როდის იმატებს კრიმინალი?/When criminal increases?

ბოლო რამდენიმე კვირის მანძილზე ქართულ მედიაში კრიმინალის თემამ კვლავ ერთ-ერთი წამყვანი ადგილი დაიკავა. ამ კუთხით, როგორც მუდამ, განსაკუთრებით გამოირჩევა ოპოზიციური მედია, რომელიც სულ უფრო მეტ დროს უთმობს დანაშაულებრივი ფაქტების გაშუქებას და ხშირად გვთავაზობს კრიმინოგენული ვითარების შეფასებას;

ეს კი, როგორც წესი, იმის დამტკიცებას ემსახურება, რომ ქვეყანაში დანაშაულის დონე გაიზარდა, რომ ხელისუფლება არა მარტო არაფერს აკეთებს დანაშაულის პრევენციისთვის, არამედ თავადვე ახალისებს კრიმინალურ სუბკულტურას და, საერთოდაც, „ქორწინებაშია“ მასთან…

საყურადღებოა, რომ ოპოზიციურ მედიაში კრიმინალის გაშუქებას მკაფიოდ გამოხატული ციკლურობა ახასიათებს: საარჩევნო, ან, ზოგადად, პოლიტიკურად „ცხელ“ პერიოდებში, როცა საეთერო დროის უდიდესი ნაწილი ოპოზიციურ პარტიებს, პოლიტიკოსების გამოსვლებსა და აქციების გაშუქებას ეთმობა, კრიმინალი უკანა პლანზე გადადის, ხოლო პოლიტიკური ვითარების ჩაცხრობის შემდეგ ისევ ყურადღების ცენტრში ექცევა.

ამ ტენდენციას შეგვიძლია დავაკვირდეთ ბოლო საპარლამენტო არჩევნების მაგალითზეც. შარშან ზაფხულში, ანუ საარჩევნო მარათონის დაწყებამდე, ოპოზიციურ მედიაში სწორედ კრიმინალი იყო წამყვანი თემა: პირდაპირ ეთერში მიმდინარეობდა ალტერნატიული საგამოძიებო ექსპერიმენტები, ტარდებოდა ალტერნატიული სასამართლო პროცესები და კონკრეტულ პირებს დამნაშავედ ან უდანაშაულოდ აცხადებდნენ. მაგრამ, როგორც კი პოლიტიკური პროცესი წინასაარჩევნო რეჟიმში შევიდა, კრიმინალისთვის დათმობილი დრო ნელ-ნელა შემცირდა და საგამოძიებო ექსპერიმენტების ადგილი ქუჩის აქციებმა დაიკავა.

შემდგომ, ეს რეჟიმი მეტ-ნაკლებად შენარჩუნებულ იქნა მანამ, სანამ ოპოზიცია უარს აცხადებდა პარლამენტში შესვლაზე და გათვლას რევოლუციურ სცენარზე აკეთებდა, თუმცა მას შემდეგ, რაც ოპოზიციის უდიდესი ნაწილი პარლამენტში შევიდა და ნათელი გახდა, რომ პოლიტიკური სიტუაცია, სულ მცირე, მომდევნო არჩევნებამდე არ შეიცვლება, კრიმინალის თემა მედიაში კვლავ შესამჩნევად გააქტიურდა და ახალი მიმართულებებიც გამოიკვეთა.

თუ ერთი წლის წინ აქცენტი ძირითადად გახმაურებულ საქმეებზე კეთდებოდა, ახლა დიდი ყურადღება ეთმობა ე. წ. „ქურდული სამყაროს“ და, საერთოდ, კრიმინალური სუბკულტურის თემას, რომელიც, როგორც წესი, ისევ და ისევ პოლიტიკასთან კავშირშია წარმოდგენილი და აქტიურად მიმდინარეობს იმ აზრის დამკვიდრება, რომ ხელისუფლების უმოქმედობის გამო ან, სულაც, მისი ხელშეწყობით ქვეყანაში აშკარად ძლიერდება კრიმინალური ავტორიტეტებისა და „კრიმინალური იდეოლოგიის“ გავლენა.

ეს უკანასკნელი ტენდენცია, შესაძლოა, იმითაც იყოს განპირობებული, რომ წლეულს თამარ ბაჩალიაშვილის ან გიორგი შაქარაშვილის ტრაგედიების მსგავსი რეზონანსი არცერთ საქმეს არ გამოუწვევია, თუმცა კრიმინალის თემატიკაზე ორიენტირებულ მედიას არც ძველი საქმეების გახსენება უჭირს.

სწორედ ამის მაგალითი ვიხილეთ 13 ივნისს „მთავარი არხის“ Post Factum-ში. გადაცემაში გიორგი გაბუნიამ გაავრცელა „ახალი ფარული“ ინფორმაცია, რომლის თანახმადაც, თამარ ბაჩალიაშვილი თითქოს ჩართული იყო ე.წ. „ფიშინგში“, რაც კიბერთაღლითობის ერთ-ერთი ფორმაა და გულისხმობს მანიპულაციური მეთოდებით მომხმარებლის საიდუმლო ინფორმაციის ან ფინანსური სახსრების მოპოვებას.

საგულისხმოა, რომ ამ სიუჟეტში ნათლად გამოიკვეთა კიდევ ერთი პრობლემა, რომელიც თითქმის ყოველთვის ახლავს ქართულ მედიაში კრიმინალის გაშუქებას; კერძოდ, მიდრეკილება „შოუსა“ და „სიყვითლისკენ“, რაც ქართული მედიის მესვეურებისთვის ხშირად საუკეთესო გზაა რეიტინგის ასამაღლებლად.

შესაბამისად, თამარ ბაჩალიაშვილი, რომლის პირადი ჩანაწერები და გზავნილები მედიამ ჯერ კიდევ შარშან არაერთხელ გამოიყენა „ყვითელი რეიტინგის“ შესაქმნელად, ამჯერადაც ერთგვარი „შოუს“ მსხვერპლი გახდა და პორნოგრაფიული შინაარსის მქონე მასალების გავრცელების ვერსიის შემდეგ მისი სახელი ამჯერად კიბერთაღლითობის დანაშაულთან კავშირშიც გაისმა.

ბაჩალიაშვილის საქმის „თავიდან გამოძიება“ და „ფარული ინფორმაციის“ შემთხვევით აღმოჩენა კიდევ ერთხელ მიუთითებს იმაზე, რომ პოლიტიკური პროცესების პარლამენტში გადატანის შემდეგ ოპოზიციურ მედიას მოაკლდა ხელისუფლების წინააღმდეგ მიმართული ემოციური შოუ და, რაკი შაქარაშვილის საქმის „გაცოცხლება“ შეუძლებელი გახდა გამოძიებისადმი ოჯახის ნდობის გამო, აქცენტი გაკეთდა თამარ ბაჩალიაშვილზე, რომელმაც, გამოძიების თანახმად, სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა.

რაც შეეხება სიუჟეტებს „ქურდული სამყაროს გავლენის უპრეცედენტო გაძლიერების“ შესახებ, რასაც, როგორც წესი, არავითარი კონკრეტული საბუთი არ ახლავს, მათი გახშირება გარკვეულწილად, შესაძლოა, გამოწვეული იყოს ასევე ტრაგიკულად სკანდალური ახალი საქმეების სიმწირით, თუმცა, სავარაუდოდ აქ ასევე მნიშვნელოვან როლს ასრულებს გათვლა იმ მაყურებლის ემოციებზე, რომლებსაც ახსოვთ 90-იანი წლები და რომელთათვისაც ეს თემა განსაკუთრებულ პრობლემებთან ასოციაციებს იწვევს.

ამ ადამიანების უმრავლესობა, შედარებით ახალგაზრდა თაობისგან განსხვავებით, უფრო მოწყვლადია „ქურდული თემით“ მანიპულირების მიმართ და ოპოზიციური მედიაც აქტიურად იყენებს საზოგადოების ამ ნაწილში გაბატონებულ წარმოდგენებსა და სტერეოტიპებს.

თუ თვალს გადავავლებთ ბოლო რამდენიმე კვირის განმავლობაში „მთავარი არხის“, ტვ „პირველისა“ და „ფორმულის“ მიერ „ქურდული სამყაროს გაძლიერების დასამტკიცებლად“ მომზადებულსა და გამოქვეყნებულ მასალებს, აღმოვაჩენთ, რომ, ავტორთა მტკიცებით, კრიმინალური ავტორიტეტებისა და, საერთოდ, „კრიმინალური მენტალიტეტის“ გაძლიერება ყველა მიმართულებით შეინიშნება, რის საბუთადაც, შესაძლოა, გამოყენებულ იქნეს დაფაზე, კედელზე ან მოსწავლის მაისურზე აღმოჩენილი „ქურდული“ წარწერა.

თუ ამ მედიასაშუალებებს დავეყრდნობით, დღეს კრიმინალური ავტორიტეტები არა მხოლოდ ციხეს აკონტროლებენ, არამედ აქტიურად ერევიან პოლიტიკურ ცხოვრებაში და ეთნიკურ ჯგუფებს შორის წარმოშობილ კონფლიქტებსაც კი აგვარებენ.

აღსანიშნავია, რომ კრიმინალის გაშუქება ხსენებულ მედიასაშუალებებში, როგორც წესი, მიმდინარეობს ან სრულდება ოპოზიციის შეფასებების ფონზე. შესაბამისია გაშუქების სულისკვეთებაც: კრიმინალთან ბრძოლა სამაგალითო იყო „ნაციონალური მოძრაობის“ მმართველობის წლებში, ხოლო „ნულოვანი ტოლერანტობის“ პოლიტიკისგან ნებისმიერი გადახრა განიხილება, როგორც კრიმინალის მიმართ „არასაკმარისი სიმკაცრე“.

სტატია იყო პირველად გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / / / / /

განხეთქილების ტომოსი?/Tomos of Dissidence?

ოპოზიციური სარედაქციო პოლიტიკით გამორჩეული ქართული მედიასაშუალებები, რომლებიც თავს უფრო ხშირად „კრიტიკულ მედიად“ მოიხსენიებენ, ბოლო ხანს დაუფარავად აწარმოებენ უმეტესწილად სრულიად დაუსაბუთებელ პოლიტიკურ პროპაგანდას საქართველოს საპატრიარქოს წინააღმდეგ.

2019 წლის შემდეგ მისი მისამართით გამოთქმული ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი ბრალდება უკავშირდება უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის ავტოკეფალიის (ტომოსის) აღიარება-არაღიარების საკითხს. სწორედ ტომოსი იყო მთავარი თემა ტელეკომპანია „ფორმულის“ ეთერში 9 მაისს გასული „დროების“ ერთ-ერთი სიუჟეტისა, რომელსაც საკმაოდ დამაბნეველი სახელწოდება ჰქონდა: „არაღიარების არ აღიარება“.

ცნობისთვის: 2019 წლის 5 იანვარს კონსტანტინოპოლის მთავარეპისკოპოსმა და მსოფლიო პატრიარქმა ბართლომემ ხელი მოაწერა ტომოსს (ბრძანებას, განკარგულებას), რითაც აღიარა უკრაინის ტერიტორიაზე ახალი მართლმადიდებელი ეკლესიის შექმნა და განსაზღვრა მისი სტატუსი. აქვე შეგახსენებთ, რომ უკრაინის ტერიტორიაზე, გარდა ახლად შექმნილი ეკლესიისა, მოქმედებს მოსკოვის საპატრიარქოს შემადგენლობაში შემავალი უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიაც.

ახალი ეკლესიის შექმნა, პირველ რიგში სწორედ მოსკოვის საპატრიარქოს გავლენის შემცირებას ისახავდა მიზნად, თუმცა ამ პროცესმა, საბოლოოდ, მართლმადიდებელ ეკლესიებს შორის განხეთქილებისა და მწვავე რელიგიური კონფლიქტის ფორმა მიიღო.

ამის ერთ-ერთ გამოვლინებად შეიძლება ჩაითვალოს, რომ აწ უკვე სკანდალურად ცნობილი „ტომოსის“ გამო რუსეთის ეკლესიამ საერთოდ გაწყვიტა ევქარისტული (საეკლესიო) კავშირი როგორც კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოსთან, ისე ელადის, კვიპროსისა და ალექსანდრიის პატრიარქებთან, რომლებმაც მოგვიანებით ასევე აღიარეს ტომოსი.

საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიას, ისევე როგორც მსოფლიოს მართლმადიდებელი ავტოკეფალური ეკლესიების უმრავლესობას, ჯერჯერობით არ უღიარებია ტომოსი (იხ. ცხრილი 1), თუმცა იმის ნაცვლად, როგორ მიმდინარეობს ახალი ავტოკეფალური ეკლესიის ჩამოყალიბების პროცესი და რატომ არ ჩქარობენ ეკლესიები ტომოსის აღიარებას, „დროებაში“ საზოგადოებამ მოისმინა ეჭვებისა და დაუსაბუთებელი ბრალდებების კრებული საქართველოს საპატრიარქოს წინააღმდეგ. თანაც, მაყურებელს საშუალება არ მიეცა, სრულყოფილად გასცნობოდა თავად საპატრიარქოს პოზიციასა თუ არგუმენტებს.

სიუჟეტში, რომელსაც საფუძვლად დაედო გადაცემის წამყვანის, გიორგი თარგამაძის 2 მაისის ინტერვიუ კონსტანტინოპოლის პატრიარქთან, საქართველოს საპატრიარქოს არგუმენტები დაყვანილი იყო ბანალურ შიშამდე, რომ, თუ ქართული ეკლესია ახლად შექმნილი უკრაინული ეკლესიის ავტოკეფალიას აღიარებს, მაშინ რუსული ეკლესიაც სცნობს ქართულისგან აფხაზეთის ეკლესიის დამოუკიდებლობას.

ამ მოსაზრებისთვის ზურგის გასამაგრებლად სიუჟეტში ნაჩვენები იყო ბოდბელი ეპისკოპოსის იაკობის (იაკობიშვილი) კომენტარი, სადაც ის საუბრობს რუსული ეკლესიის მხრიდან არა იმდენად აფხაზური ეკლესიის ავტოკეფალიის აღიარების, არამედ აფხაზეთის ეკლესიის თვითნებური მიერთების საფრთხეზე.

რაც კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია, მაყურებელი ვერ იგებს, არის თუ არა აფხაზეთის ეკლესიის მიერთების (ან, თუნდაც, აღიარების) საფრთხე ერთადერთი არგუმენტი საქართველოს ეკლესიისთვის, თუ ეს მხოლოდ ერთ-ერთია იმ მოსაზრებებს შორის, საპატრიარქოს დღევანდელ პოზიციას რომ განაპირობებენ.

ასეა თუ ისე, ინტერვიუსა და მთელი სიუჟეტის მთავარი ინტრიგა იყო შეკითხვა, შეუძლია თუ არა რუსულ ეკლესიას, „აღიაროს“ აფხაზური ეკლესიის დამოუკიდებლობა, ანუ ავტოკეფალია, რაზეც ჟურნალისტმა პატრიარქისგან უარყოფითი პასუხი მიიღო.

ამ ეპიზოდის შემდეგ მთელი სიუჟეტი, ფაქტობრივად, ემსახურებოდა იმის დამტკიცებას, რომ მოსკოვის საპატრიარქოს არათუ აფხაზეთის ავტოკეფალიის აღიარების „უფლება არ აქვს“, არამედ, საერთოდაც, ვერავითარ პრობლემას ვერ შეუქმნის საქართველოს; რომ თვით მსოფლიო მართლმადიდებლობის კონცეფციიდან გამომდინარე ჩვენი ვალია, ვიყოთ პირველები უკრაინის ეკლესიის აღიარების საქმეში; რომ სწორედ დღეს არის ამის დრო, თორემ ხვალ უკვე გვიან იქნება და ა. შ.

ამგვარ განცხადებებს აკეთებდნენ არა მხოლოდ თეოლოგის სტატუსით წარმოდგენილი პირები, არამედ ყოფილი პოლიტიკოსები და დიპლომატებიც, რომლებიც არც მალავდნენ, რომ ამ საკითხს პოლიტიკურ ჭრილში განიხილავენ.

მაგალითად, უკრაინაში საქართველოს ყოფილმა ელჩმა ვალერი ჩეჩელაშვილმა თანამშრომლობის, მეგობრობისა და ურთიერთდახმარების თაობაზე ორ ქვეყანას შორის ხელმოწერილი ხელშეკრულებაც კი გაიხსენა და აღნიშნა, რომ უკრაინის ეკლესიის ავტოკეფალიის მხარდაჭერა საქართველოს „მეგობრული ვალია“.

უდავოდ ცალკე უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ ერთ-ერთმა რესპონდენტმა, გოჩა ბარნოვმა, გაავრცელა ყალბი ინფორმაცია, თითქოს 1921 წლის შემდეგ საქართველოს არცერთი პატრიარქი არ აურჩევია საქართველოს ეკლესიის სინოდს და თითქოს ყველა მათგანი მოსკოვიდან დაინიშნა. არადა, სწორედ ამ დროს სიუჟეტში ვხედავთ არქივის კადრებს და გარკვევით ისმის ხმა, რომ ილია II ერთხმად არის არჩეული საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქად.

მთლიანობაში, სიუჟეტი იმდენად გადავიდა პოლიტიკური ბრალდებებისა და ლოზუნგების ტერიტორიაზე, რომ მაყურებელმა ვერც საქართველოს საპატრიარქოს პოზიცია შეიტყო, და ვერც ტომოსთან დაკავშირებულ სხვა მნიშვნელოვან საკითხებზე მიიღო პასუხი;

ვერ გაიგო, რა არის ან რა შეიძლება იყოს იმ მართლმადიდებელი ეკლესიების არგუმენტები, რომლებიც ასევე არ ჩქარობენ ტომოსის აღიარებას და რამდენად ემთხვევა ეს არგუმენტები საქართველოს საპატრიარქოს პოზიციას.

იმ შემთხვევაშიც კი, თუ გავიზიარეთ მოსაზრებას, რომ საქართველოს ეკლესია ტომოსის აღიარებისგან აფხაზეთში ვითარების გართულების შიშით იკავებს თავს, ეს ვერ დაგვეხმარება ბულგარეთის, რუმინეთის, პოლონეთისა თუ სხვა ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიების პოზიციის გაგებაში.

ლოგიკურად ჩნდება ვარაუდი, რომ უნდა არსებობდეს სხვა, გლობალური მიზეზები და არგუმენტებიც. თუმცა, სიუჟეტში არც სხვა მართლმადიდებელი ეკლესიების პოზიციების შესახებ მოგვისმენია რამე და არც ის განუმარტავს ვინმეს, რა დრო სჭირდება ახალჩამოყალიბებული ეკლესიის აღიარებას ყველა სხვა ეკლესიის მიერ.

ცნობისთვის: საქართველოს ეკლესიამ ავტოკეფალიის აღდგენის შესახებ ჯერ კიდევ 1917 წელს განაცხადა, მაგრამ რუსეთის ეკლესიამ იგი მხოლოდ 1943 წელს აღიარა, ხოლო კონსტანტინოპოლმა ქართული ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენა კიდევ უფრო გვიან, 1990 წელს ცნო.

და კიდევ: რამდენად გასაკვირიც უნდა იყოს, სიუჟეტში არაფერი თქმულა იმაზე, რა რეაქცია მოჰყვა ტომოსს თავად უკრაინაში და რატომ გამოიწვია მან განხეთქილება ავტოკეფალიის მომხრე უკრაინულ სამღვდელოებაში.

საქართველოს საპატრიარქოს წარმომადგენლებს არაერთხელ უსაუბრიათ იმ არაერთგვაროვან და, ზოგ შემთხვევაში, მკვეთრად უარყოფით რეაქციაზე, რომელიც ტომოსის მიმართ უკრაინელმა სასულიერო პირებმა გამოხატეს. ჯერ კიდევ შარშან ნოემბერში საქართველოს საპატრიარქოს საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის ხელმძღვანელი ანდრია ჯაღმაიძე აღნიშნავდა, რომ საპატრიარქოში ტომოსს გაეცნენ, მაგრამ ეს არამც და არამც არ ნიშნავს აღიარებასთან დაკავშირებით გადაწყვეტილების დაუყოვნებელ მიღებას.

მეტიც, ჯაღმაიძეს მოჰყავს იმ დროისთვის უკრაინის ახლად შექმნილი ეკლესიის საპატიო პატრიარქის, ფილარეტის (დენისენკო) სიტყვები ტომოსის გამოქვეყნების შემდეგ, რომელთა თანახმადაც, ეს არ არის დამოუკიდებელი უკრაინული ეკლესიის შექმნა და უკრაინას არ სჭირდება „ერთი დამოკიდებულებიდან მეორე დამოკიდებულებაში გადასვლა“ (იგულისხმება გადასვლა მოსკოვის დამოკიდებულებიდან კონსტანტინოპოლის დამოკიდებულებაში). საინტერესოა, რომ ფილარეტი, რომელიც დანარჩენმა მსოფლიომ გაიცნო სკანდალური განცხადებით, რომ უკრაინული მხარე ხელმოწერამდე საერთოდ არ იცნობდა ტომოსის ტექსტს, მოგვიანებით საერთოდ გაემიჯნა ახლად შექმნილ უკრაინულ ეკლესიას.

უკრაინის ეკლესიის ავტოკეფალიასთან დაკავშირებულ სხვა კანონიკურ ნიუანსებთან ერთად, ეს გაუგებრობა აშკარად გავლენას ახდენს სხვადასხვა ქვეყნის მართლმადიდებელი ეკლესიების პოზიციებზე და, თუ გავითვალისწინებთ, რომ, საერთოდ, ეკლესია (მათ შორის, ქართულიც) კონსერვატიული ინსტიტუტია, სადაც ნებისმიერი სიახლის მიღებას დრო სჭირდება, საქართველოს საპატრიარქოს პოზიციაც არ მოგვეჩვენება უცნაურად.

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / / / / /

ქართული ტელემედია საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ

Georgian Media After the Parliamentary Elections.

შარშანდელმა საპარლამენტო არჩევნებმა, ცალკეული შენიშვნებისა და რეკომენდაციების მიუხედავად, კენჭისყრის შემდეგ მალევე დაიმსახურა აღიარება როგორც ქვეყნის შიგნით, ისე საერთაშორისო პარტნიორთა მხრიდან. გამონაკლისია პოლიტიკური ოპოზიცია, რომლის დიდი ნაწილიც დღემდე არ აღიარებს არჩევნების შედეგებს.

2020 წლის 31 ოქტომბერს „ქართულმა ოცნებამ“ ზედიზედ მესამე ვადით მიიღო ქვეყნის მართვის მანდატი, თუმცა ოპოზიციის ხისტი და რადიკალური პროტესტი დღემდე მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ქართული მედიის დღის წესრიგზე, სადაც „ნაციონალურ მოძრაობას“, ტრადიციულად, ძლიერი პოზიციები უკავია.

მაგრამ თუ ადრე პოსტსაარჩევნო პერიოდში მედიის რადიკალიზაციისა და პოლარიზაციის ხარისხი მალევე იკლებდა და არჩევნებამდელ ნიშნულს უახლოვდებოდა, ახლა ამგვარი კლება არ შეინიშნება (ყოველ შემთხვევაში, ყველაზე ძლიერ ოპოზიციურ არხებზე − ტვ „პირველზე“, „ფორმულასა“ და „მთავარ არხზე“).

პირიქით, ამ არხებზე აშკარად იკვეთება 2003 წლის იმ რევოლუციური სცენარის „გამეორების“ მცდელობა, რომელშიც მედიამ უმნიშვნელოვანესი როლი ითამაშა ოპოზიციურად განწყობილი ელექტორატის მობილიზებისა და „დამუხტვის“ საქმეში.

მეორე მხრივ, ტელეკომპანია „იმედის“ მხრიდან, რომელიც წინასაარჩევნო პერიოდში გვევლინებოდა, როგორც „ნაციონალურ მოძრაობასთან“ დაკავშირებული მედიასაშუალებების მთავარი „საინფორმაციო ვიზავი“, თავიდან აშკარად შეინიშნებოდა „არჩევნების დასრულების“ მცდელობა.

ამის დასტურად შეიძლება ჩაითვალოს თუნდაც ცნობილი წარწერის („გარეჯი საქართველოა“) ეკრანიდან მოხსნა, რომელიც საზოგადოებისთვის მოიაზრებოდა „ნაციონალური მოძრაობის“ მმართველობის პერიოდში დავით გარეჯთან მიმართებაში დაკავებული დამთმობი პოზიციის შემახსენებელ გზავნილად. მაგრამ „იმედმა“ ქართული მედიის ჩვეულ კალაპოტში დაბრუნება ვერ მოახერხა და ძალიან მალე თავად შეიქნა იძულებული, ნაწილობრივ მაინც, „საარჩევნო“ რეჟიმში დაბრუნებულიყო.

რაც შეეხება სხვა საერთოეროვნულ ტელემაუწყებლებს, რომლებიც გავლენას ახდენენ ქვეყნის საინფორმაციო და საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ დღის წესრიგზე, მათ მუშაობაში არ შეინიშნება რაიმე განსაკუთრებული ცვლილება ან გადახრა ბოლო წლებში ჩამოყალიბებული სარედაქციო სტრატეგიისგან. თუმცა, იკვეთება რამდენიმე საინტერესო ტენდენცია, რომლებიც მომავალში, შესაძლოა, კიდევ უფრო გაძლიერდეს.

საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხი

პირველი არხი ყველაზე ხანგრძლივი ისტორიისა და ტრადიციების მქონე ტელევიზიაა ქვეყანაში. მუშაობა დაიწყო ჯერ კიდევ საბჭოთა ეპოქაში, 1956 წელს და საბჭოთა პრაქტიკის თანახმად, დაარსებიდანვე იმყოფებოდა ხელისუფლების პირდაპირი კონტროლის ქვეშ.

2004 წელს არხი ოფოციალურად გამოვიდა სახელმწიფოს დაქვემდებარებიდან და საზოგადოებრივი მაუწყებლის სტატუსი მიიღო, თუმცა ათწლეულების მანძილზე ჩამოყალიბებული ინერციის შეჩერება მიხეილ სააკაშვილის მმართველობის პერიოდში არ მომხდარა.

მეტიც, 2004-2012 წლებში ეს მედიასაშუალება „ნაციონალური მოძრაობის“ მთავარი „დამრტყმელი არხის“, „რუსთავი 2“-ის ერთგვარ დანამატადაც კი გადაიქცა და მთლიანად დაექვემდებარა მმართველ პარტიას.

2012 წელს პირველი არხი გათავისუფლდა მმართველი პარტიის პირდაპირი დიქტატისგან, რის შემდეგაც საზოგადოებრივ-პოლიტიკური კომპონენტი გაცილებით უფრო გაწონასწორებული გახდა, თუმცა პოლიტიკური ოპოზიცია და მისი მხარდამჭერები პირველ არხს კვლავინდებურად მმართველ პოლიტიკურ ძალასთან აკავშირებენ.

ობიექტური შემფასებლის გადასახედიდან, წინა ხელისუფლების მმართველობის წლებისგან განსხვავებით, ამჟამად არხი პროსახელისუფლებო პროპაგანდას, მართალია, არ ეწევა, მაგრამ არც განსაკუთრებით კრიტიკულია მის მიმართ.

ბოლო ორი ათწლეულის მსგავსად, პირველი არხის მთავარ პრობლემად შეიძლება ჩაითვალოს ის, რომ მისი საინფორმაციო და საზოგადოებრივ-პოლიტიკური კომპონენტი არასაკმარისად რეიტინგულია, რისი მიზეზიც, შესაძლოა, ობიექტურ გაშუქებაზე მოთხოვნის დეფიციტიც იყოს.

ოპოზიცია და მისი მომხრეები პირველ არხს, როგორც უკვე აღვნიშნეთ, ხელისუფლებასთან აკავშირებენ, ხოლო თავად ხელისუფლების მომხრეებს, როგორც ჩანს, ურჩევნიათ ინფორმაცია იმ არხისგან (თუნდაც იმავე „იმედისგან“) მიიღონ, რომელიც კრიტიკულ მომენტებში პირდაპირ აფიქსირებს თავის უარყოფით დამოკიდებულებას „ნაციონალური მოძრაობის“ მიმართ.

შესაბამისად, საზოგადოებრივი მაუწყებელი, რომელიც ვალდებულია ასახავდეს საზოგადოების ყველა ფენის ინტერესებს და ინარჩუნებდეს ბალანსს სხვადასხვა პოლიტიკურ ჯგუფს შორის, ვერ ახერხებს თავისი აუდიტორიის საგრძნობლად გაზრდას. ეს პრობლემა განსაკუთრებით სწორედ „ცხელ“ პოლიტიკურ პერიოდებში იგრძნობა, როცა რადიკალიზაციის ხარისხი განსაკუთრებით იზრდება.

აქვე შეგვიძლია თვალი გადავავლოთ იმ ძირითად საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ თემებს, ამბებსა და აქცენტებს, რომლებიც თებერვლის პირველი კვირაში პირველი არხის საინფორმაციო გამოშვებების ყურადღების არეალში მოექცა.

„მაესტრო“

ოპოზიციური პარტიებისა და მათი მხარდამჭერების მტკიცებით, პირველი არხის მსგავსად, ამჟამად „მაესტროც“ პროსამთავრობო არხია, თუმცა, თუ არხის პოზიციაზე მისი საინფორმაციო ბადის მიხედვით ვიმსჯელებთ, ნათელი გახდება, რომ ამის საფუძველი ნაკლებად გვაქვს.

ოპოზიციის პრეტენზიები, იმით შეიძლება აიხსნას, რომ ის პროსახელისუფლებლოდ მიიჩნევს ყველა იმ მედიასაშუალებას, რომელიც პირდაპირ ან ირიბად არ იმართება თავად ოპოზიციის მიერ და თუ იგი არ ატარებს აშკარად ანტისახელისუფლებო პოლიტიკას.

„მაესტროს“ სარედაქციო სტრატეგია საკმაოდ ახლოს დგას პირველი არხის სტანდარტთან, განსაკუთრებით, ბალანსის კუთხით. ამიტომ ღიად ოპოზიციური ან „ანტიოპოზიციური“ არხებისგან განსხვავებით, მასში იკითხება მიუკერძოებელი ინფორმირების მცდელობა.

ამასთან, „მაესტროს“ სპეციფიკად შეიძლება ის ჩავთვალოთ, რომ პირველ არხთან შედარებით იქ მეტი ყურადღება ეთმობა სოციალურსა და ეკონომიკურ საკითხებს. ეს, შესაძლოა, იმითაც იყოს გამოწვეული, რომ „მაესტროს“ არ აქვს კონკრეტული საზოგადოებრივი ვალდებულებები და უფრო მოქნილია საეთერო ბადის შემუშავების პროცესში. აღსანიშნავია, რომ დღეს არც „მაესტრო“ მიეკუთვნება მაღალრეიტინგული ტელეარხების კატეგორიას (ალბათ, იმავე მიზეზებით, რომლებზეც ზემოთ უკვე ვისაუბრეთ).

მართალია, „მაესტროს“ საინფორმაციო გამოშვებების რიტორიკა და კილო უფრო დაძაბულია, ვიდრე პირველი არხის „მოამბისა“, მაგრამ აშკარა მიკერძოება არცერთი პოლიტიკური ჯგუფის მიმართ არ შეინიშნება. მთლიანობაში ამ არხის საინფორმაციო ბადე ისეა ჩამოყალიბებული, რომ მაყურებელს შეუძლია თავად, წამყვანთა დაუხმარებლად გააკეთოს პოლიტიკური დასკვნები.

„რუსთავი 2“

2012 წლამდე „რუსთავი 2“ „ნაციონალური მოძრაობის“ ხელისუფლების მთავარი პროპაგანდისტული მედიამანქანა იყო. საგულისხმოა ისიც, რომ არხი 2012 წლის შემდეგაც, ახლა უკვე არჩევნებში დამარცხებული „ნაციონალური მოძრაობის“ ერთგული დარჩა, რის გამოც მისი სარედაქციო პოლიტიკა მკვეთრად შეიცვალა და რადიკალურად ოპოზიციური გახდა.

2019 წელს, სტრასბურგის ადამიანის უფლებათა სასამართლოს გადაწყვეტილებით, დასრულდა მრავალწლიანი იურიდიული დავა „რუსთავი 2“-ის მფლობელობასთან დაკავშირებით და ტელეკომპანია მის ადრინდელ მესაკუთრეს, ქიბარ ხალვაშს დაუბრუნდა.

ამის შემდეგ „რუსთავი 2“ ცდილობს დანერგოს ევროპული ტიპის, მიუკერძოებელი და პროფესიონალური მაუწყებლობის პრაქტიკა. არხის ხანგრძლივი ისტორია და პოლიტიკური მეხსიერება ზოგჯერ მის სასარგებლოდ მუშაობს, ზოგჯერ კი პირიქით, ხელს უშლის ახალი იმიჯის შექმნას.

„რუსთავი 2“-ს, როგორც წესი, პირველ არხზე ან „მაესტროზე“ უფრო მაღალი რეიტინგი აქვს. საფიქრებელია, რომ ეს ნაწილობრივ მაინც არის განპირობებული მაყურებლის „შეჩვევის ფაქტორით“ ჯერ კიდევ იმ დროიდან, როცა, ნებსით თუ უნებლიეთ, საზოგადოების უდიდესი ნაწილი სწორედ „რუსთავი 2“-იდან იგებდა ქვეყანაში მომხდარ მნიშვნელოვან ამბებს.

ასეთი ისტორია „რუსთავი 2“-ს, გარდა იმისა, რომ რეიტინგს უზრდის, პრობლემებსაც უქმნის: „ნაციონალური მოძრაობისა“ და მისი მხარდამჭერების ღრმა რწმენით, ტელეკომპანიის საქმეზე სტრასბურგის სასამართლოს ზემონახსენები გადაწყვეტილება საფუძველს მოკლებული იყო და, შესაბამისად, ისინი დღევანდელ „რუსთავი-2“-ს პროსახელისუფლებო მედიასაშუალებად მიიჩნევენ.

არადა, 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებისა და კენჭისყრის შემდგომ პერიოდში „რუსთავი 2“, მთლიანობაში, ცდილობს დაიცვას ტელემაუწყებლობის აღიარებული სტანდარტები და უმეტეს შემთხვევაში ახერხებს კიდეც, არ იქცეს მხარედ მედიასაშუალებებს შორის მიმდინარე დაპირისპირებაში.

„პოს TV“

ეს არხი ქართულ მედიასივრცეში ყველაზე „გულწრფელია“: მისი მესვეურები დაუფარავად აცხადებენ, რომ მხარს უჭერენ „ქართულ ოცნებას“, ხოლო ტელევიზიის ძირითდი დანიშნულება და მიზანი, მათივე თქმით, „ნაციონალური მოძრაობისა“ და მისი მხარდამჭერი მედიასაშუალებების მიერ გავრცელებულ დეზინფორმაციასთან ბრძოლაა.

„პოს TV“ აქტიურად იყო ჩართული წინასაარჩევნო პოლიტიკურ დაპირისპირებაში, რომელიც ძირითადად მედიების საშუალებით მიმდინარეობდა. „ნაციონალური მოძრაობის“ კრიტიკის გარდა, ახალი ამბების ზოლში „პოს TV“ აქტიურად აშუქებს იმ მოვლენებსაც, რომლებიც ხელისუფლებას დადებითად წარმოაჩენენ, თუმცა იმავე „იმედის“ საეთერო ბადისგან განსხვავებით, სადაც მმართველი გუნდის კრიტიკა წინასაარჩევნო პერიოდიდან მოყოლებული ეკრანიდან ფაქტობრივად გაქრა, „პოს ТV“-ში აქცენტი კეთდება არა იმდენად „ქართული ოცნების“ პროპაგანდაზე, რამდენადაც „ნაციონალური მოძრაობის“ კრიტიკაზე.

„პოს TV“ არ ცდილობს იდეალური ხელისუფლებისა თუ რეალობის დახატვას, მაგრამ მმართველი გუნდის ხშირ შემთხვევაში ზომიერად დადებითი შეფასებიდან, როგორც წესი, ხდება მკვეთრი გადასვლა ოპოზიციაზე და ხელისუფლების დადებითი აღქმა ყალიბდება არა უშუალოდ მისი ქების, არამედ „ნაციონალურ მოძრაობასთან“ შედარებისა და მისი მწვავე კრიტიკის ფონზე.

„ობიექტივი“

„პოს TV“-ის მსგავსად, „ობიექტივიც“ დაუფარავად არის დაკავშირებული კონკრეტულ პოლიტიკურ ძალასთან, კერძოდ – „საქართველოს პატრიოტთა ალიანსთან“, შესაბამისად, „ობიექტივი“ მთლიანობაში ასახავს და გამოხატავს „პატრიოტთა ალიანსის“ პოლიტიკურ დღის წესრიგს, თუმცა „პოს TV“-ის მსგავსად, „ობიექტივზეც“ განსაკუთრებული ადგილი უკავია „ნაციონალური მოძრაობის“ კრიტიკას.

გარდა ამისა, „ობიექტივისთვის“ ექსკლუზიურად დამახასიათებელ სარედაქციო შტრიხებად შეიძლება ჩაითვალოს განსაკუთრებული აქცენტი მოსახლეობის სოციალურ პრობლემებზე და ალტერნატიული საგარეო პოლიტიკის პროპაგანდა (პირდაპირი პოლიტიკური დიალოგი მოსკოვთან, სოხუმთან და ცხინვალთან; სამხედრო მიუმხრობლობის იდეა და ა. შ.).

„ობიექტივის“ ეთერში განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა რელიგიას და, კონკრეტულად, საქართველოს ეკლესიისა და მისი მეთაურის პოპულარიზაციას. აღსანიშნავია ისიც, რომ ობიექტივის ეთერში დავით გარეჯის საკითხს ერთ-ერთი მთავარი ადგილი ეკავა, ფაქტობრივად, მთელი შარშანდელი წლის განმავლობაში.

საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ ეს შედარებით მცირე, მაგრამ საკმაოდ სტაბილური აუდიტორიის მქონე არხი, ქართული მედიის უფრო მსხვილი მოთამაშეების მსგავსად, „საარჩევნო“ რეჟიმში განაგრძობს მაუწყებლობას, რაც „პატრიოტთა ალიანსის“ მიერ არჩევნებისადმი დაკავებული პოზიციით უნდა იყოს განპირობებული.

შესაბამისად, დღეისათვის „ობიექტივის“ ძირითადი გზავნილები და თემები არის: პოლიტიკური კრიზისი, ეკონომიკური პრობლემები, სოციალური სიდუხჭირე, ბრძოლა ჰესების წინააღმდეგ და, უპირველეს ყოვლისა, მმართველი პარტიის მიერ „ხელისუფლების უზურპაცია“. დღესდღეობით სწორედ ასე აფასებს „პატრიოტთა ალიანსი“ საპარლამენტო არჩევნების შედეგებს.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, ამ წუთისთვის „ობიექტივის“ ძირითადი გზავნილები, ფაქტობრივად, ემთხვევა „ნაციონალურ მოძრაობასთან“ ასოცირებული არხების შეფასებებს – იმ განსხვავებით, რომ „ობიექტივი“ და „პატრიოტთა ალიანსი“ შექმნილ სიტუაციაზე პასუხისმგებლობას ორივე ძალას – „ქართულ ოცნებასა“ და „ნაციონალურ მოძრაობას“ – აკისრებს.

დასკვნა: ქართული მედია, პოლიტიკური სპექტრის მსგავსად, მნიშვნელოვნად განსხვავდება 2016 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდგომი მედიისგან.

თუ აქამდე მედია ფავორიტი პარტიის მხარდამხარ შედიოდა წინასაარჩევნო და საარჩევნო დაპირისპირებაში, ხოლო არჩევნების დასრულებისას უბრუნდებოდა მაუწყებლობის რეგულარულ სტილს, ახლა მედიასაშუალებები განაგრძობენ უკიდურესი დაპირისპირების რეჟიმში ბრძოლას, რითაც თავიანთ მაყურებელს გამუდმებით ამყოფებენ უკიდურეს პოლიტიკურ დაძაბულობაში.

მიუხედავად იმისა, რომ პარლამენტმა კარგა ხანია, მუშაობა დაიწყო და სახელმწიფოც განაგრძობს ფუნქციონირებას, სატელევიზიო მედიაში იქმნება შთაბეჭდილება, რომ არჩევნები ჯერ კიდევ არ დასრულებულა ან ტელეეკრანზე რომელიღაც სხვა ისტორიული პერიოდის ამსახველ კადრებს გვიჩვენებენ.

ყველაზე აქტუალურ თემებად დღემდე საპარლამენტო არჩევნებთან დაკავშირებული საკითხები რჩება. არადა, პანდემიასთან მებრძოლი ქვეყანა არაერთი სხვა, გაცილებით უფრო მნიშვნელოვანი გამოწვევის წინაშე დგას.

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / / / /

“Make Georgia great again”

The aftermath of the recent elections in Georgia has shown that it will be challenging to find a compromise in the current political environment in the country.

The historical parliamentary elections that took place in November in Georgia are now officially over. The Central Election Commission (CEC) recently issued the final results and the newly elected legislative body will soon meet for the first time. While the victorious Georgian Dream party is celebrating its third consecutive term in power, the opposition still refuses to recognise the results. Moreover, opponents of the government argue that corruption influenced the pre-election campaign and the electoral process as a whole. As a result, this group has demanded a repeat of the parliamentary elections with new rules and a reformed electoral administration. Despite this, Georgian Dream has made it clear that it will not reconsider the election results. Currently, the government and opposition are set to meet for the third stage of negotiations facilitated by European and American diplomats. Georgia is now very close to reliving the events of 2008, when the United National Movement gained a constitutional majority and simply decided to rule the state without even acknowledging the opposition. Georgia’s strategic partners have called on both sides to participate in parliament and contribute to the democratic transformation of the state.

Generally, the elections have shown that it is almost impossible to find compromise in the political environment of Georgia. There are only two real political powers in the country and all the main political actors have seemingly become victims of their own propaganda.

Elections (not) stolen

Obviously, some parts of Georgian society, including the academic, non-governmental and business sectors, are troubled by the fact that Georgian Dream won the majority of seats (90 out of 150). They believe that a third term will damage the state’s development and set a bad precedent for the future. For these groups, the adoption of a Western-style “two terms” rule is viewed as the best possible outcome for Georgia and its democracy. These actors tend to focus on the government’s failures and corrupt practices when discussing past elections. At the same time, another part of Georgian society considers these allegations simply to be a long-established practice during Georgian elections. They do not view such accusations as important or a reason to question the results. Interestingly, international observers, who were led by the OSCE/ODIHR, agreed with the second group’s understanding of the elections. This caused an outcry from many representatives of the political opposition. For example, Mikhail Saakashvili, the third president of Georgia, and members of other parties called the head of the electoral mission, Tiny Kox, an “experienced KGB agent”. In contrast to this, NATO, the American Embassy in Georgia and other European states agreed with the findings of these “Russian agents” from the OSCE/ODIHR.

Moving on from these labels, it is clear that Georgia’s strategic partners and international observers said nothing new about the country’s politics. Moreover, these actors are aware of the methods and approaches that almost all Georgian governments and political leaders use to stay in power and gain electoral support. Overall, it has been more important for these outside forces to make sure that Georgia did not challenge the “red lines” that were crossed in Belarus. Thus, the international assessment of the elections appears to match the reality of the situation. Whilst the process was competitive and voters were capable of fully participating in the elections, its fairness was questionable. However, due to the fact that elections in Georgia continue to possess the same flaws and failures as past votes, there is no real reason to question the legitimacy of this year’s contest. If we express doubts over whether or not the government has been elected in accordance with all democratic standards, then we will be forced to question all the elections that have ever been held in Georgia.

Georgia’s American model

Both local and international actors are trying hard to develop traditions of coalition government and, more generally, a pluralistic political culture in Georgia. In order to achieve these goals significant reforms were put in place regarding issues such as the electoral threshold. Before, it was as low as one per cent. Despite these changes, however, the outcome remained the same. Voters are always forced to choose between either keeping the same political establishment in charge or replacing it with another. There is no strong demand for coalitions and complicated formulas. Instead, there is just one party, one power, one ideology, one outlook and one force ruling the country. These traditions show the unwillingness of the Georgian people to compromise and acknowledge the achievements of their opponents. The best examples of this are the narratives expressed by the leading Georgian Dream party and the United National Movement. Members of the ruling party rarely remember the successes of the former government. On the other hand, Saakashvili and his allies do not even recognise that they lost power in 2012-13, blaming “Russian agents” and “Russian hackers” for the defeat. It is subsequently crucial for this group to end Georgian Dream’s control of the state and “make Georgia great again”. Such rhetoric makes it impossible to organise coalition governments and even engage in peaceful dialogue without the “supervision” of American and European actors.

Past elections have shown that voters unite around Georgian Dream and the United National Movement, while smaller parties that promote themselves as “alternatives” win a small amount of seats. The electoral threshold is set to be increased again for the next elections and this will probably see the parliament dominated by these two leading powers. This could result in the formation of Georgia’s own ‘American’ political model, where voters effectively choose between their own versions of the Democratic and Republican parties. In a rather ironic twist, any acceptance of the opposition’s demands by the government would only speed up this shift to a more American system.

Gone with the propaganda

A strong belief in propaganda continues to be the biggest challenge for all political actors in the country. The ruling administration, deceived by its own media, still believes that the electorate hates the representatives of the former government and is afraid of their return. As a result, the government believes that the people will always vote for Georgian Dream and that they will always be thankful for being ‘liberated’ from Saakashvili’s regime. These statements are at least partially misleading. The United National Movement is more active than ever before and is benefitting from the mistakes of the government. Sooner or later, the past will not help Georgian Dream stay in power. It will need to offer something new, which is a difficult task in Georgia’s political system.

There is political opposition, with the UNM at its core, naïve enough to argue that Georgian Dream has done nothing positive for the country. Moreover, Saakashvili has created an alternative reality in which the people dream of his return to power and the restoration of a national “greatness” that has never actually existed. In this political narrative, the former government of Saakashvili never did anything wrong or broke any laws. It is viewed as a generally democratic, pro-Western regime that was overthrown by the Russian oligarch Bidzina Ivanishvili and his followers. Unfortunately, other opposition parties, such as European Georgia, Lelo, Strategy Agmashenebeli and Girchi, are not strong enough to break this illusion and act in an independent manner.

Consequently, political actors in Georgia remain detached from wider society. They believe that the population unilaterally supports the ideas of the government or the opposition. In reality, what people actually want are clear and well-structured policies that deal with poverty, unemployment and other important socio-economic challenges.

The article was originally published by New Eastern Europe.

Tagged : / / / / / / / / / /

ოპოზიციური მედია გერმანიის ელჩის წინააღმდეგ

Oppositional Media against German Ambassador.

წლევანდელი საპარლამენტო არჩევნებით საქართველოში ხელისუფლება არ შეცვლილა, მაგრამ არჩევნების შემდეგ მოსახლეობა, შეიძლება ითქვას, ისტორიული პროცესის მოწმე შეიქნა: ქვეყნის ისტორიაში პირველად ოპოზიციური მედია, რომელიც თავს მუდამ „პროდასავლური ორიენტაციის ავანგარდში“ წარმოგვიდგენდა, ღიად დაუპირისპირდა დასავლეთის ქვეყნების დიპლომატიური კორპუსის წარმომადგენლებს.

უკვე რამდენიმე კვირაა ტელეკომპანიები „მთავარი არხი“, „ფორმულა“ და ტვ „პირველი“ უცხოელ ელჩებს საქართველოსა და ქართველი ხალხის ინტერესების წინააღმდეგ მიმართულ საქმიანობაში ადანაშაულებენ. ეს კამპანია უშუალოდ მიხეილ სააკაშვილის „ჩაწოდებით“ წამოიწყო „მთავარი არხის“ გენერალურმა დირექტორმა ნიკა გვარამიამ, რომელსაც დღემდე არ უთქვამს უარი „მთავარი ბრალმდებლის“ როლის შესრულებაზე. თუმცა, ელჩების წინააღმდეგ მიმართულ კამპანიაში არანაკლებ საყურადღებო შტრიხად უნდა ჩაითვალოს ისიც, რომ ოპოზიციური მედია განსაკუთრებული აგრესიულობით გამოირჩევა აშშ-ისა და გერმანიის ელჩებისადმი.

ამასთან, თუ კელი დეგნანის წინააღმდეგ „ამბოხი“ მეტ-ნაკლებად მაინც „მოზომილია“, გერმანიის ელჩისადმი აგრესიამ უკვე იმდენად დემონსტრაციული სახე შეიძინა, რომ პიროვნული მიუღებლობის შთაბეჭდილებასაც კი ტოვებს. აღსანიშნავია ისიც, რომ ჰუბერტ კნირშის წინააღმდეგ მიმართული განცხადებები გვესმის არა მხოლოდ ოპოზიციური მედიიდან, არამედ „ნაციონალურ მოძრაობასთან“ დაახლოებული, „ელიტარული“ არასამთავრობო სექტორიდანაც.

გავიხსენოთ, რომ ოპოზიციური მედიისა და „ელიტარული“ არასამთავრობო სექტორის თავდასხმა გერმანიის ელჩზე ჯერ კიდევ გაზაფხულზე, 8 მარტის შეთანხმების განხილვისას განხორციელდა. არადა, 8 მარტის შეთანხმებაც ხომ სწორედ იმ ელჩების მხარდაჭერით იქნა მიღწეული, ვინც ხელისუფლებასა და ოპოზიციას შორის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ დაწყებულ დიალოგში შუამავლობა იკისრა.

8 მარტის შეთანხმების კონტექსტში, როგორც გვახსოვს, ოპოზიცია და მისი მხარდამჭერი მედია განსაკუთრებულ აქცენტს აკეთებდნენ გიორგი რურუას გათავისუფლებაზე და მისთვის, ფაქტობრივად, პოლიტპატიმრის სტატუსის მინიჭებას ითხოვდნენ.

რურუას საკითხი, „გასაგები მიზეზების“ გამო, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო „მთავარი არხისთვის“, რომელიც რურუას პატიმრობას წარმოგვიდგენს, როგორც „ზეწოლას ‘თავისუფალ’ მედიაზე“, თუმცა მას შემდეგ, რაც ჰუბერტ კნირშმა განაცხადა, რომ რურუას გათავისუფლება შეთანხმების ნაწილი არ ყოფილა, „მთავარ არხს“ ხელიდან გამოეცალა ყველა არგუმენტი, ხოლო გერმანიის ელჩი მყისიერად აღმოჩნდა მისი კრიტიკის ქარ-ცეცხლში.

ამ ისტორიის შემდეგ ოპოზიციური მედია, როგორც ჩანს, საბოლოოდ დარწმუნდა, რომ გერმანიის ელჩი არ არის (ან კი რატომ უნდა იყოს?!) მისი პოლიტიკური მოკავშირე და, შესაბამისად, იგი ჯერ კიდევ არჩევნებამდე გადაიყვანეს ამ მედიასაშუალებების „შავ სიაში“.

ამას ადასტურებს კნირშის წინააღმდეგ ოპოზიციური მედიისა და არასამთავრობო სექტორის მიერ ზაფხულში განხორციელებული შეტევის „მეორე ტალღაც“, რომლის დროსაც დიპლომატმა დაგმო გაეროს ბავშვთა უფლებების დაცვის კომიტეტში წარდგენილი კანდიდატის − სოფო კილაძის წინააღმდეგ მიმართული კამპანია და აღნიშნა, რომ პირადი თავდასხმები პოლიტიკური ცხოვრების განუყოფელი ნაწილი გახდა.

მაშინ კნირშის განცხადებას „საერთაშორისო გამჭვირვალობა − საქართველოს“ აღმასრულებელი დირექტორის, ეკა გიგაურისა და არასამთავრობო სექტორის სხვა წარმომადგენლების მხრიდან იმდენად აგრესიული რეაქცია მოჰყვა, რომ ევროკავშირის წარმომადგენლობას საგანგებო განცხადების გაკეთებაც კი მოუწია. განცხადებაში ევროპამ ყველას შეახსენა, რომ გერმანიის ელჩი ევროკავშირში საქართველოს მთავარი მოკავშირეა − ანუ სახელმწიფოთა იმ გაერთიანებაში, რომელთანაც საქართველოს თავისი მომავლის დაკავშირება სურს.

ასეთი წინაისტორიის ფონზე, ალბათ, არც უნდა იყოს გასაკვირი, რომ არჩევნების შემდეგ კელი დეგნანთან ერთად სწორედ ჰუბერტ კნირში იქცა თავდასხმების სამიზნედ და ისევე, როგორც წინა შემთხვევების დროს, დაპირისპირება ამჯერედაც ოპოზიციამ (კერძოდ კი თაკო ჩარკვიანმა) დაიწყო.

2 დეკემბერს ჩარკვიანმა ელჩების თანამონაწილეობით მიმდინარე მოლაპარაკებები შეადარა ქეთევან დედოფლის წამებას, რომელსაც, მისივე სიტყვებით, ბევრი (?!) ელჩი ესწრებოდა, თუმცა მათ არაფერი მოიმოქმედეს.

ამ შედარებით ჩარკვიანმა, ერთი მხრივ, ისტორიით მანიპულირება სცადა და შეურაცხყოფა მიაყენა რეალური ქეთევან დედოფლის მეგობრის, პორტუგალიელი მისიონერის, ამბროზიო დუშ ანჟუშის ხსოვნას, რომელმაც საფრთხის მიუხედავად, ფაქტობრივად, „მოიპარა“ და შთამომავლობას შემოუნახა დედოფლის ნეშტი (მისი გადარჩენა მისიონერს, ცხადია, არ შეეძლო), ხოლო, მეორე მხრივ, შეურაცხყოფა მიაყენა თანამედროვე ევროპელ და ამერიკელ დიპლომატებს, რომლებსაც ბრალი დასდო „პროდასავლური ოპოზიციის“ „გაწირვასა“ და ხელისუფლებასთან „გარიგებაში“.

ასეთ შეურაცხყოფას დიპლომატები, როგორც წესი, უპასუხოდ არ ტოვებენ და რამდენიმე დღის შემდეგ, ტელეკომპანია „იმედისთვის“ მიცემულ ინტერვიუში მოვისმინეთ ჰუბერტ კნირშის პასუხიც. ელჩმა განაცხადა, რომ ოპოზიციამ ელჩებს ვერ წარუდგინა ვერცერთი მყარი სამხილი იმის დასადასტურებლად, რომ არჩევნები გაყალბდა, ხოლო საკუთარი თავის ქეთევან წამებულთან შედარება ყველაზე ეგზოტიკური ფანტაზიაა, რაც მას ოპოზიციის მხრიდან მოუსმენია. ელჩმა ხაზი გაუსვა იმასაც, რომ პარლამენტი, როგორც ასეთი, ლეგიტიმაციას იძენს მოსახლეობისგან და არა საკანონმდებლო ორგანოში ოპოზიციის შესვლა-არშესვლით.

ეს განცხადებები პოლიტიკური ოპოზიციისთვის და მასთან დაკავშირებული მედიასაშუალებებისთვის იმდენად მიუღებელი გამოდგა, რომ გერმანიის ელჩი მაშინვე იქცა მორიგი თავდასხმის მსხვერპლად. ამჯერად მას საქართველოს ისტორიისადმი და უშუალოდ ქეთევან წამებულისადმი უპატივცემულობაში დასდეს ბრალი.

ამ მხრივ, უშუალოდ მიხეილ სააკაშვილის გარდა, რომელიც ელჩების წინააღმდეგ აგორებულ კამპანიას ხელმძღვანელობს, თავი გამოიჩინა „ტაბულის“ რედაქტორმა თამარ ჩერგოლეიშვილმა.

ერთმაც და მეორემაც გაიხსენა ნაცისტური პერიოდი გერმანიის ისტორიაში და, ფაქტობრივად, მოუწოდა ელჩს, თავი შეიკავოს ისტორიული პარალელებისგან და, საერთოდ, გერმანელმა (?!) ამგვარი კომენტარები თურმე არ უნდა აკეთოს.

საინტერესოა, რომ ოპოზიციის ერთ-ერთმა „ცნობადმა სახემ“, სალომე სამადაშვილმა, უკვე სხვა მედიასაშუალებით გამოსვლისას სცადა ჰუბერტ კნირშის დაცვა, ხოლო, მოგვიანებით, გრიგოლ ვაშაძემ „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ თავმჯდომარის პოსტის დატოვებისა და პარტიიდან გასვლის ერთ-ერთ მიზეზად სწორედ ელჩების წინააღმდეგ მიმართული კამპანია დაასახელა.

აქედან შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ ელჩების წინააღმდეგ მიმართული აგრესია თავად ოპოზიციის შიგნითაც იწვევს აზრთა სხვადასხვაობას, თუმცა სიტუაცია და ძალთა ბალანსი ჯერჯერობით იმგვარია, რომ დიპლომატების წინააღმდეგ ორგანიზებული საინფორმაციო თავდასხმები ახლო მომავალში ქართული პოლიტიკური ცხოვრებისა და ოპოზიციური მედიის საეთერო ბადის განუყოფელ ნაწილად დარჩება.

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / / / / / / / /

დატყვევებულნი/Enslaved

11 დეკემბერს შეიკრიბება საქართველოს მეათე მოწვევის პარლამენტი და ამით, ფაქტობრივად, დასრულდება საქართველოს უახლეს ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე დაძაბული საარჩევნო პროცესი. კენჭისყრის შედეგი უკვე ცნობილია და ამ შედეგებს პოლიტიკური ოპოზიციის გარდა ეჭვქვეშ არავინ აყენებს; შესაბამისად ერთადერთი ინტრიგა, რომელიც პარლამენტის შეკრების მომენტამდე არ კარგავს აქტუალობას, შემდეგია: შევა თუ არა ოპოზიცია პარლამენტში და, თუ შევა, კონკრეტულად რომელი პოლიტიკური ძალა და როდის?

საქართველოში აკრედიტებული დიპლომატები, მათ შორის ევროკავშირისა და აშშ-ის ელჩები, აქტიურად არიან ჩართულნი მოლაპარაკების პროცესში და ამ წუთისთვის სავსებით შესაძლებელი ჩანს კონსენსუსის მიღწევა, რის შედეგადაც საკანონმდებლო ორგანოში ადრე თუ გვიან წარმოდგენილი უნდა იყოს ოპოზიციაც.

თუმცა დიპლომატიური კორპუსი სულაც არ არის ერთადერთი მოთამაშე, რომელიც გავლენას ახდენს მოლაპარაკების პროცესზე. მასში აქტიურად მონაწილეობენ „კრიტიკული“ (სინამდვილეში ოპოზიციური, პარტიული) მედიასაშუალებებიც, რომლებიც არათუ ხელს არ უწყობენ, არამედ, პირიქით, ყოველმხრივ ეწინააღმდეგებიან პარლამენტში ოპოზიციის შესვლას. ამ მიზნის მისაღწევად ისინი ელჩებთან ღია დაპირისპირებასაც არ ერიდებიან და მათ „ქართველი ერის საწინააღმდეგო“ ქმედებებში სდებენ ბრალს;

გარდა ამისა, დღეს უკვე თამამად შეიძლება ითქვას, რომ „კრიტიკული“ მედია იყენებს მის ხელთ არსებულ ყველა საშუალებას, რათა შედარებით პატარა და სუსტი ოპოზიციური პარტიები აიძულოს, უარი თქვან მოლაპარაკებაზე და არ შევიდნენ პარლამენტში. ზოგჯერ ეს ხორციელდება შანტაჟის მეშვეობით, რომ შესვლის შემთხვევაში „მოღალატეებისთვის“ დაიხურება ყველა ეთერი, რაც ოპოზიციონერი პოლიტიკოსებისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი იარაღია თავიანთი მოსაზრებების ფართო საზოგადოებამდე მისატანად.

ბოლოდროინდელმა მოვლენებმა კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ შედარებით მცირე ოპოზიციური პარტიები, როგორებიცაა „გირჩი“, „სტრატეგია აღმაშენებელი“, „მოქალაქეები“, „ლელო“ და სხვა, დღემდე განიცდიან „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობისა“ და მისი მთავარი განშტოების, „ევროპული საქართველოს“ ზეწოლას, რომელიც ძირითადად სწორედ „ნაციონალურ მოძრაობასა“ და „ევროპულ საქართველოსთან“ დაკავშირებული მედიასაშუალებების მეშვეობით ხორციელდება.

მეტიც: როგორც კი მიხეილ სააკაშვილმა მორიგი რევოლუცია „დააანონსა“ და, ფაქტობრივად, აუკრძალა ოპოზიციას მეათე მოწვევის პარლამენტში შესვლა, „მთავარმა არხმა“ ეს სტრატეგია დაუყოვნებლივ ასახა თავის სარედაქციო პოლიტიკაში. „მთავარ არხს“ არც ტვ „პირველი“ და „ფორმულა“ ჩამორჩნენ.

აღსანიშნავია „მოღალატეების“ მიმართ „ტაბულის“ მთავარი რედაქტორის აგრესიული რიტორიკაც, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც „ევროპულმა საქართველომ“ საბოლოოდ დაუჭირა მხარი პარლამენტის ბოიკოტირების იდეას. თუმცა ოპოზიციის „მედიაბულინგი“ არ ამოიწურება მხოლოდ იმ მედიასაშუალებებით, რომლებიც „ნაციონალურ მოძრაობასთან“ ან მის რომელიმე „განაყოფთან“ ასოცირდებიან.

„გასაიდუმლოებულ მოლაპარაკებებზე“ და მათ შესაძლო „საფრთხეზე“ პირველად ტელეკომპანია „კავკასიის“ აღმასრულებელი დირექტორი ნინო ჯანგირაშვილი ალაპარაკდა, თუმცა ნამდვილი „პრესინგი“ ოდნავ მოგვიანებით დაიწყო, როდესაც საქმეში ნიკა გვარამიას სახით „მძიმე არტილერია“ ჩაერთო.

მას შემდეგ, რაც რამდენიმე ოპოზიციონერმა ლიდერმა გარკვეულ საკითხებზე მხარეთა პოზიციების დაახლოებაზე ისაუბრა, „მთავარი არხის“ ხელმძღვანელმა სოციალურ ქსელში მყისვე გააზიარა ჯანგირაშვილის პოსტი და გაერთიანებულ ოპოზიციას შეახსენა, ხალხის ხმებით ვაჭრობა დაუშვებელიაო.

გვარამიასა და მისი „მთავარი არხის“ რიტორიკა კიდევ უფრო გამკაცრდა მას შემდეგ, რაც „სტრატეგია აღმაშენებლის“ ლიდერმა გიორგი ვაშაძემ ერთგვარი პროტესტი და წინააღმდეგობის გაწევა სცადა. გვარამიამ მას მეტად აგრესიულად უპასუხა და, „სხვათა შორის“, პოლიტიკური პარტიის ლიდერს „საეთერო ბადის მათხოვარი“ უწოდა, რითაც კიდევ ერთხელ გაუსვა ხაზი ეთერს, როგორც შანტაჟის ძირითად ინსტრუმენტს.

საბოლოოდ, ამ ეპიზოდის კულმინაციად შეიძლება ჩაითვალოს 8 დეკემბერს გასული გადაცემა „მთავარი აქცენტები“ ნიკა გვარამიასთან ერთად, სადაც გიორგი ვაშაძესა და არხის გენერალურ დირექტორს შორის დებატები გაიმართა. ამ გადაცემაში თვით დებატებზე უფრო ხმაურიანი და სკანდალური გამოდგა უშუალოდ გვარამიას მონოლოგი, სადაც მან საქართველოს სტრატეგიულ მოკავშირეებს „ქართველი ხალხის ინტერესების საწინააღმდეგოდ“ მოქმედი ძალები უწოდა, ხოლო ელჩების რეკომენდაციების გათვალისწინება პოსტკოლონიალურ აზროვნებად და პოსტსაბჭოთა მენტალიტეტად გამოაცხადა.

ამ ერთ გადაცემაში იმდენი ანტიდასავლური განცხადება გაკეთდა, ნებისმიერ, თუნდაც დეკლარირებულად ევროსკეპტიკურ მედიასაშუალებას შეშურდებოდა, ხოლო ოპოზიციის მისამართით კიდევ ერთხელ და მკაფიოდ დაკონკრეტდა, რომ, თუ ვინმეს სურს „კრიტიკული“ მედიის ეთერი, ის უნდა დაემორჩილოს ამ ეთერის მესვეურებს და „ჭკუით“ მოიქცეს. ეს გზავნილი იმავე დღეს და იმავე არხზე, გადაცემა „დღის სტუმარში“ გააჟღერა მკვეთრად ანტისახელისუფლებო განწყობით გამორჩეულმა კიდევ ერთმა ჟურნალისტმა ელისო კილაძემ.

დასკვნის სახით შეიძლება ითქვას, რომ ამ მომენტისთვის მივიღეთ „კრიტიკული მედიის“ მიერ „დატყვევებული“ პოლიტიკური ოპოზიცია, რომელიც მძიმე არჩევანის წინაშე აღმოჩნდა: თუ პარლამენტში შევა, მისთვის დაიხურება ოპოზიციური ტელევიზიების კარი, ხოლო თუ ბოიკოტის რეჟიმს გააგრძელებს, საშუალება მიეცემა, მომავალშიც აქტიურად გამოიყენოს ოპოზიციური ეთერი; თუმცა ამ შემთხვევაში ის ამოვარდება ლეგალური საპარლამენტო ცხოვრებიდან, რაც სამომავლოდ კიდევ უფრო სერიოზული პრობლემების წინაშე დააყენებს.

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / / / /

ჯანყის მონაწილე მედია? / Revolted Media?

თავის დროზე „რუსთავი 2“-ის ერთ-ერთმა დამფუძნებელმა ეროსი კიწმარიშვილმა გულწრფელად განაცხადა, რომ ტელეკომპანიის შექმნის უმთავრესი მიზანი ედუარდ შევარდნაძის ჩამოგდება იყო და, რომ არა „რუსთავი 2“, „ვარდების რევოლუცია“ არც შედგებოდა. რევოლუციის შემდეგ მიხეილ სააკაშვილის მთავრობამ მას, შესაძლოა, სწორედ ამიტომ ჩამოართვა ეს მედიასაშუალება, რომელიც თანდათან საკუთარი პროპაგანდის ძირითად იარაღად ჩამოაყალიბა.

დღევანდელი ოპოზიციური ტელეარხები, რომელთა შორისაც განსაკუთრებული რადიკალიზმით გამოირჩევა „კრიტიკული სამეული“ („მთავარი“, „პირველი“ და „ფორმულა“) აშკარად ცდილობენ, „გაიმეორონ“ „რუსთავი 2“-ის „ისტორიული გამოცდილება“ და აღარც მალავენ, რომ მათი მიზანია დღევანდელი ხელისუფლების „ჩამოგდება“ და საქართველოს დაბრუნება „აღმშენებლობის“ პერიოდში (იგულისხმება 2003-2012 წლები).

ამ მიზნის მისაღწევად ზემოხსენებული მედიასაშუალებები (კვლავ 2003 წლის გამოცდილების შესაბამისად) უკვე კვირაზე მეტია, ხატავენ სურათს, თითქოს 31 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნების ოფიციალურ შედეგებს მთელი საქართველო აპროტესტებს და ქვეყანაში „სამართლიანობის აღდგენას“ მხოლოდ მმართველი პარტია ეწინააღმდეგება.

ამგვარი სარედაქციო პოლიტიკის ილუსტრაციაა, მაგალითად, ოპოზიციური არხების 8 ნოემბრის საეთერო ბადე, რომელიც, ფაქტობრივად, ერთმანეთის იდენტური იყო და ზედმიწევნით იმეორებდა თემებსა და გზავნილებს.

„არჩევნები ტოტალურად გაყალბდა“; „მოსახლეობა მოტყუებული და შეურაცხყოფილია“; „ქვეყანაში მასობრივი სახალხო პროტესტი დაიწყო“; „ხელისუფლება არალეგიტიმურია“; „დავიცვათ ჩვენი ღირსება და არჩევანი“ − აი, ის ძირითადი გზავნილები, რომლებსაც ავრცელებდა „კრიტიკული სამეული“ სწორედ იმ დღეს, როდესაც ოპოზიციამ რამდენიმე ათასი ადამიანი ჯერ პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიაზე შეკრიბა, მოგვიანებით კი ცესკოს შენობის ბლოკირება სცადა.

ამ პროცესში, როგორც აღვნიშნეთ, მედია მოგვევლინა არა მხოლოდ ოპოზიციის მოკავშირედ, არამედ მთავარ ორგანიზატორადაც: მან ჯერ ოპოზიციური ელექტორატი დაარწმუნა, რომ არჩევნები ტოტალურად გაყალბდა, ხოლო შემდეგ ამავე ელექტორატის ერთი ნაწილის პროტესტი წარმოაჩინა ისე, თითქოს საქმე გვქონდა უპრეცედენტოდ მასობრივ საერთო-სახალხო მღელვარებასთან, რაც სინამდვილეს არ შეესაბამება.

ამ პროცესში მედია „ვირტუალურ რეალობას“ ქმნიდა არა მხოლოდ თავისთვის სასურველი ფაქტების, ციფრებისა და მოვლენების გაზვიადებით, არამედ არასასურველი გარემოებების დამალვითაც. მაგალითად, მთელი ამ ხნის მანძილზე ტელეეკრანებზე ვხედავდით არასამთავრობო სექტორის მხოლოდ იმ წარმომადგენლებს, რომლებიც ხელისუფლების მიმართ ოპოზიციურად არიან განწყობილი.

ამ მხრივ ყველაზე მეტი აქტიურობა გამოიჩინა „საერთაშორისო გამჭვირვალობა − საქართველოს“ აღმასრულებელმა დირექტორმა ეკა გიგაურმა, რომელიც უკვე არაერთი წელია, ღიად უპირისპირდება ხელისუფლებას და ეწევა ოპოზიციისა და, კერძოდ, „ნაციონალური მოძრაობის“ სასარგებლო აგიტაციას. მაგალითად, გიგაური დღემდე ეჭვქვეშ აყენებს „რუსთავი 2“-ის საქმეზე სტრასბურგის სასამართლოს გადაწყვეტილების სამართლიანობას.

ამავე დროს, ოპოზიციურმა მედიამ სრულიად უგულებელყო იმავე არასამთავრობო სექტორისა და, კონკრეტულად ISFED-ის მიერ ჩატარებული პარალელური გადათვლა, რომლის შედეგებიც ძალიან ახლოს აღმოჩნდა ცესკოს ოფიციალურ მონაცემებთან.

ოპოზიციური არხების მაყურებელმა, ფაქტობრივად ვერაფერი შეიტყო საერთაშორისო ორგანიზაციებისა და დამკვირვებლების მიერ არჩევნების შეფასების შესახებაც ან, უკეთეს შემთხვევაში, მოისმინა მხოლოდ კრიტიკული შენიშვნები მაშინ, როცა, მაგალითად, ეუთო/ოდირის სადამკვირვებლო მისიის მთავარი დასკვნით, არჩევნები მთლიანობაში „კონკურენტულ გარემოში და ძირითადი თავისუფლებების დაცვით ჩატარდა“.

ყველაზე მნიშვნელოვანი და საგანგაშო მანიპულაცია, რომელსაც ოპოზიციურმა არხებმა 8-9 ნოემბერს მიმართეს, უდავოდ არის იმ ძალადობრივი აქტების სრული იგნორირება, რომლებსაც მომიტინგეთა ნაწილი მიმართავდა ცესკოს ტერიტორიაზე შესაღწევად. ამ ტელეარხებს არ უჩვენებიათ, როგორ გაარღვიეს ღობე მომიტინგეებმა და როგორ შეეჯახნენ ისინი პოლიციის თანამშრომლებს; მათ ასევე „მიჩქმალეს“ ე.წ. „მოლოტოვის კოქტეილისა“ და ქვების სროლის ფაქტებიც, თუმცა ამავე დროს არაერთხელ გაავრცელეს მცდარი ინფორმაცია, თითქოს სამართალდამცველებმა მომიტინგეთა წინააღმდეგ ცრემლმდენი გაზი გამოიყენეს.

ამ მანიპულაციის მიზანი იყო სახელმწიფოს მხრიდან მოსახლეობაზე „არნახული“ ძალადობის „ჩვენება“, რასაც საზოგადოების ის ნაწილიც უნდა გამოეყვანა ქუჩაში, რომელიც მანამდე არ აპირებდა საპროტესტო აქციებში მონაწილეობას.

მსოფლიოსა და საქართველოში შექმნილი ეპიდემიოლოგიური ვითარების გათვალისწინებით, არ შეიძლება, ცალკე არ აღვნიშნოთ ამავე მედიასაშუალებების მიერ საკუთარი პოლიტიკური მიზნების მისაღწევად გამოყენებული ორმაგი სტანდარტები „ახალი კორონავირუსის“ ეპიდემიასთან მიმართებით.

კერძოდ, არხები, რომლებიც რამდენიმე თვის წინ, აღდგომის დღესასწაულზე დემონსტრაციულად „აბულინგებდნენ“ და „ბნელებს“ უწოდებდნენ ეკლესიაში მისულ მრევლს და მისი შეჩერების მიზნით მთავრობას საგანგებო ზომებისკენ მოუწოდებდნენ, არჩევნების შემდეგ, გაცილებით უფრო საგანგაშო სტატისტიკის პირობებში, არათუ არ „ღელავდნენ“ დაავადების შესაძლო გავრცელებაზე, არამედ ყოველმხრივ უბიძგებდნენ საზოგადოებას მასობრივი აქციებისკენ, რასაც ახლო მომავალში, შესაძლოა, ეპიდემიის ახალი აფეთქება მოჰყვეს.

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / / / /

„იმედის“ საარჩევნო პოლიტიკური ბადე

“Imedi” TV Electoral Political Messages.

31 ოქტომბერს საქართველოში საპარლამენტო არჩევნები ჩატარდა და, როგორც მოსალოდნელიც იყო, დღეს პოლიტიკური ძალები და მათთან დაკავშირებული მედიასაშუალებები ერთად აპროტესტებენ ან, პირიქით, იცავენ კენჭისყრის შედეგებს − გრძელდება ჯერ კიდევ არჩევნებამდე დაწყებული პროცესი: ტელევიზიებმა შექმნეს საკუთარი „პოლიტიკური ბადე“, რომელიც, ძირითადად, შეესაბამება მათი ფავორიტი პოლიტიკური პარტიის ინტერესებს.

ამ მხრივ, განსაკუთრებული მონდომებით გამოირჩევიან ე.წ. „კრიტიკული“, სინამდვილეში კი ოპოზიციური ტელეკომპანიები, რომლებიც, შეიძლება ითქვას, პარტიულ არხებად ჩამოყალიბდნენ და პროპაგანდისთვის ლამის ყველა შესაძლო ხერხს იყენებენ. მაგრამ ევროსაბჭოს სადამკვირვებლო დელეგაციის (OSCE/ODIHR) ანგარიშში მიკერძოებული არხების ჩამონათვალში მოხვდა „იმედიც“, რომელიც წინასაარჩევნო პერიოდში განსაკუთრებული პოლიტიკური აქტიურობითა და ოპოზიციისადმი ასევე განსაკუთრებული კრიტიკულობით გამოირჩეოდა.

ცნობისთვის: 2012 წლის ოქტომბრის შემდეგ, როცა „იმედი“ ბადრი პატარკაციშვილის ოჯახს დაუბრუნდა, ტელეკომპანია არჩევნების დროს, ფაქტობრივად, საგანგებო სამაუწყებლო რეჟიმში გადადის და მწვავედ უპირისპირდება ხელისუფლებაში „ნაციონალური მოძრაობის“ დაბრუნების მცდელობას.

რას ნიშნავს საგანგებო რეჟიმი „იმედზე“, კარგად ჩანს თავად ტელეკომპანიის ოფიციალურ განცხადებაში, რომელიც 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურის წინ გაკეთდა: „წინასაარჩევნო პერიოდი განსაკუთრებულად მძიმე იქნება მეორე ტურის წინ, რადგან არჩევანის ერთ მხარეს ‘ნაციონალური მოძრაობა’ აღმოჩნდა. ტელეკომპანია ‘იმედმა’ და მისმა მფლობელებმა საკუთარ თავზე იწვნიეს, რას ნიშნავს ხელისუფლებაში ‘ნაციონალური მოძრაობა’. ამიტომ ‘იმედი’ წინასაარჩევნოდ ცვლის საეთერო ბადეს და ჩვენ ვიმუშავებთ იმისთვის, რომ არ დაბრუნდეს რეჟიმი.“

დაახლოებით ასეთივე იყო „იმედის“ მაუწყებლობის სულისკვეთება 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნების დროსაც. ამ მოცემულობების გათვალისწინებით, საინტერესოა, თვალი გადავავლოთ „იმედის“ საარჩევნო პოლიტიკურ ბადეს და იმ გზავნილებს, რომელთა საშუალებითაც ტელეკომპანია დასახული მიზნის მიღწევას ცდილობდა.

წარმოდგენას ნებისმიერი არხის პოლიტიკურ დღის წესრიგზე ყველაზე უკეთ მისი საინფორმაციო გამოშვება გვიქმნის. ქვემოთ მოყვანილია „იმედის“ 29 ოქტომბრის საღამოს შემაჯამებელი საინფორმაციო გამოშვების გეგმა, რომლის საფუძველზეც შეგვიძლია შევაფასოთ და განვაზოგადოთ, თუ რამდენად, როგორ და რა ტონალობაში აშუქებდა არხი წინასაარჩევნო პერიოდის აქტუალურ საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ თემებს.

ტაბულა 1

აქვე შეგვიძლია, თვალი გადავავლოთ „იმედის“ საკვირაო საინფორმაციო-ანალიტიკური გადაცემის, „იმედის კვირის“, ერთ-ერთი წინასაარჩევნო ეთერის გეგმასაც.

ტაბულა 2

ამ ცხრილებიდან გამომდინარე და, განსაკუთრებით, სიუჟეტების შინაარსისა და პათოსის შესწავლის შედეგად აშკარა ხდება, რომ თუ ე.წ. „კრიტიკული“ მედიასაშუალებები მთელი წინასაარჩევნო პერიოდის მანძილზე „მსოფლიოს აღსასრულის“ სურათს გვიხატავდნენ, „იმედი“ იმავე დროს რეალობის შელამაზებულ, იდეალურთან მიახლოებულ სცენარს გვთავაზობდა და, მიუხედავად იმისა, რომ ზოგჯერ „იმედზე“ ხელისუფლების კრიტიკაც გვხვდებოდა, ის მძლავრად იყო გადაფარული დადებითი შეფასებებით.

ასეთი ტაქტიკიდან გამომდინარე, „იმედის“ მაყურებელს, ალბათ, შეექმნებოდა შთაბეჭდილება, რომ, მართალია, ქვეყანაში არსებობს გარკვეული პრობლემები, მაგრამ ეს შეიძლება იყოს არა „ქართული ოცნების“ ხელისუფლების პოლიტიკის შედეგი, არამედ ჯერ კიდევ წინა ხელისუფლებისგან მიღებული მემკვიდრეობა ან, სულაც, ობიექტურად დაუძლეველი გარემოება.

უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ აშკარა მიკერძოების მიუხედავად, „მთავარი არხისა“ და სხვა ოპოზიციური მედიასაშუალებებისგან განსხვავებით, „იმედი“ არ მიმართავდა ყალბი ინფორმაციის („ფეიკ-ნიუსის“) გავრცელებას, ხოლო პოლიტიკური პოზიციის დემონსტრირება შემოიფარგლებოდა იმის დამტკიცებაში, რომ წინა ხელისუფლების დაბრუნება დაუშვებელია და დღევანდელი პრობლემების დიდი ნაწილი სწორედ „ნაციონალური მოძრაობის“ „დამსახურებად“ უნდა ჩაითვალოს.

„იმედის“ წინასაარჩევნო სარედაქციო პოლიტიკის შეფასებისას, უდავოდ ცალკე უნდა გამოვყოთ დავით გარეჯის საკითხი, რადგან ამ თემამ არჩევნებამდე რამდენიმე კვირის განმავლობაში გამორჩეული ადგილი დაიკავა „იმედის“ ბადეში. გაშუქების ამგვარი ინტენსივობა, საკითხის ობიექტური მნიშვნელობის გარდა, ცხადია, მიზნად ისახავდა საზოგადოებისთვის „ნაციონალური მოძრაობის“ წარსული შეცდომებისა და დანაშაულის კიდევ ერთხელ შეხსენებასაც.

ამ პროპაგანდისტულ ამოცანასთან ერთად, გარეჯის თემის გაშუქებისას „იმედზე“ შეინიშნებოდა სხვა პრობლემებიც. მაგალითად, თხრობა მიმდინარეობდა უმეტესწილად მტკიცებით ფორმაში, რაც საზოგადოებაში ქმნიდა ნეგატიურ წინასწარგანწყობას და აგრესიას დავით გარეჯის საქმეში ბრალდებულების მიმართ, საზოგადოების ამგვარი განწყობა კი დაპატიმრებულ პირებს, ფაქტობრივად, ართმევს საკუთარი სახელის დაცვის შესაძლებლობას და ხელს უშლის სოციუმში მათ სამომავლო რეაბილიტაციას.

დაბოლოს, ცალკე უნდა განვიხილოთ და გავაანალიზოთ „იმედის“ წინასაარჩევნო ეთერებისთვის დამახასიათებელი ტენდენცია: სტუმრების იმგვარად შერჩევა, რომ გადაცემებში მაყურებელი, ფაქტობრივად, მხოლოდ ხელისუფლების წარმომადგენლებს ან ხელისუფლებისადმი დადებითად განწყობილ სახეებს ხედავდა.

ქვემოთ მოყვანილია ოთხი მთავარი პოლიტიკური გადაცემის („არენა“, „პოზიცია“, „ნამდვილი რიცხვები“ და „ფეისბურგი“) ძირითადი თემებისა და მოწვეული სტუმრების ჩამონათვალი 13 ოქტომბრიდან 29 ოქტომბრის ჩათვლით, რომელიც ადასტურებს, რომ წინასაარჩევნო პერიოდში „იმედი“ თავის ეთერს, ძირითადად, სწორედ ხელისუფლების წარმომადგენლებსა და მის მხარდამჭერებს უთმობდა:

ტაბულა 3

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / /

Georgia’s ‘deter-engage’ dichotomy

Georgian Dream could become the first party to retain power for a third consecutive term. What would this mean for the country’s foreign policy?

On October 31st, Georgia is likely to experience historic parliamentary elections. On the one hand, the country may witness its second peaceful transition of power. On the other hand, the ruling Georgian Dream party could become the country’s first government to retain power for a third consecutive term. At the same time, Georgia is closer than ever before to achieving a coalition government. This possibility is welcomed by both local pro-Western forces and the country’s European and American partners. Despite this, rivalry between the parties remains fierce and is more focused on internal issues such as economic prosperity, equality, equity, poverty and unemployment. But there is also an external dimension in the form of Georgia’s foreign policy. Overall, it is interesting to question to what extent these elections may affect the state’s position in the region. This is especially true with regard to relations with Russia. Overall, it could be argued that the state is yet again facing a ‘deter-engage’ dichotomy in relation to its links with Moscow.

A brief history

After the so-called Rose Revolution in 2003, the newly elected government of Mikhail Saakashvili and the United National Movement tried to reset Georgia-Russia relations. However, they failed to do so due to conflicting foreign policy goals. Whilst a pro-Western government in Tbilisi tried to integrate into institutions such as the EU and NATO, Vladimir Putin’s Moscow hoped to maintain a grip on its so-called “near abroad”. As a result, the Tbilisi-Moscow ‘honeymoon’ ended almost as soon as it began. Influenced by this development and the neoconservatism of America’s Bush administration, Saakashvili decided to compete with Moscow. This turned Tbilisi into a pro-Western stronghold within both the South Caucasus and post-Soviet space as a whole. Georgia’s ruling elites were certain that the West, represented most importantly by America and NATO, would be willing to stop the Kremlin from using military force against its valuable ally. These dreams were shattered during the conflict in August 2008, when it appeared that neither Brussels nor Washington were ready to actually counter Moscow’s interests in the South Caucasus. Georgia’s foreign policy, therefore, was in need of revision and so the Georgian Dream party, led by Bidzina Ivanishvili, made an offer to the electorate. The leader suggested that it would be better to ‘deter’ potential Russian aggression through a change of language. Tbilisi subsequently discouraged anti-Russian sentiment and military rhetoric. Instead of war, there would be reconciliation. Saakashvili lost power and this new policy was introduced as official policy. However, this attempt to reset relations did not lead to a breakthrough. During this period, Moscow started its ongoing process of ‘borderisation’ and even kidnapped Georgian citizens. Such cases of kidnapping have often involved torture and murder. Many former officials, as well as some representatives of Georgian civil society, have subsequently described this desire to not irritate Russia as a betrayal of the country’s interests.

The effect of elections

Currently, Georgian society is being offered two distinct approaches to the Kremlin. The opposition, led by the United National Movement and European Georgia parties, wish to return to a form of military engagement and ‘fight back’ against the Kremlin. At the same time, Georgian Dream continues to support a policy of ‘deterring’ Russian aggression in order to avoid a potential repeat of the catastrophic events of the 2008 war. Despite this, it is indisputable that Georgia’s general foreign policy orientation will remain largely the same, with the country continuing to focus on EU-NATO integration. In particular, Tbilisi is striving to become a member of the West at the expense of a proactive policy in the South Caucasus.

Naturally, only the final outcome of the parliamentary elections will determine whether Tbilisi continues its current approach or switches to the previous one. If Georgian Dream is victorious, the state will further try to avoid direct confrontation with the Kremlin. This is considered the best guarantee of peace, not only for Georgia and Russia but for the whole South Caucasus region. However, a government made up of those who support an ‘engage’ policy will likely encourage increased confrontation between Tbilisi and Moscow. Such aggressive rhetoric could end an already volatile status-quo. Even in America and Europe, there appears to be no shared agreement as to which side should win. Some Western actors openly support the political opposition, while others prefer Georgian Dream’s more balanced and peaceful politics. Despite allegations of interference, the Kremlin appears rather indifferent. This is due to the fact that Tbilisi will still remain oriented towards the West regardless of its government. Furthermore, it could be argued that Russia has done little to encourage Tbilisi to adopt an openly friendly policy. This only encourages beliefs that Moscow simply has no interest in avoiding conflict. Overall, it seems that the Kremlin has achieved its political and geopolitical goals and is satisfied with the existing status-quo.

The article was originally published by New Eastern Europe.

Tagged : / / / / / / / / /

Georgia, NATO and South Caucasus

On September 27, 2020 arguably Azerbaijanian military forces initiated a full-scaled operation against self-proclaimed Republic of Nagorno-Karabakh (RNK) and Armenia officially for securing and restoring the country’s territorial integrity. We may argue that this confrontation is not yet another escalation but rather a real war that can lead to a collapse of South Caucasus regional stability and order. This is even more realistic in the wake of Ankara’s obvious involvement and the Kremlin’s national interests, on the one hand, and deterioration of US global hegemony, on the other hand. In the same time, according to Craig Turp-Balazs from Emerging Europe, NATO Secretary-General Jens Stoltenberg has told Georgian PM Giorgi Gakharia to “prepare for membership” during tet-a-tete visit to Brussels on September 29. Generally speaking, it seems that South Caucasus is going to become the platform of rivalry between the so-called “great nations” again; and despite the “firm statements” from the heart of Europe it is pretty clear that NATO’s presence in the region is not welcomed by key actors. Furthermore, the North-Atlantic alliance is the weakest player on the chessboard.

Dream’s on South Caucasus

It is not a secret that while some members of NATO are highly skeptical with regard to further enlargement to the South-East, others do perceive it as a critically necessary step in a fight against the so-called Russia’s neoimperialistic policy or revisionism. Among the most motivated states are United States of America and Eastern European countries, like Poland, Estonia, Latvia and Lithuania. These actors, perceived by Moscow as a “Russophobic alliance”, push for Georgia to be integrated to the block as soon as possible, considering Tbilisi as a perfect platform in the Russian “backyard” or how the Kremlin calls it “near abroad”. It was George W. Bush’s neoconservative administration that dreamed about friendly Georgia that could have been integrated to NATO and used to introduce the military block to previously totally alien geopolitical space, mainly dominated by modern Turkey, Iran and Russia. But resurrected from comprehensive political, economic, social and military crisis Kremlin stopped this ambitious project postponing the membership perspectives for the years. Currently, there has been a shift in approaching to the enlargement narrative and debate. Particularly, more and more voices were calling to introduce the so-called Black Sea region concept, meaning that seemingly resultless dialogue with regard to NATO on South Caucasus could have been replaced by NATO on the Black Sea. Obviously, South Caucasus have always been perceived as Russia’s zone of influence were Western European countries were not keen to interfere, oppositely to the Black Sea region where two NATO member states are already presented – Turkey and Bulgaria. Furthermore, additionally Ukraine and Georgia do represent significant allies and possible future military strongholds. 

But it seems that this rapprochement is unable to push forward NATO’s aspirations to gain a foothold in South Caucasus due to a few reasonings. The first of all, we should outline deconstruction of America’s worldwide hegemony and self-identity crisis taking place in Washington. Secondly, Turkey’s heavy involvement in Nagorno-Karabakh confrontation is yet another prove that Ankara pursues its own geopolitical goals, considering itself foremostly as a successor of Ottoman Empire and its great mission rather than the North-Atlantic alliance member. Thirdly, the Kremlin’s grip on the “near abroad”. Fourthly, unreadiness of both, Azerbaijan and Armenia, to witness introduction of a new actor to the region. And, finally, unwillingness of the Western European states, especially, Germany and France to engage to this absolute mass. Thus, we should not expect to see an appraisal on NATO; furthermore, without America’s and Turkey’s military and financial capabilities, the block is probably the weakest player on this chessboard, unable to contribute to regional security.

“Be prepared”

Georgia has been “prepared” for NATO membership at least for the last decade. It is widely known that Tbilisi perceives the military block as a milestone in securing its territorial integrity and sovereignty from Russian assaults. Furthermore, NATO became more than just a “defense shield”, membership is considered to be a threshold in the country’s democratic and institutional development; finally, a guarantee of restoration of territorial unity. Despite endless promises given by NATO representatives that Georgia will joint the alliance, there are fears among Georgian political elites that overstretched membership plan can lead to dissatisfaction among regular citizens; this, in turn, may cause re-orientation of Georgia’s foreign course. As a response, American analyst Luke Coffee and Anders Fog Rasmussen, former NATO Secretary-General resurrected the idea of the German precedent, meaning that the state can be integrated to the alliance amending article 5 on the separatist regions of Abkhazia and the so-called South Ossetia. This approach, initially raised by Georgian actors in mid and late 90s, became widely popular among some American and Eastern European analysts but was highly criticized by Georgians as a recognition of territorial lost. So far, in the wake of a clear stagnation, recent statements by NATO Secretary-General was extremely necessary positive booster. But it is paradoxical that Nagorno-Karabakh confrontation actually proved once more that Georgia’s NATO dreams are unachievable.

Actually, to be grounded and realistic there are only three scenarios that can lead to Georgia’s NATO membership: 1) Gorbachev-Yeltsin model, meaning regime change in Moscow and re-iteration of Gorbachev-Yeltsin era when Russia was unwilling as well as too weak to counter the West; 2) the Turkish model, repeating scenario when Ankara was invited to the military block due to fears of the so-called communist or Soviet threat; and finally, 3) in the case of a war between the West and Russia. Yet it seems that neither of these events are going to happen in the nearer future, what makes Tbilisi’s NATO aspirations very long-term objective. Furthermore, the whole Georgian idea of being a NATO member was and still is to finally end the wars and not to engage to yet another one. Thus, the best option is to wait until some positive changes will take place in the Kremlin.

The article was originally published by Caucasus Watch.

Tagged : / / / / / / /
RussiaUSAGeorgia