის წამებას, რომელსაც, მისივე სიტყვებით, ბევრი (?!) ელჩი ესწრებოდა, თუმცა მათ არაფერი მოიმოქმედეს.

ამ შედარებით ჩარკვიანმა, ერთი მხრივ, ისტორიით მანიპულირება სცადა და შეურაცხყოფა მიაყენა რეალური ქეთევან დედოფლის მეგობრის, პორტუგალიელი მისიონერის, ამბროზიო დუშ ანჟუშის ხსოვნას, რომელმაც საფრთხის მიუხედავად, ფაქტობრივად, „მოიპარა“ და შთამომავლობას შემოუნახა დედოფლის ნეშტი (მისი გადარჩენა მისიონერს, ცხადია, არ შეეძლო), ხოლო, მეორე მხრივ, შეურაცხყოფა მიაყენა თანამედროვე ევროპელ და ამერიკელ დიპლომატებს, რომლებსაც ბრალი დასდო „პროდასავლური ოპოზიციის“ „გაწირვასა“ და ხელისუფლებასთან „გარიგებაში“.

ასეთ შეურაცხყოფას დიპლომატები, როგორც წესი, უპასუხოდ არ ტოვებენ და რამდენიმე დღის შემდეგ, ტელეკომპანია „იმედისთვის“ მიცემულ ინტერვიუში მოვისმინეთ ჰუბერტ კნირშის პასუხიც. ელჩმა განაცხადა, რომ ოპოზიციამ ელჩებს ვერ წარუდგინა ვერცერთი მყარი სამხილი იმის დასადასტურებლად, რომ არჩევნები გაყალბდა, ხოლო საკუთარი თავის ქეთევან წამებულთან შედარება ყველაზე ეგზოტიკური ფანტაზიაა, რაც მას ოპოზიციის მხრიდან მოუსმენია. ელჩმა ხაზი გაუსვა იმასაც, რომ პარლამენტი, როგორც ასეთი, ლეგიტიმაციას იძენს მოსახლეობისგან და არა საკანონმდებლო ორგანოში ოპოზიციის შესვლა-არშესვლით.

ეს განცხადებები პოლიტიკური ოპოზიციისთვის და მასთან დაკავშირებული მედიასაშუალებებისთვის იმდენად მიუღებელი გამოდგა, რომ გერმანიის ელჩი მაშინვე იქცა მორიგი თავდასხმის მსხვერპლად. ამჯერად მას საქართველოს ისტორიისადმი და უშუალოდ ქეთევან წამებულისადმი უპატივცემულობაში დასდეს ბრალი.

ამ მხრივ, უშუალოდ მიხეილ სააკაშვილის გარდა, რომელიც ელჩების წინააღმდეგ აგორებულ კამპანიას ხელმძღვანელობს, თავი გამოიჩინა „ტაბულის“ რედაქტორმა თამარ ჩერგოლეიშვილმა.

ერთმაც და მეორემაც გაიხსენა ნაცისტური პერიოდი გერმანიის ისტორიაში და, ფაქტობრივად, მოუწოდა ელჩს, თავი შეიკავოს ისტორიული პარალელებისგან და, საერთოდ, გერმანელმა (?!) ამგვარი კომენტარები თურმე არ უნდა აკეთოს.

საინტერესოა, რომ ოპოზიციის ერთ-ერთმა „ცნობადმა სახემ“, სალომე სამადაშვილმა, უკვე სხვა მედიასაშუალებით გამოსვლისას სცადა ჰუბერტ კნირშის დაცვა, ხოლო, მოგვიანებით, გრიგოლ ვაშაძემ „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ თავმჯდომარის პოსტის დატოვებისა და პარტიიდან გასვლის ერთ-ერთ მიზეზად სწორედ ელჩების წინააღმდეგ მიმართული კამპანია დაასახელა.

აქედან შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ ელჩების წინააღმდეგ მიმართული აგრესია თავად ოპოზიციის შიგნითაც იწვევს აზრთა სხვადასხვაობას, თუმცა სიტუაცია და ძალთა ბალანსი ჯერჯერობით იმგვარია, რომ დიპლომატების წინააღმდეგ ორგანიზებული საინფორმაციო თავდასხმები ახლო მომავალში ქართული პოლიტიკური ცხოვრებისა და ოპოზიციური მედიის საეთერო ბადის განუყოფელ ნაწილად დარჩება.

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / / / / / / / /

Revolted Media?


ჯანყის მონაწილე მედია?

თავის დროზე „რუსთავი 2“-ის ერთ-ერთმა დამფუძნებელმა ეროსი კიწმარიშვილმა გულწრფელად განაცხადა, რომ ტელეკომპანიის შექმნის უმთავრესი მიზანი ედუარდ შევარდნაძის ჩამოგდება იყო და, რომ არა „რუსთავი 2“, „ვარდების რევოლუცია“ არც შედგებოდა. რევოლუციის შემდეგ მიხეილ სააკაშვილის მთავრობამ მას, შესაძლოა, სწორედ ამიტომ ჩამოართვა ეს მედიასაშუალება, რომელიც თანდათან საკუთარი პროპაგანდის ძირითად იარაღად ჩამოაყალიბა.

დღევანდელი ოპოზიციური ტელეარხები, რომელთა შორისაც განსაკუთრებული რადიკალიზმით გამოირჩევა „კრიტიკული სამეული“ („მთავარი“, „პირველი“ და „ფორმულა“) აშკარად ცდილობენ, „გაიმეორონ“ „რუსთავი 2“-ის „ისტორიული გამოცდილება“ და აღარც მალავენ, რომ მათი მიზანია დღევანდელი ხელისუფლების „ჩამოგდება“ და საქართველოს დაბრუნება „აღმშენებლობის“ პერიოდში (იგულისხმება 2003-2012 წლები).

ამ მიზნის მისაღწევად ზემოხსენებული მედიასაშუალებები (კვლავ 2003 წლის გამოცდილების შესაბამისად) უკვე კვირაზე მეტია, ხატავენ სურათს, თითქოს 31 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნების ოფიციალურ შედეგებს მთელი საქართველო აპროტესტებს და ქვეყანაში „სამართლიანობის აღდგენას“ მხოლოდ მმართველი პარტია ეწინააღმდეგება.

ამგვარი სარედაქციო პოლიტიკის ილუსტრაციაა, მაგალითად, ოპოზიციური არხების 8 ნოემბრის საეთერო ბადე, რომელიც, ფაქტობრივად, ერთმანეთის იდენტური იყო და ზედმიწევნით იმეორებდა თემებსა და გზავნილებს.

„არჩევნები ტოტალურად გაყალბდა“; „მოსახლეობა მოტყუებული და შეურაცხყოფილია“; „ქვეყანაში მასობრივი სახალხო პროტესტი დაიწყო“; „ხელისუფლება არალეგიტიმურია“; „დავიცვათ ჩვენი ღირსება და არჩევანი“ − აი, ის ძირითადი გზავნილები, რომლებსაც ავრცელებდა „კრიტიკული სამეული“ სწორედ იმ დღეს, როდესაც ოპოზიციამ რამდენიმე ათასი ადამიანი ჯერ პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიაზე შეკრიბა, მოგვიანებით კი ცესკოს შენობის ბლოკირება სცადა.

ამ პროცესში, როგორც აღვნიშნეთ, მედია მოგვევლინა არა მხოლოდ ოპოზიციის მოკავშირედ, არამედ მთავარ ორგანიზატორადაც: მან ჯერ ოპოზიციური ელექტორატი დაარწმუნა, რომ არჩევნები ტოტალურად გაყალბდა, ხოლო შემდეგ ამავე ელექტორატის ერთი ნაწილის პროტესტი წარმოაჩინა ისე, თითქოს საქმე გვქონდა უპრეცედენტოდ მასობრივ საერთო-სახალხო მღელვარებასთან, რაც სინამდვილეს არ შეესაბამება.

ამ პროცესში მედია „ვირტუალურ რეალობას“ ქმნიდა არა მხოლოდ თავისთვის სასურველი ფაქტების, ციფრებისა და მოვლენების გაზვიადებით, არამედ არასასურველი გარემოებების დამალვითაც. მაგალითად, მთელი ამ ხნის მანძილზე ტელეეკრანებზე ვხედავდით არასამთავრობო სექტორის მხოლოდ იმ წარმომადგენლებს, რომლებიც ხელისუფლების მიმართ ოპოზიციურად არიან განწყობილი.

ამ მხრივ ყველაზე მეტი აქტიურობა გამოიჩინა „საერთაშორისო გამჭვირვალობა − საქართველოს“ აღმასრულებელმა დირექტორმა ეკა გიგაურმა, რომელიც უკვე არაერთი წელია, ღიად უპირისპირდება ხელისუფლებას და ეწევა ოპოზიციისა და, კერძოდ, „ნაციონალური მოძრაობის“ სასარგებლო აგიტაციას. მაგალითად, გიგაური დღემდე ეჭვქვეშ აყენებს „რუსთავი 2“-ის საქმეზე სტრასბურგის სასამართლოს გადაწყვეტილების სამართლიანობას.

ამავე დროს, ოპოზიციურმა მედიამ სრულიად უგულებელყო იმავე არასამთავრობო სექტორისა და, კონკრეტულად ISFED-ის მიერ ჩატარებული პარალელური გადათვლა, რომლის შედეგებიც ძალიან ახლოს აღმოჩნდა ცესკოს ოფიციალურ მონაცემებთან.

ოპოზიციური არხების მაყურებელმა, ფაქტობრივად ვერაფერი შეიტყო საერთაშორისო ორგანიზაციებისა და დამკვირვებლების მიერ არჩევნების შეფასების შესახებაც ან, უკეთეს შემთხვევაში, მოისმინა მხოლოდ კრიტიკული შენიშვნები მაშინ, როცა, მაგალითად, ეუთო/ოდირის სადამკვირვებლო მისიის მთავარი დასკვნით, არჩევნები მთლიანობაში „კონკურენტულ გარემოში და ძირითადი თავისუფლებების დაცვით ჩატარდა“.

ყველაზე მნიშვნელოვანი და საგანგაშო მანიპულაცია, რომელსაც ოპოზიციურმა არხებმა 8-9 ნოემბერს მიმართეს, უდავოდ არის იმ ძალადობრივი აქტების სრული იგნორირება, რომლებსაც მომიტინგეთა ნაწილი მიმართავდა ცესკოს ტერიტორიაზე შესაღწევად. ამ ტელეარხებს არ უჩვენებიათ, როგორ გაარღვიეს ღობე მომიტინგეებმა და როგორ შეეჯახნენ ისინი პოლიციის თანამშრომლებს; მათ ასევე „მიჩქმალეს“ ე.წ. „მოლოტოვის კოქტეილისა“ და ქვების სროლის ფაქტებიც, თუმცა ამავე დროს არაერთხელ გაავრცელეს მცდარი ინფორმაცია, თითქოს სამართალდამცველებმა მომიტინგეთა წინააღმდეგ ცრემლმდენი გაზი გამოიყენეს.

ამ მანიპულაციის მიზანი იყო სახელმწიფოს მხრიდან მოსახლეობაზე „არნახული“ ძალადობის „ჩვენება“, რასაც საზოგადოების ის ნაწილიც უნდა გამოეყვანა ქუჩაში, რომელიც მანამდე არ აპირებდა საპროტესტო აქციებში მონაწილეობას.

მსოფლიოსა და საქართველოში შექმნილი ეპიდემიოლოგიური ვითარების გათვალისწინებით, არ შეიძლება, ცალკე არ აღვნიშნოთ ამავე მედიასაშუალებების მიერ საკუთარი პოლიტიკური მიზნების მისაღწევად გამოყენებული ორმაგი სტანდარტები „ახალი კორონავირუსის“ ეპიდემიასთან მიმართებით.

კერძოდ, არხები, რომლებიც რამდენიმე თვის წინ, აღდგომის დღესასწაულზე დემონსტრაციულად „აბულინგებდნენ“ და „ბნელებს“ უწოდებდნენ ეკლესიაში მისულ მრევლს და მისი შეჩერების მიზნით მთავრობას საგანგებო ზომებისკენ მოუწოდებდნენ, არჩევნების შემდეგ, გაცილებით უფრო საგანგაშო სტატისტიკის პირობებში, არათუ არ „ღელავდნენ“ დაავადების შესაძლო გავრცელებაზე, არამედ ყოველმხრივ უბიძგებდნენ საზოგადოებას მასობრივი აქციებისკენ, რასაც ახლო მომავალში, შესაძლოა, ეპიდემიის ახალი აფეთქება მოჰყვეს.

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / / / /

The Main Formula of Political Labels and “Imedi”


პოლიტიკური იარლიყების მთავარი ფორმულა და „იმედი“.

რაც უფრო ახლოვდება ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნები, მით უფრო რადიკალური და აგრესიული ხდება ქართული მედიაგარემო და აგრესიულები ხდებიან ცალკეული მედიასაშუალებებიც − როგორც ერთმანეთის, ისე მთლიანად, საზოგადოების მიმართ. სხვა სიმპტომებთან ერთად მედიაში განსაკუთრებით ძლიერდება პოლიტიკურ ძალებსა თუ რიგით მოქალაქეებს შორის „მტრების“, „ანტისახელმწიფოებრივი ელემენტების“ „ძიების“, „აღმოჩენისა“ და „ლუსტრაციის“ პროცესი.

ასეთ დროს საქართველოში, ტრადიციულად, „ეფექტიანად“ მუშაობს პრორუსულობის იარლიყი, რომლის მეშვეობითაც პოლიტიკური ძალები და მათი მოკავშირე მედიასაშუალებები ცდილობენ ამომრჩევლის გულის მოგებასა და იმის დამტკიცებას, რომ სხვა პოლიტიკური ძალისთვის ხმის მიცემის შემთხვევაში ქვეყანა კრემლის გავლენის ქვეშ აღმოჩნდება.

აღსანიშნავია, რომ პოლიტიკურ ბერკეტად „პრორუსულობის“ გამოყენების სტრატეგიაში ქართული მედია აქტიურად ჩაერთო 2007 წლის 7 ნოემბრიდან, როდესაც მიხეილ სააკაშვილმა და მისმა პოლიტიკურმა გუნდმა დაარბიეს მშვიდობიანი მიტინგი და პოლიტიკურ ოპოზიციას რუსეთთან „კავშირში“ დასდეს ბრალი. მაშინ მოღალატეებად გამოცხადდნენ არა მხოლოდ ოპონენტები, არამედ მოღალატედ იქცა ყველა მოქალაქე, ჯგუფი თუ მედიასაშუალება, რომელიც ხელისუფლების ობიექტური თუ სუბიექტური კრიტიკით იყო დაკავებული.

2007 წელს სააკაშვილის მთავრობას სწორედ ამ ბრალდებებმა მისცა უკანონო ნაბიჯების გადადგმისა და საკუთარი მხარდამჭერების თვალში ერთადერთი ძლიერი ოპოზიციური მედიასაშუალების დახურვის გამართლების შესაძლებლობა.

ამ დროიდან მოყოლებული, პრორუსულობის იარლიყის მიკერება იქცა სააკაშვილის გუნდის მთავარ იარაღად მეტოქეთა წინააღმდეგ ბრძოლაში. რაც შეეხება მედიას, „რუსთავი 2“, იმდროინდელი პირველი არხი და შემდეგ უკვე „იმედიც“ პროსახელისუფლებო პროპაგანდის ძირითად წყაროებად ჩამოყალიბდნენ და შეხმატკბილებულად ამტკიცებდნენ, რომ ნებისმიერი ოპოზიციის შემთხვევაში საქმე გვქონდა აგენტურასთან, რუსეთის ჯაშუშებთან და ქვეყნის მოღალატეებთან, ხოლო ხელისუფლების მიერ მათ მიმართ გადადგმული აგრესიული ნაბიჯები „რუსული საფრთხის“ გასანეიტრალებლად იყო საჭირო.

დღეს უკვე თამამად შეგვიძლია განვაცხადოთ, რომ ეს იყო ცრუ ბრალდებები, თუმცა მიუხედავად ამისა, პრორუსულობის იარლიყის დახმარებით სააკაშვილმა შეძლო ოპონენტების დისკრედიტაცია ან დაჭერა, ისევე, როგორც შეძლო დამოუკიდებელი მედიასაშუალებების დახურვა ან მათზე კონტროლის დამყარება და საბოლოო ჯამში, ძალაუფლების 2012 წლამდე შენარჩუნება.

2012 წლის საპარლამენტო არჩევნების შედეგად ხელისუფლების მშვიდობიანი გზით გადაბარებამ ბევრს გაუჩინა იმედი, რომ პრორუსულობის, როგორც იარლიყის, გამოყენება წარსულს ჩაბარდებოდა და მედიაც შეწყვეტდა მის წარმოებას; თუმცა, მოლოდინი არ გამართლდა. „ნაციონალური მოძრაობის“ ყოფილმა მაღალჩინოსნებმა და „იდეოლოგებმა“ არჩევნების შემდეგ მალევე გადაინაცვლეს მედიასა და არასამთავრობო სექტორში და უკვე იქიდან, იმავე ბრალდების გამოყენებით შეუტიეს „ქართულ ოცნებას“. შესაბამისად, პრორუსულობის იარლიყი, როგორც პოლიტიკური ბერკეტი, კვლავ აქტუალური დარჩა და მედიამაც გააგრძელა მისი კულტივაცია.

მაგალითად, „ნაციონალური მოძრაობა“ და მასთან დაკავშირებული მედიასაშუალებები დღესაც აქტიურად სდებენ ბრალს ქართული ოცნების ხელისუფლებას კრემლთან გარიგებასა და თანამშრომლობაში. რამდენად უცნაურიც უნდა იყოს, ოპოზიციურად განწყობილმა ტელეარხებმა ამ კამპანიაში ჩაითრიეს „ტელეიმედიც“, რომელიც თავის დროზე ყველაზე მეტად დაზარალდა პრორუსულობის იარლიყისგან.

ეს ტენდენცია, ალბათ, იმან განაპირობა, რომ პოლიტიკურ დონეზე „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებამ თავადაც ვერ გაუძლო პრორუსულობის იარლიყის მიკერების ცდუნებას და ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ თვითონაც დაიწყო მისი გამოყენება. თავდაცვის ყოფილი მინისტრი თინა ხიდაშელი „ოცნების“ ხელისუფლებიდან ერთ-ერთი პირველი იყო, ვინც აქტიურად იყენებდა პრორუსულობის ბრალდებას ოპონენტების წინააღმდეგ, თუმცა ის არ ყოფილა ერთადერთი.

მოგვიანებითაც, კრიტიკულ და გადამწყვეტ სიტუაციებში, რაც უფრო იძაბებოდა ვითარება, სულ უფრო ხშირად იყენებდა „ოცნების“ ხელისუფლება პრორუსულობის ბრალდებას და საბოლოოდ ეს ტენდენცია აისახა ნაციონალური მოძრაობის პარტიული გავლენისგან თავისუფალი მედიასაშუალებების, მათ შორის, „იმედის“ მუშაობის სტილზეც.

ასეა თუ ისე, დღეს იქმნება შთაბეჭდილება, რომ პრორუსულობის იარლიყის გამოყენებით ოდესღაც დარბეული და დახურული ტელევიზია „ნაციონალური მოძრაობის“ მიერ მართულ ტელევიზიებს სულ უფრო ხშირად უპირისპირებს „მათსავე იარაღს“. შესაბამისად, „იმედის“ ეთერში ხშირად საუბრობენ ოპოზიციური ლიდერების პოლიტიკურ წარსულსა და იმ ფაქტებზე, რაც მათ რუსეთთან ან საბჭოთა კავშირთან აკავშირებთ; ხშირად გვესმის ბრალდებები, რომ ოპოზიციის ესა თუ ის ლიდერი პირდაპირ ლობირებს რუსეთის ინტერესებს და ა.შ.

აღსანიშნავია, რომ თუნდაც იმავე „ნაციონალური მოძრაობის“ მისამართით გამოთქმულ ასეთ ბრალდებებში ზოგჯერ, შესაძლოა, მართლაც არსებობდეს მყარი არგუმენტები, მაგრამ წინასაარჩევნო პერიოდში მათი ძირითადი დანიშნულება მაინც პოლიტიკური ოპონენტების დისკრედიტაციაა; მეორე მხრივ, შიდაპოლიტიკური ბრძოლის ასეთი სტილი უკიდურესობამდე ამძაფრებს ქართულ საზოგადოებაში რუსეთის მიმართ ობიექტური გარემოებებით განპირობებულ შიშსა და უნდობლობას, რაც კიდევ უფრო ძაბავს ორ ქვეყანას შორის ისედაც დაძაბულ სიტუაციას და ნოყიერ ნიადაგს უქმნის ვითარების ესკალაციას.

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / /

Action “Sanction”


აქცია „სანქცია“.

პოლიტიკური ოპოზიცია და მასთან დაკავშირებული მედიასაშუალებები უკვე კარგა ხანია, ცდილობენ „ქართული ოცნება“ წარმოაჩინონ ანტიდასავლურ ძალად, რომელიც დევნის ქვეყნის სტრატეგიული მოკავშირე სახელმწიფოებიდან მომავალ ბიზნესს და ამით უწყობს რუსული კაპიტალის გაზრდასა და გაძლიერებას. შედეგად, დასავლელი პარტნიორები იძულებული არიან, დაიცვან თავიანთი ინტერესები და, კანონზომიერად, სანქციები დაუწესონ არა მხოლოდ „ქართული ოცნების“ მთავრობას, არამედ, მთლიანად, ქვეყანას.

7 ივლისს „მთავარი არხის“ 9-საათიან საინფორმაციო გამოშვებაში გავიდა სიუჟეტი, რომელიც სწორედ ამ მოსაზრების გამყარებას ისახავდა მიზნად. სიუჟეტში ერთმანეთს დაუკავშირეს აშშ-ის კონგრესში დარეგისტრირებული კანონპროექტი (რომელიც რატომღაც „სანქციად“ მოიხსენიეს) და ცნობილი „ფრონტერას საქმე“. ეს სიუჟეტი, რომელიც მაყურებელს მცდარ ინფორმაციასა და დასკვნებს აწვდის, მედიის მხრიდან ფაქტებითა და შეფასებებით მანიპულაციის თვალსაჩინო ნიმუშია.

მაგალითად, სიუჟეტის დასაწყისში წამყვანი გვაუწყებს, რომ შეერთებულმა შტატებმა საქართველოს სანქციები დაუწესა. მეტიც, ჟურნალისტი ამბობს, რომ საკითხი უკვე გადაწყვეტილია და ქვეყანა დაისაჯა დემოკრატიული უკუსვლისთვის, კორუფციაში ჩაფლობისა და ამერიკული ბიზნესის დევნისთვის, თუმცა სიუჟეტის ბოლოს ირკვევა, რომ სინამდვილეში საქმე გვაქვს არა სანქციასთან, არამედ მხოლოდ და მხოლოდ ინიციატივასთან, რომელიც ან დამტკიცდბა, ან არა; თუმცა, რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, კანონპროექტი თურმე გულისხმობს არა სანქციის დაწესებას, არამედ იმის დადგენას, რა პირობით გადაეცემა საქართველოს მისთვის დახმარების სახით გამოყოფილი 132 მილიონი დოლარი.

ინიციატივის თანახმად, გამოყოფილი დახმარების 15% შეიძლება არ გაიცეს მანამ, სანამ სახელმწიფო დეპარტამენტი არ მიაწოდებს კონგრესს ინფორმაციას საქართველოში არსებულ დემოკრატიულ პროცესებზე და არ დაადგენს, ხომ არ განიცადა ქვეყანამ უკუსვლა ამ თვალსაზრისით. ანუ, საუბარი არ არის არავითარ სანქციაზე და კანონპროექტის წარდგენილი რედაქციით მიღების შემთხვევაშიც კი დახმარების ხსენებული ნაწილი, სავარაუდოდ, არც იქნება დაკავებული, რადგან ამისთვის საჭირო იქნება, რომ თეთრი სახლის ადმინისტრაციამ თბილისში აშშ-ის ელჩისგან მიიღოს უარყოფითი შეფასებები საქართველოში არსებულ პოლიტიკურ ვითარებაზე.

აქ საქმე გვაქვს საკმაოდ ხანგრძლივ პროცესთან, რომლის შედეგებსაც ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნებამდე, ალბათ, არ უნდა ველოდეთ. თუმცა, სიუჟეტის ავტორები მიზნად ისახავდნენ საზოგადოებაში უარყოფითი განწყობის შექმნას და იმ მოსაზრების განმტკიცებას, თითქოს სანქციები დაწესდა და ქვეყანა უფსკრულისკენ მიექანება.

„მთავარი არხის“ ხელმძღვანელობამ, ცხადია, იცის, რომ ტელემაყურებლების უმრავლესობა ჩახედული არ არის აშშ-ის საკანონმდებლო ორგანოს მუშაობის სპეციფიკაში და რიგითი მოქალაქე, ალბათ, არც კი დაიწყებს დეტალებში ჩაძიებას. ეს კი არხს უადვილებს მიზნის მიღწევას − მცდარ ინფორმაციაზე დაყდრნობით ხელისუფლებისადმი უარყოფითი განწყობა შექმნას.

აღსანიშნავია, რომ „მთავარი არხის“ ზემოხსენებულ სიუჟეტში, ისევე როგორც საქართველოს ხელისუფლების კრემლის მოკავშირედ „გამოყვანის“ სხვა მცდელობებში მანიპულაცია არ ამოიწურება მხოლოდ არარსებული სანქციების გამოგონებით. „მთავარი არხი“ აქტიურად ადანაშაულებს ხელისუფლებას ამერიკული ბიზნესის შევიწროებაში და მაგალითებად მოჰყავს კომპანიები „ფრონტერა რისორსი“, „ჯორჯიან მანგანეზი“ და „იაკონია კაპიტალი“.

2 ივნისის მთავარ საინფორმაციო გამოშვებაში მაყურებელმა მოისმინა „ფრონტერა რისორსის“ დირექტორის ზაზა მამულაიშვილის და „იაკონია კაპიტალის“ დირექტორის, სეტ ჩანის კომენტარებიც. ბიზნესმენთა მტკიცებით, სახელმწიფო პრობლემებს უქმნის ამ კომპანიებს, ხოლო კონგრესმენების შენიშვნებს ყურადღებას არ აქცევს, თუმცა სიუჟეტში საერთოდ არ უხსენებიათ ის გარემოება, რომ იმავე „ფრონტერა რისორსის“ შემთხვევაში საქმე გვაქვს კომპანიასთან, რომელიც 2020 წლის აპრილში ჰააგის საარბიტრაჟო სასამართლომ გაამტყუნა „საქართველოს ნავთობისა და გაზის კორპორაციასთან“ სამართლებრივ დავაში.

სეტ ჩანის განცხადებით, საქართველოს ხელისუფლებას არასოდეს მოუტანია რაიმე არგუმენტი იმის დასამტკიცებლად, რომ შეერთებული შტატების კონგრესის ზოგიერთი წევრის კრიტიკა ლობისტური საქმიანობის შედეგია, თუმცა ცნობილია, რომ რესპუბლიკელ კონგრესმენს პიტ ოლსონს, რომელმაც მთელი გამოსვლა მიუძღვნა „ქართული ოცნებისა“ და ბიძინა ივანიშვილის მიერ „ფრონტერას“ „დევნის“ საკითხს, აქტიურად აფინანსებს სწორედ „ფრონტერა“.

სხვათა შორის, კონგრესმენის არგუმენტები ვერავითარ კრიტიკას ვერ უძლებს. მაგალითად, ოლსონმა განაცხადა, თითქოს ბიძინა ივანიშვილმა ამერიკული ბიზნესი იმიტომ განდევნა, რომ ქართული გაზი ვლადიმირ პუტინისთვის გადაეცა, თუმცა ამ საკითხით დაინტერესებულ ნებისმიერ პირს შეუძლია მოიძიოს ინფორმაცია და დარწმუნდეს, რომ საქართველოში საერთოდ არ არის აღმოჩენილი ბუნებრივი გაზის სერიოზული მარაგი. აქედან გამომდინარე, ბიძინა ივანიშვილი თეორიულადაც კი ვერ გადასცემდა რუსეთის პრეზიდენტს იმას, რაც ქვეყანას, უბრალოდ, არ გააჩნია.

დაბოლოს, ცალკე უნდა გაესვას ხაზი იმ გარემოებას, რომ პოლიტიკურად ანგაჟირებულ ასეთ სიუჟეტებში ექსპერტებად ხშირად გვევლინებიან არასამთავრობო სექტორის წარმომადგენლები, რომელთა კომენტარებიც გამოიყენება სიუჟეტში გამოთქმული მოსაზრების გასამყარებლად.

კერძოდ, ჩვენ მიერ განხილულ სიუჟეტში „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს“ აღმასრულებელი დირექტორი, ეკა გიგაური საუბრობს „სანქციებზე“, როგორც შემდგარ ფაქტზე, არადა მან, როგორც საერთაშორისო ორგანიზაციის წარმომადგენელმა, წესით, კარგად უნდა იცოდეს სანქციის განმარტებაც და ჰააგის სასამართლოს მიერ გამოტანილი განაჩენიც.

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / /

Discreditation by All Means


დისკრედიტაცია ნებისმიერ ფასად.

26 ივნისს, „მთავარი არხის“ საინფორმაციო გამოშვებაში „მთავარი 9 საათზე“ პირველი ორი სიუჟეტი დაეთმო ტრაგედიას, რომელიც ეხებოდა 19 წლის ფეხბურთელის, გიორგი შაქარაშვილის გარდაცვალებას და პროკურატურის მიერ ამ საქმესთან დაკავშირებით 17 პირის დაკავებას. იმისდა მიუხედავად, რომ უშუალოდ მსხვერპლის მამამ პირდაპირ განაცხადა, რომ მისთვის მნიშვნელოვანი იყო არა ვიღაცის დასჯა, არამედ სამართლიანობა, პროკურატურას უკვე პირველივე სიუჟეტში დასდეს ბრალი გამოძიების მიზანმიმართულად გაწელვაში; მეტიც, „საიდუმლო წყაროს“ თანახმად, პროკურატურისა და გამოძიების ასეთი შეფერხება დაკავშირებული ყოფილა ბიძინა ივანიშვილის შვილთან, ბერა ივანიშვილთან. საბოლოო ჯამში, აღნიშნულ სიუჟეტში შაქარაშვილის ტრაგედიამ გამოკვეთილად პოლიტიკური ელფერი შეიძინა, ხაზი გაესვა „ივანიშვილების კლანს“, „ოლიგარქიულ მმართველობას“ და ა. შ.

მეორე სიუჟეტში, რომელშიც უშუალოდ დაკავების პროცესზე იყო საუბარი, მოწმენი გავხდით გამოძიების და ჯერ კიდევ არდაწყებული სასამართლო პროცესის დისკრედიტაციის მცდელობისა; აშკარად შეინიშნებოდა სწრაფვა საზოგადოებაში მომავალი პროცესისადმი უნდობლობის დანერგვისა და იმ მოსაზრების ჩამოყალიბებისკენ, რომ სახელმწიფო ვერ დაიცავს არა მხოლოდ დაზარალებულებს, არამედ, ეჭვმიტანილებსაც. საბოლოო ანგარიშით, ხსენებულ სიუჟეტებში არხმა მიზანმიმართულად გააკეთა ყოველივე ის, რაზეც ჯერ კიდევ 2018 წელს სტრასბურგის სასამართლომ მიუთითა იმდროინდელ „რუსთავი-2“-ს: დაიწყო ქვეყნის საგამოძიებო და სასამართლო ინსტიტუტებზე თავდასხმა და აპრიორი იმის მტკიცება, რომ მათი ნდობა არ შეიძლება.

ცნობისათვის: 2018 წელს გამოქვეყნებულ დადგენილებაში ევროპის ადამიანის უფლებათა სასამართლომ „რუსთავი 2“-ის საქმეზე მკაფიოდ განაცხადა, რომ ტელეკომპანიის ხელმძღვანელმა ნიკა გვარამიამ და მისმა თანამოაზრეებმა გამოიყენეს მათ ხელთ არსებული რესურსები სასამართლოს დისკრედიტაციისთვის. ამასთან, სტრასბურგელმა მოსამართლეებმა ყველასთვის გასაგებად თქვეს, რომ დაუშვებელია მედიის მხრიდან სასამართლოზე თავდასხმა და მისი საქმიანობის დაკნინება საკუთარი მიზნების მისაღწევად. როგორც ჩანს, ეს მოწოდებები ქართული მედიის დიდმა ნაწილმა არ შეისმინა.

მეტიც: თუ თვალს გადავავლებთ ქართული ოპოზიციური მედიის მიერ კრიმინალის გაშუქების ტენდენციას თუნდაც მხოლოდ ბოლო ორი წლის განმავლობაში, ნათლად დავინახავთ, რომ ხშირად მიზანი არის არა მაყურებლისთვის ინფორმაციის მოწოდება ან, თუნდაც, კრიტიკული კითხვების დასმა, არამედ ხელისუფლებისა და, მთლიანად, ქვეყნის მართვაზე პასუხისმგებელი ყველა ინსტიტუტის დისკრედიტაცია. ეს მიზანი განსაკუთრებით ნათელი ხდება, როცა საქმე ეხება პოლიციას ან, ზოგადად, ძალოვან სტრუქტურებს, რომელთა წინააღმდეგაც დღეს მედიაში აშკარად შეინიშნება არა მხოლოდ ინსტიტუციური, არამედ ინდივიდუალური დისკრედიტაციის კამპანიაც.

მაგალითად ე. წ. „კრიტიკული“ ტელევიზიების მიერ მომზადებული სიუჟეტებიდან მაყურებელს რჩება არა მხოლოდ ის შთაბეჭდილება, რომ ხელისუფლებამ „ჭანჭიკები მოუშვა“ და „კრიმინალი გახშირდა“, არამედ იმავე სიუჟეტებში, როგორც წესი, თავად პოლიციის თანამშრომლებიც კი გამოყვანილი არიან როგორც უპასუხისმგებლო ან სულაც მოძალადე ტიპაჟები, რომელთა მიმართაც მაყურებელს მხოლოდ პროტესტი და აგრესია შეიძლება გაუჩნდეს. სწორედ ამგვარი „დრამატურგიის“ თვალსაჩინო ნიმუში იყო ტვ „პირველის“ ეთერში 2 ივნისს გასული სიუჟეტი, სადაც გაისმა ბრალდება, თითქოს პოლიციელებმა ახალშობილი ჩვილი სანაგვე ურნაში გადააგდეს.

ნიშანდობლივია, რომ ადამიანები, რომლებიც დღეს „მთავარ არხზე“ ზემოხსენებულ კამპანიას აწარმოებენ, სრულიად საპირისპირო სულისკვეთებით მუშაობდნენ 2012 წლის ოქტომბრამდე, ანუ არსებული ტენდენცია აშკარად პოლიტიკური მოტივებითაა ნაკარნახევი.

რაც შეეხება უშუალოდ გიორგი შაქარაშვილის ტრაგედიას, ეს საქმე, სამწუხაროდ, უკვე შეიძლება შეფასდეს, როგორც ხორავას ქუჩის საქმის გაგრძელება და არა მხოლოდ იმიტომ, რომ აქაც და იქაც საქმე გვაქვს ახალგაზრდების მიერ მძიმე დანაშაულის ჩადენასთან, არამედ იმიტომაც, რომ პოლიტიკური განზომილება, სავარაუდოდ, აქაც გადაფარავს სოციალურს, რადგან ეს საქმეც მომენტალურად გახდა ოპოზიციური არხების მიერ სახელმწიფოზე ზეწოლის პოლიტიკური ბერკეტი.

სამწუხაროა, მაგრამ გიორგი შაქარაშვილის საქმის გაშუქების პროცესში კიდევ ერთხელ გამოჩნდა, რომ „მთავარი არხი“ ძირითადად ორიენტირებულია საკუთარი პოლიტიკური ინტერესების განხორციელებაზე და არა თუნდაც იმის გარკვევაზე, რა განაპირობებს ახალგაზრდებში ისეთი აგრესიისა და ზიზღის დაგროვებას, რომელიც ზოგჯერ უმძიმესი დანაშაულების ჩადენაში აისახება. აქ აშკარად არასწორია თითის მხოლოდ ერთი მიმართულებით გაშვერა და როდესაც ვლაპარაკობთ მშობლების, განათლების სისტემის ან ხელისუფლების პასუხისმგებლობაზე, არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ თანამედროვე ეპოქაში მედიაც უაღრესად მნიშვნელოვან როლს ასრულებს პიროვნების სოციალიზაციის პროცესში და, ალბათ, არც ისე იოლია პასუხისმგებლობით აღსავსე ახალგაზრდა თაობა ჩამოყალიბდეს იქ, სადაც უპასუხისმგებლო მედია ბატონობს.

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / / /
RussiaUSAGeorgia