მედიასოციოლოგია/Media Sociology

საქართველოში წინასაარჩევნო კამპანიის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ელემენტია საზოგადოების დარწმუნება იმაში, რომ შედეგები წინასწარვე განსაზღვრულია: ან მთავრობამ უკვე გააყალბა არჩევნები, ან მოსახლეობამ უკვე გამოუტანა განაჩენი არსებულ ხელისუფლებას.

ასეთი დამოკიდებულების ჩამოყალიბებაში განსაკუთრებული როლი უკავია მედიას და იმ სტრატეგიას, რომელსაც შეგვიძლია მედიასოციოლოგია ვუწოდოთ. სტრატეგიის არსი შემდეგია: ეს თუ ის ტელეკომპანია ამა თუ იმ სოციოლოგიურ სამსახურს ავალებს პოლიტიკური პარტიების მხარდაჭერის მაჩვენებელთა გაზომვას და შემდეგ მიღებულ რიცხვებზე დაყრდნობით ავრცელებს და ამკვიდრებს სასურველ პროგნოზს.

ჩვეულებრივი სოციოლოგიური კვლევის ობიექტური გაშუქებისგან ეს პროცესი იმით განსხვავდება, რომ სხვადასხვა მედიასაშუალებისგან მაყურებელი რადიკალურად განსხვავებულ სურათს იღებს, რადგან მედიასოციოლოგია ემსახურება ამავე მედიასაშუალების პოლიტიკურ და იდეოლოგიურ ამოცანებს და არა რეალური ვითარების ასახვას. შესაბამისად, ისეთ პოლიტიზებულ მედიაგარემოში, როგორიც ამჟამად საქართველოშია, თითოეულ არხს ჰყავს არა მხოლოდ საკუთარი მაყურებელი, არამედ საკუთარი „სანდო“ სოციოლოგიური სამსახურიც, რომელზე დაყრდნობითაც ცდილობს სასურველი პროგნოზის პოპულარიზაციას.

ამ მხრივ გამონაკლისი არც მიმდინარე წანასაარჩევნო კამპანია გამოდგა. მხოლოდ სექტემბრის თვეში მსხვილმა ტელევიზიებმა საზოგადოებას წარუდგინეს ოთხი სოციოლოგიური გამოკითხვის შედეგები, რომლებიც ამომრჩეველს სრულიად განსხვავებულ პროგნოზებს სთავაზობენ. კერძოდ, გამოკითხვები ჩაატარეს ორგანიზაციებმა: იპსოს/IPSOS (დამკვეთი − „მთავარი არხი“), გორბი/GORBI („იმედი“), Edison Research („ფორმულა“) და Survation („რუსთავი-2“).

თუ თვალს გადავავლებთ ამ შედეგებს, დავინახავთ, რომ მათ შორის განსაკუთრებული განსხვავება იკვეთება მმართველი გუნდის − „ქართული ოცნების“ რეიტინგში. კერძოდ, თუ GORBI-სა და Survation-ის მიხედვით იგი დამაჯერებლად ლიდერობს, Edison Research-ისა და, განსაკუთრებით, IPSOS-ის თანახმად, მას გაცილებით ნაკლები მხარდაჭერა აქვს; სამაგიეროდ, ამ გამოკვლევებში უფრო მაღალია „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობისა“ და მისი მოკავშირე პარტიების მხარდაჭერა.

ყურადღებას იქცევს ის გარემოებაც, რომ GORBI-ს გამოკითხვასთან შედარებით, IPSOS-ისა და Edison Research-ის გამოკვლევებში საგრძნობლად დაბალია არა მხოლოდ „ქართული ოცნების“, არამედ, ასევე, „პატრიოტთა ალიანსის“ რეიტინგიც, რაც იმით შეიძლება აიხსნას, რომ „ნაციონალური მოძრაობისა“ და მის მხარდამჭერთა რიტორიკაში „პატრიოტთა ალიანსი“ „ქართული ოცნების“ მოკავშირე ძალას წარმოადგენს.

ეს კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ გამოკვლევებში ასახული რიცხვები, როგორც წესი, პირდაპირ თუ ირიბად ირეკლავს ცალკეული მედიასაშუალებების დამოკიდებულებას ამა თუ იმ პოლიტიკური ჯგუფის მიმართ.

წინასაარჩევნო პერიოდში გამოკითხვათა ამგვარი მოზღვავება გვახსენებს, რომ პრინციპული არჩევნების წინ განწყობის შექმნას დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს როგორც ოპოზიცია, ისე მმართველი გუნდი; მეორე მხრივ, აშკარაა, რომ პოლიტიზებული მედიასოციოლოგიის პირობებშიც კი, ყველაზე პოპულარულ პოლიტიკურ ძალად მაინც „ქართული ოცნება“ რჩება.

ამასვე ადასტურებს ჩვენ მიერ განხილულ პერიოდში, კერძოდ 14 სექტემბერს გამოქვეყნებული კიდევ ერთი გამოკვლევის შედეგები. აშშ-ის ეროვნულ-დემოკრატიული ინსტიტუტის (NDI) მიერ ჩატარებული ეს გამოკვლევა არ ყოფილა შეკვეთილი არც ერთი მედიასაშუალების მიერ, მაგრამ მასში საკმაოდ მაღალია ოპოზიციური ჯგუფების მხარდამჭერთა ჯამური რაოდენობა.

დასკვნის სახით შეიძლება ითქვას, რომ ქართველ ამომრჩეველს არჩევანის გაკეთება წელსაც რადიკალურად პოლარიზებულ მედიაზე და სოციოლოგიაზე დაყრდნობით მოუწევს, რაც კიდევ ერთხელ გვარწმუნებს, რომ საქართველოში არ არსებობს არა მხოლოდ პროფესიონალური მედიაგარემო, არამედ, ფაქტობრივად, არც სამეცნიერო მეთოდოლოგიაზე დაფუძნებული სანდო სოციოლოგია.

წინასაარჩევნო მედიასოციოლოგია დიდწილად ასახავს არა არსებულ სინამდვილეს, არამედ გვაწვდის ამა თუ იმ მედიასაშუალების მესვეურთათვის სასურველ პროგნოზებს, რითაც, საბოლოო ანგარიშით, ისევ ამომრჩეველი ზარალდება.

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / / / / /

„კრემლისტური“ იმედი „ყალბი მთავარი არხის“ წინააღმდეგ

“Kremlin” Imedi versus “Fake Mtavari Channel”.

ქართული მედია რომ უკიდურესად პოლიტიზებულია, კარგა ხანია ცნობილია. იმდენადაც პოლიტიზებული, რომ მედიაზე დაკვირვებით შეგვიძლია შევისწავლოთ არა მხოლოდ მედიაბაზარი, არამედ ქვეყანაში წარმოდგენილი პოლიტიკური სპექტრი და დამოკიდებულება ძირითად პოლიტიკურ მოთამაშეებს შორის.

საპარლამენტო არჩევნების მოახლოებასთან ერთად სულ უფრო მწვავდება დაპირისპირება პოლიტიკურ „ბრძოლის ველზე“, სადაც განსაკუთრებული გაშმაგებით ეპაექრებიან ერთმანეთს მმართველი გუნდი და „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“. მედიასივრცეში ეს წინააღმდეგობა ყველაზე თვალსაჩინოდ ვლინდება „იმედისა“ და „მთავარი არხის“ კონკურენციაში, რომელიც ახალი სატელევიზიო სეზონის დაწყებისთანავე ლამის გამოცხადებულ „მედიაომად“ გადაიქცა: ერთიცა და მეორეც აქტიურად ჩაერთო წინასაარჩევნო რბოლაში თავისთვის სასურველი პოლიტიკური გუნდის მხარდასაჭერად.

მიუხედავად იმისა, რომ „იმედისა“ და „მთავარი არხის“ ურთიერთობა განსაკუთრებული კოლეგიალურობით არც აქამდე გამოირჩეოდა, „ომის“ ახალი ტალღის დაწყების მაუწყებლად შეგვიძლია მივიჩნიოთ 11 სექტემბერს „იმედის“ ეთერით გაშვებული პრომოკლიპი: სწრაფად მოძრავი ულტრათანამედროვე მატარებელი, რომელშიც სხედან საქმიანი „იმედის“ ჟურნალისტები და მოძველებული, ტექნიკურად გაუმართავი ე.წ. „დრეზინა“ წარწერით „ფეიკ-ნიუსი“ (ყალბი ახალი ამბავი), რომელსაც ერთი კაცი მართავს. კლიპში ულტრათანამედროვე მატარებელი სიმბოლურად, ცხადია, თავად „ტელეიმედს“ განასახიერებს, ხოლო „დრეზინასა“ და მის „ეკიპაჟში“, მაყურებელმა „მთავარი არხი“ და მისი გენერალური დირექტორი ნიკა გვარამია „ამოიცნო“.

სწორედ ასე დაინახეს და გაიგეს „იმედის“ კლიპი „მთავარ არხზეც“ და 13 სექტემბერს, გადაცემა „მთავარ აქცენტებში“ გვარამიამ საპასუხო სატირული ვიდეორგოლი წარმოადგინა. მასში „იმედის მატარებელი“ მიქრის და ჩერდება კრემლთან, სადაც მას რუსული (უფრო სწორად, საბჭოთა) მუსიკით ეგებებიან.

ზედაპირული ანალიზიც კმარა საიმისოდ, რომ დავასკვნათ: „იმედისა“ და „მთავარი არხის“ რგოლები გამოხატავენ არა მხოლოდ ბანალურ კონკურენციას ორ სატელევიზიო არხს შორის, არამედ გვიჩვენებენ სტერეოტიპულ „მესიჯბოქსებს“, რომლებსაც ეს მედიასაშუალებები ხშირად იყენებენ საზოგადოებასთან კომუნიკაციის პროცესში: კერძოდ, თუ ხელისუფლებას რადიკალურად აკრიტიკებ, ხარ „ყალბი“, ხოლო თუ „ნაციონალური მოძრაობის“ დაბრუნება არ გსურს, ხარ „კრემლისტური“.

„იმედისა“ და „მთავარი არხის“ დაპირისპირებას კიდევ უფრო ამძაფრებს უშუალოდ ამ ორგანიზაციების ისტორია და კონკრეტული პირების ბიოგრაფიები. „ტელეიმედი“ არის მედიასაშუალება, რომელმაც საკუთარ ტყავზე იწვნია ყოფილი სახელისუფლებო პარტიის სრულმასშტაბიანი თავდასხმა. 2007 წელს ის ჯერ დაარბიეს, შემდეგ კი უკანონოდ და უსამართლოდ გადასცეს უცხო პირს და „რიგით“ პროსახელისუფლებო არხად აქციეს.

აღსანიშნავია, რომ საზოგადოებისთვის ამ პროცესის „ახსნა“ (უფრო სწორად კი „გამართლება“) მაშინ სწორედ იმ ადამიანებმა იკისრეს, ვინც დღესაც „ნაციონალურ მოძრაობასთან“ დაკავშირებულ მედიასაშუალებებში (და მათ შორის „მთავარ არხზე“) საქმიანობს. ამ პრეისტორიის გათვალისწინებით ლოგიკური ჩანს „იმედის“ განსაკუთრებული ანტიპათია და სიფრთხილე „ნაციონალური მოძრაობის“ მიმართ, ისევე როგორც იოლად აიხსნება მისი დამოკიდებულება „მთავარი არხისადმი“.

არაფერია გასაკვირი იმაში, რომ „იმედის“ თანამშრომლებს აღარ სურთ პოლიტიკურ და ტელესამაუწყებლო ძალაუფლებაში იმ ადამიანთა ხილვა, ვინც არაერთხელ გათელა ფეხქვეშ კანონიც, სიტყვის თავისუფლებაც და ბევრი სხვა დემოკრატიული ღირებულებაც. ამავდროულად, აშკარაა ისიც, რომ „იმედის“ რიტორიკა სულ უფრო უხეში და ხისტი ხდება არა მხოლოდ „მთავარი არხის“, არამედ, საზოგადოდ, ყოველგვარი კრიტიკის მიმართ, რომელსაც ობიექტური საფუძველიც შეიძლება ჰქონდეს.

„მთავარი არხის“ სიუჟეტების უმეტესობა სხვა არაფერია, თუ არა ჩვეულებრივი ანტისახელისუფლებო საინფორმაციო მანიპულაცია, ხშირად ტყუილიც, მაგრამ ფაქტია ისიც, რომ საზოგადოების ნაწილი ხელისუფლებისადმი კრიტიკულად არის განწყობილი, რასაც მედიის მხრიდან უდავოდ ესაჭიროება გაშუქება, გაანალიზება და მიმოხილვა. ამ მოთხოვნას „იმედი“ ჯეროვნად ვერ აკმაყოფილებს, რის გამოც ოპოზიციურად განწყობილი აუდიტორიის მნიშვნელოვანი ნაწილის ყურადღებას მას ართმევს ფსევდოკრიტიკული, რადიკალურად ოპოზიციური და, შეიძლება ითქვას, „ნაციონალური მოძრაობის“ პარტიული ტელეკომპანია.

რაც შეეხება ამ უკანასკნელს, „მთავარი არხი“ დღემდე იმ პოლიტიკას მისდევს, რომელიც „ნაციონალური მოძრაობის“ მმართველობისას იმდროინდელ „რუსთავი 2“-ზე ჩამოყალიბდა და რომელიც გამოიხატება მარტივი ფორმულით: „ვინც ჩვენი მომხრე არ არის, რუსეთის აგენტია“. სწორედ ამ ბანალური ფორმულის გამოხატულება იყო „იმედის“ კლიპზე „მთავარი არხის“ პასუხიც.

თუმცა სხვას, ალბათ, არც არავინ ელოდა არხისგან, რომელსაც გენერალური პროკურორის ყოფილი მოადგილე მართავს. ეს სწორედ ის ნიკა გვარამიაა, რომელიც თავის დროზე მთელს პოლიტიკურ ოპოზიციას რუსეთის სასარგებლოდ ჯაშუშობაში სდებდა ბრალს, ხოლო მისი „მოკავშირე“ ჟურნალისტების უმრავლესობა ამ პოლიტიკას ყალბი ინფორმაციებისა თუ დამონტაჟებული აუდიო/ვიდეოჩანაწერების გავრცელებით ამართლებდა და „აფორმებდა“.

როგორც ჩანს, ვერც ნიკა გვარამია, ვერც „მთავარი არხი“ და ვერც „ნაციონალური მოძრაობა“ ვერ მიმხვდარან, რომ საზოგადოება გადაიღალა კრემლით დაშინებით, გაიგო, რომ ასეთ ბრალდებებს დიდი ყურადღება არ უნდა მიაქციოს, რადგან ოდესღაც სამშობლოს „მოღალატეები“ და „პატრიოტები“ ნებისმიერ დროს შეიძლება დამეგობრდნენ. ამის მაგალითად გამოდგება „მთავარი არხის“ გენერალური დირექტორის მეგობრობა შალვა ნათელაშვილთან, რომელიც ერთ დროს გვარამიამ პირდაპირ ეთერში გამოაცხადა რუსეთის აგენტად.

„მთავარი არხი“ ერთგვარი მინიატურული სიმბოლო და შეხსენებაა იმისა, როგორი იყო „ნაციონალური მოძრაობის“ ხელისუფლებისა და მისი „ერთგული“ მედიის მიდგომა განსხვავებული შეხედულებების მქონე ადამიანებისადმი: ცილისწამება და მათი გამოცხადება სამშობლოს მოღალატეებად.

„იმედისა“ და „მთავარი არხის“ დაპირისპირებაში კი წაგებული და ყველაზე მეტად დაზარალებული ისევ საზოგადოებაა, რომელიც მთელი წინასაარჩევნო პერიოდის მანძილზე, სავარაუდოდ, ორ სტერეოტიპულ ნარატივს შორის იქნება მოქცეული.

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / / / /

Georgia’s wayward son

When it comes to Mikheil Saakashvili and his legacy as president, Georgians praise and curse him simultaneously. His announced return should the largest opposition party win in upcoming elections should be seen through the lens of the local society, most of which would not warmly welcome such a homecoming.

Former Georgian president Mikheil Saakashvili announced a “come back” to Georgian political life. In a short advertisement video, the prominent politician asked the local society for forgiveness and promised to complete reforms that he and his political party United National Movement (UNM) initiated before being defeated later in parliamentary and presidential elections in 2012-2013. Saakashvili, who chairs the executive committee of Ukraine’s National Reforms Council, stated that Georgia is in total stagnation, returning to the so-called “dark” 90s as a result of a traitorous policy pursued by the government of the Georgian Dream. Soon after, the UNM, the main opposition party, stated that in the case of being victorious in the parliamentary elections set for October 31st, it will nominate its “founding father” as candidate for prime minister. Saakashvili, who actually has never really left Georgian politics, announced that, if victorious, he would occupy the post for two years and then continue his career in Ukraine.

While some parts of the political opposition, as well as civil society, expressed gratitude for the readiness to help liberate the state from, what they call, a Russian-controlled oligarchy represented by typhoon Bidzina Ivanishvili and Georgian Dream, others expressed serious concerns. Giga Bokeria, a former high-ranking official under Saakashvili who established a new political movement called European Georgia, stated that Saakashvili’s aspiration is to return Georgia to the past.

Political rivalries aside, it is time to finally speak out on issues that make him a significant historic figure that will probably never “come back” again. Moreover, for the sake of Georgia’s democratic development, it would be best for Saakashvili to not return.

Georgian Che

Mikheil Saakashvili is extremely popular among American neo-conservative circles, Eastern European political figures and, of course, liberal and even non-liberal elites in the post-Soviet space. He is known best for being a highly successful reformer who transformed Georgia from a “rogue” state into a developing pro-western country. Most importantly, he is respected by some groups in the West for his harsh anti-Russian rhetoric. At the same time, he has been continuously seen by Russian liberals as a counter-example to Vladimir Putin; thus, his fall from power was well-celebrated in the Kremlin. Paradoxically, the former president of Georgia is also notorious among those considered pro-Russian elites in Armenia, as well as pro-governmental groups in Azerbaijan and Central Asia that are sick and tired of systemic corruption, violence and the inability to build a career beyond loyalty to existing political regimes.

All these actors, unfortunately, lack fully objective information when it comes to Saakashvili’s true legacy, overwhelmed by his tremendously well-performed PR campaign. So far, they often simply can’t understand why so many people at home praise and curse him at the same time.

To understand this inconsistency, we should accept, once and for all, that Saakashvili is not a reformist but first and foremost – a revolutionary. What’s more the former president truly believes in his own path – the “Misha Way”. In other words, he believes that he knows what is true and false; what is patriotic and what is unpatriotic. Generally speaking, there is only one right way, the “Misha Way” and Georgia, as well as the local society, should follow it whether they express willingness to or not.

As the revolutionary, Saakashvili is ready to pursue and fight for his ideas and goals till the end. This disposition was perfectly reflected during his governance when there was no dialogue, no debate and no exchange between the state and the people. Furthermore, after the constitutional amendments introduced in 2004, Georgia’s political system became hyper-presidential, in which parliament played no role while Saakashvili ruled over the state almost as a sheikh.

Soon after, the state developed its media platforms as well as the business sector. As a result, the processes in the country were driven solely by the will of its leader, Saakashvili, and a small group of individuals. Moreover, democratic values such as human rights, freedom of speech and the press and private property were largely abandoned for the sake of revolutionary breakthroughs – a modernisation which by all means has not been coordinated and harmonised with the Georgian people.

Yet another factor that we should emphasise is the unique PR skills of the former president of Georgia, as he manages to exaggerate achievements, on the one hand, while being able to fully overshadow the negative sides on the other hand. For example, police reform was tremendously successful in fighting “petty corruption” and ensuring the fight against crime, while being a total failure in defending local society from elite corruption and state abuse or the impunity of the security services that were involved in hundreds of criminal cases including killings, tortures and other grave misdeeds. This state reform protected Georgian society from crime but was incapable of doing the same when the state behaved as a criminal itself.

Thus, at the end of the day, Saakashvili gave the local population much-needed hope for a better future but, at the same time, sacrificed a desirable, democratic institutional development. Logically, Georgians praise and curse him simultaneously, depending on what was and is more important for each particular citizen.

Despite this paradox, all sides agree that Saakashvili is a historic figure – the “Georgian Che” who motivated Georgian society to continue its state-building process. Yet, the “Misha Way” was unable to live up to the strong desire for nation-building fully in line with democratic values.

The article was originally published by New Eastern Europe.

Tagged : / / / / / /

პარტიიდან არასამთავრობო სექტორში და უკან

From Political Party to NGO Sector and Back.

საპარლამენტო არჩევნების მოახლოებასთან ერთად პოლიტიკა მედიაში სულ უფრო დიდ ადგილს იკავებს. წამყვანმა არხებმა, ფაქტობრივად, უკვე წარმოადგინეს საეთერო ბადეში დაგეგმილი სიახლეები, რომლებიც კონკრეტულად არჩევნებზე იქნება ორიენტირებული და, მედიის მესვეურთა განმარტებით, საზოგადოებას არჩევანის გაკეთებაში დაეხმარება.

ამასთან, პოლიტიკურად ანგაჟირებული მედიასაშუალებები საარჩევნო რეჟიმში იძულებული არიან, კიდევ უფრო შეუნიღბავად გამოამჟღავნონ თავიანთი სიმპათია-ანტიპათიები და ღიად ჩაებან წინასაარჩევნო კამპანიაში. აქედან გამომდინარე, ხილული გახდა და დადასტურდა ბევრი „უხილავი კავშირი“ მედიასაშუალებებს, არასამთავრობო ორგანიზაციებსა და პოლიტიკურ პარტიებს შორის, თუმცა მომავალი ორი თვის მანძილზე, სავარაუდოდ, კიდევ მეტ ლუსტრაციას უნდა ველოდეთ.

ამ მხრივ განსაკუთრებით საინტერესოა ტენდენცია, რომელიც მკაფიოს ხდის კავშირებს ყოფილი ხელისუფლების მხარდამჭერთა შორის, რომლებიც აქტიურობენ არა მხოლოდ „პარტიული ხაზით“, არამედ ჩამოყალიბებული აქვთ მედიისა თუ სხვა სფეროებში მოქმედი არაერთი არასამთავრობო ორგანიზაცია.

ეს ორგანიზაციები, როგორც წესი, პარტიის „გაგრძელებას“ წარმოადგენენ და მათ შორის „კადრების გაცვლაც“ საკმაოდ გავრცელებული პრაქტიკაა. „გაცვლითი“ პროცესები მეტწილად საარჩევნო პერიოდებში ხდება და ასე მოხდა ამჯერადაც. ამის ერთ-ერთი ნათელი მაგალითია ქართული არასამთავრობო სექტორის ერთ-ერთი „ელიტარული“ წარმომადგენლის, ბათუ ქუთელიას შემოსვლა საეთერო ბადეში.

ქუთელია, რომელსაც მიხელ სააკაშვილის მმართველობის პერიოდში აშშ-ში საქართველოს ელჩის თანამდებობა ეკავა, ხოლო ერთ ხანს ეროვნული უშიშროების საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილედაც მუშაობდა, ამჟამად ერთ-ერთი ცნობილი და კარგად დაფინანსებული არასამთავრობო ორგანიზაციის, „საქართველოს ატლანტიკური საბჭოს“ დირექტორია.

უცხოეთთან ურთიერთობის მრავალწლიანი გამოცდილებიდან გამომდინარე, მას კარგი კავშირები აქვს დასავლეთში და, განსაკუთრებით, შეერთებულ შტატებში. შესაბამისად, მას ნამდვილად შეუძლია, მნიშვნელოვანი როლი ითამაშოს საქართველოს პოპულარიზაციისა და მხარდაჭერის გაძლიერებაში, თუმცა, როგორც ჩანს, „ნაციონალური მოძრაობის“ ყოფილი პარტიული მუშაკები არ არსებობენ და პარტიის ინტერესებს ისინი ქვეყნის ინტერესებზე მაღლა აყენებენ.

აღსანიშნავია, რომ ქუთელიას სახელს უკავშირდება ამ რამდენიმე თვის წინ გახმაურებული სკანდალი. კერძოდ, არასამთავრობო ორგანიზაციის ხელმძღვანელს ბრალი დასდეს აშშ-ში „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ ინტერესების ლობირებაში და იმაში, რომ „ატლანტიკური საბჭოს“ თანამდებობასა და არასამთავრობო ორგანიზაციის წარმომადგენლის სტატუსს ის პარტიული პიარკამპანიის საწარმოებლად იყენებდა.

„ქართული ოცნების“ დეპუტატმა და საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერმა მამუკა მდინარაძემ მიმდინარე წლის 3 თებერვალს გამართულ ბრიფინგზე ჟურნალისტებს უჩვენა 2019 წლის ოქტომბრით დათარიღებული ხელშეკრულება, რომელიც გაფორმებულია ლობისტურ კომპანია „ორიონ სტრატეჯისსა“ და „ერთიან ნაციონალურ მოძრობას“ შორის. ამ დოკუმენტში საკონტაქტო პირად სწორედ ბათუ ქუთელია იყო მითითებული.

საინტერესოა, რომ სააკაშვილის მმართველობის პერიოდში აშშ-ში საქართველოს საელჩო და უშიშროების საბჭო სწორედ ამ ორგანიზაციას უხდიდნენ ფულს საქართველოს ინტერესების ლობირებისთვის.

სხვათა შორის, ყოფილმა მმართველმა პარტიამ საკონტაქტო პირად ქუთელიას მითითება შეცდომად შეაფასა, ხოლო თავად ბათუ ქუთელიამ განაცხადა, რომ არ არის არცერთი პარტიის წევრი ან ლობისტი. აღსანიშნავია ისიც, რომ „ელიტარული“ არასამთავრობო სექტორის სხვა წარმომადგენლებმა ამ სკანდალს მოულოდნელი „უსიამოვნება“ უწოდეს და, ჩვეულებისამებრ, ყველა მხარეს მოუწოდეს, შეეწყვიტათ არასამთავრობო სექტორის დისკრედიტაცია. ამ გზავნილის მთავარი ადრესატი, უპირველეს ყოვლისა, „ქართული ოცნების“ ხელისუფლება იყო, რომელიც, მათი თქმით, მიზანმიმართულ კამპანიას ეწევა საზოგადოებაში არასამთავრობო სექტორისადმი უნდობლობის დასათესად.

მიუხედავად ყოფილი დიპლომატისა და პოლიტიკოსის მხრიდან „ნაციონალურ მოძრაობასთან“ კავშირის უარყოფისა, 31 აგვისტოს „მთავარ არხზე“ გასულმა ანონსმა ნათელი გახადა, რომ ქუთელია, შესაძლოა, ფორმალურად არ იყოს პარტიის წევრი, მაგრამ კვლავაც „ნაციონალური მოძრაობისთვის“ მუშაობს და მისი პოლიტიკური სიმპათიებიც ამ პარტიისა და მისი „მოძმე“ ტელეარხის მხარეზეა.

ცნობისთვის: „არასამთავრობო სექტორის წარმომადგენელი“ ბათუ ქუთელია ახალ სამაუწყებლო სეზონში „მთავარ არხზე“ ჟურნალისტ ეკა კვესიტაძესთან ერთად გაუძღვება ახალ გადაცემას − „მთავარი მსოფლიოში“. „მთავარი არხი“, მიხეილ სააკაშვილის ძირითადი მედიადასაყრდენისა და იმდროინდელი პროსახელისუფლებო ტელევიზიის, „რუსთავი 2“-ის პირდაპირი მემკვიდრე, დღეს სწორედ „ნაციონალური მოძრაობის“ ინტერესებს გამოხატავს.

კაცმა რომ თქვას, ბათუ ქუთელია არც აქამდე გამოირჩეოდა დაბალანსებული რიტორიკით და აქტიურად იყო ჩართული „მთავარი არხის“ საექსპერტო ანალიზში, რომელსაც ყოველთვის ერთი დასკვნა ჰქონდა: ქუთელიას შეფასებით, სააკაშვილის მთავრობა იყო პატრიოტული და პროდასავლური, ხოლო „ქართული ოცნება“ არის მოღალატეობრივი და პრორუსული ძალა.

ახლა, როდესაც ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნების წინ, ანუ მწვავე პოლიტიკურ სეზონში, ბათუ ქუთელია მთავარი ოპოზიციური არხის სამაუწყებლო ბადეში აღმოჩნდა, საბოლოოდ გაირკვა, რომ მისი დროებითი „პარტიული ნეიტრალიტეტი“ მხოლოდ ფორმალური გადაწყვეტილება იყო იმისთვის, რომ არასამთავრობო სექტორის სახელით ეწარმოებინა არაპოპულარული პარტიის პოზიციების დაცვა. არჩევნებამდე ქართული საზოგადოება, სავარაუდოდ, კიდევ არაერთ პარტიულ მუშაკს აღმოაჩენს, ვინც ტაქტიკური მოსაზრებების გამო რაღაც ეტაპზე თავი არასამთავრობო სექტორს „შეაფარა“, მაგრამ იქიდანაც „ნაციონალური მოძრაობის“ პოლიტიკურ პროპაგანდას აწარმოებდა.

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / / / / /

სამაუწყებლო ბადიდან გამქრალი პროტესტი

Political Protest Disappeared from the TV Broadcast.

თუ თვალს გადავავლებთ 2020 წლის მოვლენებს, ისტორიული მნიშვნელობის პანდემიის გარდა, შევამჩნევთ იმასაც, რომ წელს მსოფლიო ასევე ისტორიული მნიშვნელობის საპროტესტო ტალღებმა მოიცვა. თანაც, თუ უწინ მსგავსი ფორმისა და მასშტაბის პროტესტს, ძირითადად, განვითარებად სახელმწიფოებში ვხედავდით, სადაც საზოგადოება სამართლიანი არჩევნებისა და სხვა ფუნდამენტურ დემოკრატიულ ღირებულებათა დასამკვიდრებლად იბრძოდა, დღეს სახალხო მღელვარების ეპიცენტრმა განვითარებულ დემოკრატიებში გადაინაცვლა, უპირველეს ყოვლისა კი − ამერიკის შეერთებულ შტატებში.

მაგრამ ქართული მედია ნაკლებ ყურადღებას უთმობს 25 მაისს, აშშ-ში პოლიციის მიერ ფერადკანიანი ეჭვმიტანილის, ჯორჯ ფლოიდის მკვლელობის შემდეგ დაწყებულ მასობრივ მღელვარებას, ამ მოვლენის წინააღმდეგ მიმართულ „კონტრსაპროტესტო“ მოძრაობას და, საერთოდ, აშშ-ში მიმდინარე სოციო-პოლიტიკურსა თუ ეკონომიკურ პროცესებს.

ეს მით უფრო საკვირველია, თუ გავითვალისწინებთ, რომ ქართული მედია და, კერძოდ, ტელემედია ძალიან აქტიურობს თუნდაც იმავე ბელარუსში მიმდინარე მოვლენების გაშუქების მხრივ. მეტიც: ზოგი არხი, მაგალითად „მთავარი“ და ტვ „პირველი“ არათუ აშუქებს, არამედ „მონაწილეობს“ კიდეც ამ პროცესში და „ეხმარება“ ბელარუსის მოსახლეობას დემოკრატიული განვითარების გზაზე სიარულში.

ეს არხები, ცხადია, არც საკუთარ, შიდაპოლიტიკურ ინტერესებს ივიწყებენ. მაგალითად, „მთავარმა“ უკვე მოასწრო მინსკში საპროტესტო აქციის დარბევის შედარება საქართველოში 2019 წლის 20 ივნისს მომხდარ მოვლენებთან და ამით პარალელები გაავლო ალექსანდრ ლუკაშენკოს მმართველობასა და „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებას შორის. უფლებებისა და თავისუფლებების დასაცავად საზღვარგარეთ მიმდინარე აქციებისადმი ამგვარი გამძაფრებული ინტერესის ფონზე, ბუნებრივია, განსაკუთრებით თვალშისაცემია, რომ ქართული მედიის სამაუწყებლო ბადიდან ბოლო ხანს, ფაქტობრივად, გაქრა ბელარუსში მიმდინარე აქციებზე მეტად თუ არა, მასზე არანაკლებ მნიშვნელოვანი ამერიკული პროტესტი.

არადა, აშშ-ში მიმდინარე აქციების უგულებელყოფის ფონზე ქართველ მაყურებელს შეიძლება შეექმნას შთაბეჭდილება, რომ ჯორჯ ფლოიდის მკვლელობით წონასწორობიდან გამოსული სამოქალაქო მშვიდობა აღდგა, ცხოვრება ჩვეულ რიტმს დაუბრუნდა. სინამდვილეში პროცესი არ დასრულებულა, ხოლო რაც შეეხება მის მნიშვნელობას, ამერიკულ პროტესტს სამომავლოდ ძლიერი ზეგავლენა ექნება არა მხოლოდ უშუალოდ შეერთებულ შტატებზე, არამედ ამ ქვეყნის მასშტაბისა და გავლენის გათვალისწინებით, მთელი მსოფლიოს მომავალზეც. ბუნებრივად ჩნდება შეკითხვა: რატომ ვეღარ ვხედავთ ქართული ტელეარხების სამაუწყებლო ბადეში ესოდენ მნიშვნელოვან პოლიტიკურ პროცესებს?

ერთი მიზეზი, ვფიქრობ, ის არის, რომ ქართული ტელემედია ლამის ნებისმიერ მოვლენას (მათ შორის მასობრივ პოლიტიკურ პროცესებსაც) სკანდალური შოუს სტილში აშუქებს. ეს თავდაპირველად მაყურებელს იზიდავს, მაგრამ სიღრმისეული პოლიტიკური და სოციალური ასპექტების ანალიზის გარეშე ერთი და იმავე, თუნდაც მძაფრსიუჟეტიანი სურათის ყურება მაყურებელს მალევე ჰბეზრდება და უკვე სხვა, ახალ სურათსა და „შოუს“ ითხოვს. ამ გაგებით, მედიის „გადართვა“ ახალ-ახალ სკანდალურ სიუჟეტებზე თითქოს ლოგიკურიცაა, თუმცა ეს არ არის ამერიკული პროტესტის ძუნწად გაშუქებისა და, საბოლოოდ, სრული იგნორირების ერთადერთი მიზეზი.

არანაკლებ საინტერესო და მნიშვნელოვანი მიზეზია იდეოლოგიური თვითცენზურა, რომელიც ჩვენს მედიაში აშკარად შეინიშნება.

„ნაციონალური მოძრაობა“ და მასთან დაახლოებული მედიასაშუალებები, რომლებიც თავს პროდასავლურ ფლანგზე მოიაზრებენ და რომლებიც დღემდე მნიშვნელოვანწილად ინარჩუნებენ გავლენას საინფორმაციო დღის წესრიგზე, ათწლეულების მანძილზე არწმუნებდნენ ქართულ საზოგადოებას, რომ აშშ იდეალური სახელმწიფოა, სადაც დემოკრატიულმა პროცესებმა და თავისუფლებამ ისეთ დონეს მიაღწია, რომ პრობლემები აღარ დარჩა.

მედიაში ფართოდ დამკვიდრებული ეს არცთუ სწორი ხედვა, რომელსაც არაფერი აქვს საერთო არც პროდასავლურობასთან და არც სტრატეგიულ პარტნიორობასთან, სწორედ აშშ-ში რასიზმის წინააღმდეგ დაწყებულმა მასობრივმა პოლიტიკურმა პროტესტმა შეარყია. წელს ყველამ დაინახა, რომ ჩვენი ქვეყნის სტრატეგიული მოკავშირე არ არის იდეალური „აღთქმული მიწა“ და იგი თავადაც არაერთი პრობლემის წინაშე დგას. თავად ამერიკელებისთვის ეს ისედაც ცხადი მოცემულობაა და ამაში სენსაციურიც არაფერია. იდეალური მდგომარეობა ის არის, რისკენაც უნდა ვისწრაფოდეთ, ფაქტობრივი მდგომარეობა მისგან ყველგან და ყოველთვის განსხვავდება. მაგრამ ამერიკის მთავარი ძალა, ალბათ, სწორედ იმაშია, რომ იქაურ მედიაში, ქართულისგან განსხვავებით, პრობლემებზე საუბარს არ გაურბიან და არ თვლიან, რომ ეს მეგობრობას დააზიანებს, რადგან მეგობარს ირჩევენ არა იმიტომ, რომ ის იდეალურია, არამედ იმიტომ, რომ ახლობელია.

მიუხედავად ამ ბანალური ჭეშმარიტებისა, ქართული „პროდასავლური მედიისთვის“ მეტად რთულად გასაცნობიერებელი და გასაანალიზებელი გამოდგა აშშ-ში მიმდინარე საპროტესტო მღელვარება. ამიტომ მისი გაშუქებაც ხანმოკლე და ეპიზოდური იყო და, როგორც წესი, მკაცრად შემოიფარგლებოდა უშუალოდ რასიზმის პრობლემატიკით. მხოლოდ იშვიათად თუ ახსენებდა ვინმე ისეთ არანაკლედ სერიოზულ გამოწვევებს, როგორებიცაა პოლიციის მხრიდან სისტემური ძალადობა, იარაღის კონტროლის სირთულე, სოციალური უთანასწორობის ზრდა, განათლებასა და ჯანდაცვაზე არასაკმარისი ხელმისაწვდომობა და ა.შ.

დღევანდელ მოვლენებზე დაკვირვება გვიჩვენებს, რომ მსოფლიო სახალხო მოძრაობების ახალ ფაზაში შედის და ასეთი მოძრაობების მოწმენი გავხდებით როგორც ევროპაში, ისე ამერიკაში. ამ დროს ქართული მედიის ამოცანა უნდა იყოს არა წაყრუება, არამედ ჩვენთვის უმნიშვნელოვანეს რეგიონებში მიმდინარე პროცესების მაქსიმალურად სრულყოფილი და ობიექტური ანალიზი. ქართულ საზოგადოებას ეს გულს არ აუცრუებს დასავლეთზე. პირიქით, ეს მას საშუალებას მისცემს, რეალური წარმოდგენა შეიქმნას იმ სამყაროზე, რომლისკენაც მიისწრაფვის.

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / /

On the West we rely

The Georgian parliament has adopted constitutional changes that have been applauded by their international partners. As a result, the Georgian Dream government might struggle with an even more alienated opposition.

On June 29th 2020 the Georgian parliament finally adopted constitutional amendments that have been praised by an absolute majority of local and international actors as “historic”. The new electoral system, which introduces a mixed model consisting of 120 members of Parliament proportionally elected and 30 majoritarian MPs, is seen as an opportunity for Georgian democracy to build a culture of collaboration and coalition governments. And while this statement may be seriously challenged, there are issues that are more relevant and important in Georgian society.

Particularly, members of the political opposition, Irakli Okruashvili and Gigi Ugulava, had been previously pardoned by president Salome Zurabishvili. These individuals, arguably perceived as criminals by the majority of Georgians, were released as a result of international pressure from some representatives of European Parliament and American Congress. Local oppositional parties praised the decision, calling it a step towards less political turbulence; more justice and peace is expected in buildup to the upcoming parliamentary elections set for October 2020.

Meanwhile, the majority of the electorate of Georgian Dream is most likely shocked and astonished as they simply cannot understand how former members of the ruling government who directly participated in building a semi-authoritarian regime while oppressing media and human rights can be protected and lobbied by the state’s strategic partners in the EU and USA. This is especially relevant as it relies on judgements by the ECHR and International arbitrage in The Hague. Moreover, there is an apparent embarrassment due to the behavior of Georgia’s allies who directly intervened in internal affairs and pressured the government, or even threatened it.

Terrorists or freedom fighters

It goes without saying that the biggest issue here is the alleged existence of political prisoners in Georgia. Some members of European Parliament as well as American Senators and Congressmen are extremely keen to refer to almost all the members of political opposition who went to jail as political prisoners. Of course local judiciary and prosecutor offices are far from Western standards and need to be further strengthened and distanced from the state’s grip. At the same time, all statistical data shows that these institutions are freer and more independent than ever before. Thus, Georgians can be sure that their rights will be better protected than in the past. This fact is sometimes even challenged despite clear evidence.

Secondly, it is up to local and international legal institutions to give final judgement on whether a person has been persecuted due to political views and activities or not. But what bothers regular citizens of Georgia is that there are active attempts by some Western officials to whitewash members of Saakashvili’s government; although it is a government prominent for its brutal dispersal of peaceful protests, massive oppression of political opponents, seizure of oppositional media outlets and total disregard of human rights. And these outcomes frequently come through direct misrepresentation of data and even ECHR judgements. For example, Małgorzata Maria Gosiewska, Deputy Marshal of the Sejm of the Republic of Poland, represented former Minister of Internal Affairs Ivane Merabishvili as a political prisoner and cited an ECHR judgement as a legal document. Ms. Gosiewska blatantly misled listeners as the court ruled that the state hadn’t violated Mr. Merabishvili’s right to a fair and public trial and his sentence was given in accordance to international practice. Generally speaking, there are serious hesitations and doubts about fairness of conclusions made by some politicians, especially Europeans. This is especially relevant in wake of a call by Marketa Gregorova, Czech activist, member of the Czech Pirate Party, and elected MEP, to investigate dispersal of a questionably “peaceful” political protest on June 20th 2019. If this issue is so urgent and relevant for some members of EU parliament then why do they continue to whitewash Ivane Merabishvili, who brutally stamped out dozens of peaceful protests which resulted in hundreds, if not thousands, of people being injured and three people being killed?!

Generally, an extremely large gap in perceptions exists between regular Georgian citizens on the one hand and some political actors on the ground and abroad on the other hand. This challenge can described within the framework given by a character from the movie Die Another Day, in which he stated “one man’s terrorist is another man’s freedom fighter”. For the larger Georgian society, Gigi Ugulava and other former top officials are criminals mentioned in judgements by the ECHR in cases such as Sulkhan Molashvili v. Georgia (political persecution and torture), Enukidze and Gvirgvliani v. Georgia (torture of civilian and concealment of evidences), Batiashvili v. Georgia (intentional fabrication of evidences), Rustavi 2 Broadcasting Company Ltd and Others v. Georgia (unlawful expropriation of private media property) and so on.

Politics above the law

The lion’s share of allegations against Georgian Dream from its American allies is arguably mostly politically motivated. At the very least, the allegations made by American Senators and Congressmen are definitely political rather than legal. Arguably the best example of this is the claimed oppression of American business, as in the Frontera Resources case. This Texas company has operated in Georgia since 1997 and continues promising to find natural resources, such as gas and oil. The Georgian Dream government argued that the company violated an agreement, resulting in approximately one hundred Georgian citizens not being paid salaries for more than year. The company, however, was and still is arguing that it has found the largest oil and gas deposits, which have been false claims for the last two decades. Therefore, the government of Georgia decided to break the contract. This situation was addressed by American Republican Congressman Pete Olson, who directly called Bidzina Ivanishvili and the current government pro-Russian puppets; additionally, Mr. Olson argued that Frontera Resources has been pushed away in order to give Georgian gas to the president of the Russian Federation, Vladimir Putin, and the Kremlin in general. This narrative was picked up by members of the political opposition despite the fact that one of its own leaders from the United National Movement, MP Roman Gotsiridze, was personally calling Frontera Resources a “charlatan” company and urging the government to defend Georgian citizens. These allegations did not disappear even after a judgement by an international arbitrage, located in The Hague, ruled in favor of the Georgian government and gave the state permission to break cooperation with the American company due to a breach of contract. But what is especially disturbing is that some representatives of leading international and local NGOs, such as Transparency International, including Georgia’s Executive Director Eka Gigauri, are still using this case to express “concerns” and contribute to the legally false claims of Congressman Olson and the local political opposition.

It seems that these organisations, at least some of their members, have their own ideological and political rivalry or confrontation with the ruling Georgian Dream, which pushes them to turn a blind eye to the legal aspects and focus more on a political agenda. The same scenario happened during the private Rustavi 2 channel dispute when NGOs argued that Bidzina Ivanishvili and Georgian Dream controlled local courts, pushing the institution to transfer property rights to pro-governmental businessman Kibar Khalvashi. This narrative is still proliferated by these same organisations and people despite an ECHR judgement that ruled in favor of the decision made previously by a Georgian court. Moreover, none of the claims made by NGO representatives had been publicly shared. By the end of this ruling. members of the political opposition called the judgement pro-Russian and claimed the ECHR was bribed by Bidzina Ivanishvili and influenced by the Kremlin.

Behind the back politics 

The biggest concerns among regular citizens are raised most often due to political negotiations and agreements facilitated by European and American diplomats between the Georgian Dream government and political opposition. The most important achievement of this process was the March 8th agreement that, in theory, should have depolarised the environment in the country and ensured more transparent and democratic parliamentary elections, which are set for October 2020. But as soon as the ruling party and political opposition started disputing the agreement itself, Georgian citizens realised that they had no clue what was happening at all. It took place behind closed doors and agreements were made in secret. Thus far, local voters are in a frustrating situation as political actors are representing things in a completely contradictory manner while European and American diplomats keep silent. Georgia’s strategic partners have often “negotiated democracy” with local political elites “behind the back” of Georgian society. Thus, the above concerns are obviously not baseless. In a country where “shadow politics” is taking place on a regular basis, it is highly questionable whether yet another example of “international shadow politics” can strengthen democracy or increase trust in the political process. Moreover, this can easily be perceived as a intervention into domestic affairs and an attempt to defend interests of political elites on the one hand and national (political, geopolitical and economic) interests of the EU and USA on the other hand, without asking for an opinion from Georgian voters.

By and large, the substantial astonishment among a significant portion of Georgian society, namely those who sent Mikhail Saakashvili’s government to the “political bench”, stems from them simply being unable to understand how the former officials, involved in corruption and other legal cases, can be lobbied by the West and even called “freedom fighters”?! Furthermore, why do some European and American officials think that Georgian democracy will be strengthened by keeping these perceivably corrupt individuals active in politics and even appointing them to high political positions again?! The usual pro-Western actors in the country, as well as their allies abroad, should be ready for increased anti-Western criticism and skepticism among regular citizens of Georgia who see lobbyist attempts as a glaring intervention in domestic affairs and a politically-motivated liberation of alleged criminals. Most importantly, however, are the concerns raised about whether the European and American actors involved in the process promote principles of equality before the law or an old quote known as “all are equal but some are more equal”. And it seems that in this case Gigi Ugulava and Irakli Okruashvili fall into the second basket, because there is no doubt that no one can be bothered to save individuals who lack political labels and/or political protection.

The article was originally published by New Eastern Europe.

Tagged : / / / / / / / /

პოლიტიკური იარლიყების მთავარი ფორმულა და „იმედი“

The Main Formula and “Imedi” of Political Labels.

რაც უფრო ახლოვდება ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნები, მით უფრო რადიკალური და აგრესიული ხდება ქართული მედიაგარემო და აგრესიულები ხდებიან ცალკეული მედიასაშუალებებიც − როგორც ერთმანეთის, ისე მთლიანად, საზოგადოების მიმართ. სხვა სიმპტომებთან ერთად მედიაში განსაკუთრებით ძლიერდება პოლიტიკურ ძალებსა თუ რიგით მოქალაქეებს შორის „მტრების“, „ანტისახელმწიფოებრივი ელემენტების“ „ძიების“, „აღმოჩენისა“ და „ლუსტრაციის“ პროცესი.

ასეთ დროს საქართველოში, ტრადიციულად, „ეფექტიანად“ მუშაობს პრორუსულობის იარლიყი, რომლის მეშვეობითაც პოლიტიკური ძალები და მათი მოკავშირე მედიასაშუალებები ცდილობენ ამომრჩევლის გულის მოგებასა და იმის დამტკიცებას, რომ სხვა პოლიტიკური ძალისთვის ხმის მიცემის შემთხვევაში ქვეყანა კრემლის გავლენის ქვეშ აღმოჩნდება.

აღსანიშნავია, რომ პოლიტიკურ ბერკეტად „პრორუსულობის“ გამოყენების სტრატეგიაში ქართული მედია აქტიურად ჩაერთო 2007 წლის 7 ნოემბრიდან, როდესაც მიხეილ სააკაშვილმა და მისმა პოლიტიკურმა გუნდმა დაარბიეს მშვიდობიანი მიტინგი და პოლიტიკურ ოპოზიციას რუსეთთან „კავშირში“ დასდეს ბრალი. მაშინ მოღალატეებად გამოცხადდნენ არა მხოლოდ ოპონენტები, არამედ მოღალატედ იქცა ყველა მოქალაქე, ჯგუფი თუ მედიასაშუალება, რომელიც ხელისუფლების ობიექტური თუ სუბიექტური კრიტიკით იყო დაკავებული.

2007 წელს სააკაშვილის მთავრობას სწორედ ამ ბრალდებებმა მისცა უკანონო ნაბიჯების გადადგმისა და საკუთარი მხარდამჭერების თვალში ერთადერთი ძლიერი ოპოზიციური მედიასაშუალების დახურვის გამართლების შესაძლებლობა.

ამ დროიდან მოყოლებული, პრორუსულობის იარლიყის მიკერება იქცა სააკაშვილის გუნდის მთავარ იარაღად მეტოქეთა წინააღმდეგ ბრძოლაში. რაც შეეხება მედიას, „რუსთავი 2“, იმდროინდელი პირველი არხი და შემდეგ უკვე „იმედიც“ პროსახელისუფლებო პროპაგანდის ძირითად წყაროებად ჩამოყალიბდნენ და შეხმატკბილებულად ამტკიცებდნენ, რომ ნებისმიერი ოპოზიციის შემთხვევაში საქმე გვქონდა აგენტურასთან, რუსეთის ჯაშუშებთან და ქვეყნის მოღალატეებთან, ხოლო ხელისუფლების მიერ მათ მიმართ გადადგმული აგრესიული ნაბიჯები „რუსული საფრთხის“ გასანეიტრალებლად იყო საჭირო.

დღეს უკვე თამამად შეგვიძლია განვაცხადოთ, რომ ეს იყო ცრუ ბრალდებები, თუმცა მიუხედავად ამისა, პრორუსულობის იარლიყის დახმარებით სააკაშვილმა შეძლო ოპონენტების დისკრედიტაცია ან დაჭერა, ისევე, როგორც შეძლო დამოუკიდებელი მედიასაშუალებების დახურვა ან მათზე კონტროლის დამყარება და საბოლოო ჯამში, ძალაუფლების 2012 წლამდე შენარჩუნება.

2012 წლის საპარლამენტო არჩევნების შედეგად ხელისუფლების მშვიდობიანი გზით გადაბარებამ ბევრს გაუჩინა იმედი, რომ პრორუსულობის, როგორც იარლიყის, გამოყენება წარსულს ჩაბარდებოდა და მედიაც შეწყვეტდა მის წარმოებას; თუმცა, მოლოდინი არ გამართლდა. „ნაციონალური მოძრაობის“ ყოფილმა მაღალჩინოსნებმა და „იდეოლოგებმა“ არჩევნების შემდეგ მალევე გადაინაცვლეს მედიასა და არასამთავრობო სექტორში და უკვე იქიდან, იმავე ბრალდების გამოყენებით შეუტიეს „ქართულ ოცნებას“. შესაბამისად, პრორუსულობის იარლიყი, როგორც პოლიტიკური ბერკეტი, კვლავ აქტუალური დარჩა და მედიამაც გააგრძელა მისი კულტივაცია.

მაგალითად, „ნაციონალური მოძრაობა“ და მასთან დაკავშირებული მედიასაშუალებები დღესაც აქტიურად სდებენ ბრალს ქართული ოცნების ხელისუფლებას კრემლთან გარიგებასა და თანამშრომლობაში. რამდენად უცნაურიც უნდა იყოს, ოპოზიციურად განწყობილმა ტელეარხებმა ამ კამპანიაში ჩაითრიეს „ტელეიმედიც“, რომელიც თავის დროზე ყველაზე მეტად დაზარალდა პრორუსულობის იარლიყისგან.

ეს ტენდენცია, ალბათ, იმან განაპირობა, რომ პოლიტიკურ დონეზე „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებამ თავადაც ვერ გაუძლო პრორუსულობის იარლიყის მიკერების ცდუნებას და ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ თვითონაც დაიწყო მისი გამოყენება. თავდაცვის ყოფილი მინისტრი თინა ხიდაშელი „ოცნების“ ხელისუფლებიდან ერთ-ერთი პირველი იყო, ვინც აქტიურად იყენებდა პრორუსულობის ბრალდებას ოპონენტების წინააღმდეგ, თუმცა ის არ ყოფილა ერთადერთი.

მოგვიანებითაც, კრიტიკულ და გადამწყვეტ სიტუაციებში, რაც უფრო იძაბებოდა ვითარება, სულ უფრო ხშირად იყენებდა „ოცნების“ ხელისუფლება პრორუსულობის ბრალდებას და საბოლოოდ ეს ტენდენცია აისახა ნაციონალური მოძრაობის პარტიული გავლენისგან თავისუფალი მედიასაშუალებების, მათ შორის, „იმედის“ მუშაობის სტილზეც.

ასეა თუ ისე, დღეს იქმნება შთაბეჭდილება, რომ პრორუსულობის იარლიყის გამოყენებით ოდესღაც დარბეული და დახურული ტელევიზია „ნაციონალური მოძრაობის“ მიერ მართულ ტელევიზიებს სულ უფრო ხშირად უპირისპირებს „მათსავე იარაღს“. შესაბამისად, „იმედის“ ეთერში ხშირად საუბრობენ ოპოზიციური ლიდერების პოლიტიკურ წარსულსა და იმ ფაქტებზე, რაც მათ რუსეთთან ან საბჭოთა კავშირთან აკავშირებთ; ხშირად გვესმის ბრალდებები, რომ ოპოზიციის ესა თუ ის ლიდერი პირდაპირ ლობირებს რუსეთის ინტერესებს და ა.შ.

აღსანიშნავია, რომ თუნდაც იმავე „ნაციონალური მოძრაობის“ მისამართით გამოთქმულ ასეთ ბრალდებებში ზოგჯერ, შესაძლოა, მართლაც არსებობდეს მყარი არგუმენტები, მაგრამ წინასაარჩევნო პერიოდში მათი ძირითადი დანიშნულება მაინც პოლიტიკური ოპონენტების დისკრედიტაციაა; მეორე მხრივ, შიდაპოლიტიკური ბრძოლის ასეთი სტილი უკიდურესობამდე ამძაფრებს ქართულ საზოგადოებაში რუსეთის მიმართ ობიექტური გარემოებებით განპირობებულ შიშსა და უნდობლობას, რაც კიდევ უფრო ძაბავს ორ ქვეყანას შორის ისედაც დაძაბულ სიტუაციას და ნოყიერ ნიადაგს უქმნის ვითარების ესკალაციას.

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / /

The Hidden Crisis of Georgia’s Nongovernmental Sector

The topic of Georgia’s nongovernmental realm is highly sensitive. This sector played a crucial role in building local civil society and pushing a wide-range of important reforms since the beginning of the restoration of Georgia’s statehood. Furthermore, it is still on the forefront of changes that the country needs to apply to ensure political, economic and, most importantly, social prosperity of the state as well as the society at large. At the same time, the nongovernmental sector has not remained static over the last three decades; it has been evolving and transforming, keeping up with timely challenges and internal processes/environment. Thus, it had gone through a significant metamorphosis. And while there are no doubts with regard to the role of the sector, more and more analysts and scholars do raise concerns that it has become highly politicized and detached from Georgian realities, lacking vital legitimacy and trust from the local society as well as from regular citizens. By and large, it is in a deep crisis that is being intentionally hidden and turned a blind eye on.

Usually, such criticism is being countered by representatives of the nongovernmental sector as a pro-Russian narrative aimed at insulting and undermining civil society by politically motivated actors that aspire to stop Georgia’s democratic development. But the latest public opinion survey by CRRC Georgia in combination with the BTI 2020 Country Report have arguably proven that the concerns mentioned above are not only a figment of the imagination of ill-wishers but indeed real challenges in need to be discussed and dealt with.

Legitimacy and Trust

Every nongovernmental sector is historically a product of volunteering and relies on two significant variables: legitimacy and trust that derive mainly from the local community. To be more precise, representatives of a particular society do create civil society organizations to handle issues on the ground; this activism is financed by residents and it ensures the legitimacy of actions undertaken by the organization as well as a continuing trust. This functional chain (volunteering, investments, legitimacy and the trust, abb. VILT) was broken in the post-Soviet space due to lack volunteering culture and fiscal capabilities. As a result, the nongovernmental sector of Georgia as such was totally built on donations and grants coming from external actors, especially from the US and European countries. This dependency was justified in 90s and 2000s in the wake of political and socio-economic catastrophe. At the same time, Georgia experienced positive changes over the last two decades that raised hopes among its strategic partners that local society will finally start investing into the nongovernmental sector, resulting in a decreasing share of external actors. In theory, this should have further strengthened the importance of the NGOs and increased their legitimacy as well as their trust. Generally speaking, an appliance of the VILT formula should have brought together the nongovernmental sector, on the one hand, and the regular citizens, on the other hand.

We may definitely argue that the transition failed and that the local nongovernmental sector still heavily relies on external actors, while local investments remain miserable. Such disposition raised concerns that the sector is detached from the larger Georgian society, being an elitist union and pushing agendas relevant for its external contributors but which are frequently irrelevant for the people on the ground. Furthermore, a lack of financial assistance from regular citizens undermines legitimacy and trust at large. These points, usually met by the representatives of the leading nongovernmental organizations with a strong hostility, have been at least partially proven by the latest research reports by CRRC Georgia and BTI Index. The survey showed a low trust-level toward the sector, while the country report re-iterated its elitist nature and its detachment from the wider Georgian society.

From Volunteering to Politics

Yet, another disturbing tendency that needs to be investigated is the extreme speed at which the nongovernmental sector is politicizing. We are witnessing a process, in which representatives of local civil society organizations transfer from the nongovernmental sector into politics, while politicians actively move into the sector on a regular basis. Generally speaking, this exchange of human capital actively started after the so-called Rose Revolution, when civil activists from, for example, the Liberty Institute, collectively transferred to the newly established power structures. As a result, there are doubts whether local NGOs are politically neutral and objective watchdogs, and not simply lobbyists of their own preferences or political and business actors. For example, the three latest chairpersons of the Georgian Young Lawyers Association (GYLA), one of the largest human rights watchdogs in Georgia, Ms. Tamar Chugoshvili, Mr. Kakha Kozhoridze and Ms. Anna Natsvlishvili, actively joined political processes. Simultaneously, after the regime change in 2012-2013 due to parliamentary and presidential elections, in which the United National Movement has been replaced by the Georgian Dream Coalition, former high-ranking officials established their own nongovernmental organizations, actively participating in the political life and becoming direct rivals of the current ruling party. By the end of the day, it became difficult to trust the nongovernmental sector, even though the absolute majority of Georgian society would like to belief that the sector is working for the people.

Apart from that, we must also mention the naïve views that existed in Georgia since the foundation of the nongovernmental sector as such. Particularly, there was an idealistic perception of liberal democracy, meaning that local society was easily lured in by its promises, which led to the sacralization of its founding process. Hence, the nongovernmental sector, as an inherent part of the new model, has been shaped into a radically selfless and altruistic phenomenon in the hearts and minds of regular citizens. And even though altruism and volunteering have historically been two obvious founding pillars, the sector itself is heavily affected by individual interests and approaches. Nowadays, the larger Georgian society, after getting over its political growing pains, started to realize thatliberal democracy is neither perfect nor is the nongovernmental sector free from egoism and other unpleasant reflections of everyday life.

By and large, Georgia’s nongovernmental sector is in a crisis that their representativesare unwilling to acknowledge. Furthermore, criticism can lead to counter allegations for promoting pro-Russian narratives by undermining legitimacy and trust toward the allegedly neutral watchdogs. At the same time, more and more local analysts and scholars raise concerns that civil society organizations became detached from the larger Georgian society due to a total dependency on its Western financial sources. In turn, this leads to a lack of legitimacy and trust from regular citizens. Additionally, there are serious doubts whether the sector itself is politically neutral and still continues to play “the watchdog” role. These allegations are being further strengthened by the active human capital exchange between the nongovernmental and the political dimensions. These factors in combination with idealistic perceptions of liberal democracy, including those of the nongovernmental sector as a phenomenon, contribute to an increased feeling of disappointment that must be dealt with and not simply turned a blind eye on.

The article was originally published by Caucasus Watch.

Tagged : / / /

აქცია „სანქცია“/Action “Sanction”

პოლიტიკური ოპოზიცია და მასთან დაკავშირებული მედიასაშუალებები უკვე კარგა ხანია, ცდილობენ „ქართული ოცნება“ წარმოაჩინონ ანტიდასავლურ ძალად, რომელიც დევნის ქვეყნის სტრატეგიული მოკავშირე სახელმწიფოებიდან მომავალ ბიზნესს და ამით უწყობს რუსული კაპიტალის გაზრდასა და გაძლიერებას. შედეგად, დასავლელი პარტნიორები იძულებული არიან, დაიცვან თავიანთი ინტერესები და, კანონზომიერად, სანქციები დაუწესონ არა მხოლოდ „ქართული ოცნების“ მთავრობას, არამედ, მთლიანად, ქვეყანას.

7 ივლისს „მთავარი არხის“ 9-საათიან საინფორმაციო გამოშვებაში გავიდა სიუჟეტი, რომელიც სწორედ ამ მოსაზრების გამყარებას ისახავდა მიზნად. სიუჟეტში ერთმანეთს დაუკავშირეს აშშ-ის კონგრესში დარეგისტრირებული კანონპროექტი (რომელიც რატომღაც „სანქციად“ მოიხსენიეს) და ცნობილი „ფრონტერას საქმე“. ეს სიუჟეტი, რომელიც მაყურებელს მცდარ ინფორმაციასა და დასკვნებს აწვდის, მედიის მხრიდან ფაქტებითა და შეფასებებით მანიპულაციის თვალსაჩინო ნიმუშია.

მაგალითად, სიუჟეტის დასაწყისში წამყვანი გვაუწყებს, რომ შეერთებულმა შტატებმა საქართველოს სანქციები დაუწესა. მეტიც, ჟურნალისტი ამბობს, რომ საკითხი უკვე გადაწყვეტილია და ქვეყანა დაისაჯა დემოკრატიული უკუსვლისთვის, კორუფციაში ჩაფლობისა და ამერიკული ბიზნესის დევნისთვის, თუმცა სიუჟეტის ბოლოს ირკვევა, რომ სინამდვილეში საქმე გვაქვს არა სანქციასთან, არამედ მხოლოდ და მხოლოდ ინიციატივასთან, რომელიც ან დამტკიცდბა, ან არა; თუმცა, რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, კანონპროექტი თურმე გულისხმობს არა სანქციის დაწესებას, არამედ იმის დადგენას, რა პირობით გადაეცემა საქართველოს მისთვის დახმარების სახით გამოყოფილი 132 მილიონი დოლარი.

ინიციატივის თანახმად, გამოყოფილი დახმარების 15% შეიძლება არ გაიცეს მანამ, სანამ სახელმწიფო დეპარტამენტი არ მიაწოდებს კონგრესს ინფორმაციას საქართველოში არსებულ დემოკრატიულ პროცესებზე და არ დაადგენს, ხომ არ განიცადა ქვეყანამ უკუსვლა ამ თვალსაზრისით. ანუ, საუბარი არ არის არავითარ სანქციაზე და კანონპროექტის წარდგენილი რედაქციით მიღების შემთხვევაშიც კი დახმარების ხსენებული ნაწილი, სავარაუდოდ, არც იქნება დაკავებული, რადგან ამისთვის საჭირო იქნება, რომ თეთრი სახლის ადმინისტრაციამ თბილისში აშშ-ის ელჩისგან მიიღოს უარყოფითი შეფასებები საქართველოში არსებულ პოლიტიკურ ვითარებაზე.

აქ საქმე გვაქვს საკმაოდ ხანგრძლივ პროცესთან, რომლის შედეგებსაც ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნებამდე, ალბათ, არ უნდა ველოდეთ. თუმცა, სიუჟეტის ავტორები მიზნად ისახავდნენ საზოგადოებაში უარყოფითი განწყობის შექმნას და იმ მოსაზრების განმტკიცებას, თითქოს სანქციები დაწესდა და ქვეყანა უფსკრულისკენ მიექანება.

„მთავარი არხის“ ხელმძღვანელობამ, ცხადია, იცის, რომ ტელემაყურებლების უმრავლესობა ჩახედული არ არის აშშ-ის საკანონმდებლო ორგანოს მუშაობის სპეციფიკაში და რიგითი მოქალაქე, ალბათ, არც კი დაიწყებს დეტალებში ჩაძიებას. ეს კი არხს უადვილებს მიზნის მიღწევას − მცდარ ინფორმაციაზე დაყდრნობით ხელისუფლებისადმი უარყოფითი განწყობა შექმნას.

აღსანიშნავია, რომ „მთავარი არხის“ ზემოხსენებულ სიუჟეტში, ისევე როგორც საქართველოს ხელისუფლების კრემლის მოკავშირედ „გამოყვანის“ სხვა მცდელობებში მანიპულაცია არ ამოიწურება მხოლოდ არარსებული სანქციების გამოგონებით. „მთავარი არხი“ აქტიურად ადანაშაულებს ხელისუფლებას ამერიკული ბიზნესის შევიწროებაში და მაგალითებად მოჰყავს კომპანიები „ფრონტერა რისორსი“, „ჯორჯიან მანგანეზი“ და „იაკონია კაპიტალი“.

2 ივნისის მთავარ საინფორმაციო გამოშვებაში მაყურებელმა მოისმინა „ფრონტერა რისორსის“ დირექტორის ზაზა მამულაიშვილის და „იაკონია კაპიტალის“ დირექტორის, სეტ ჩანის კომენტარებიც. ბიზნესმენთა მტკიცებით, სახელმწიფო პრობლემებს უქმნის ამ კომპანიებს, ხოლო კონგრესმენების შენიშვნებს ყურადღებას არ აქცევს, თუმცა სიუჟეტში საერთოდ არ უხსენებიათ ის გარემოება, რომ იმავე „ფრონტერა რისორსის“ შემთხვევაში საქმე გვაქვს კომპანიასთან, რომელიც 2020 წლის აპრილში ჰააგის საარბიტრაჟო სასამართლომ გაამტყუნა „საქართველოს ნავთობისა და გაზის კორპორაციასთან“ სამართლებრივ დავაში.

სეტ ჩანის განცხადებით, საქართველოს ხელისუფლებას არასოდეს მოუტანია რაიმე არგუმენტი იმის დასამტკიცებლად, რომ შეერთებული შტატების კონგრესის ზოგიერთი წევრის კრიტიკა ლობისტური საქმიანობის შედეგია, თუმცა ცნობილია, რომ რესპუბლიკელ კონგრესმენს პიტ ოლსონს, რომელმაც მთელი გამოსვლა მიუძღვნა „ქართული ოცნებისა“ და ბიძინა ივანიშვილის მიერ „ფრონტერას“ „დევნის“ საკითხს, აქტიურად აფინანსებს სწორედ „ფრონტერა“.

სხვათა შორის, კონგრესმენის არგუმენტები ვერავითარ კრიტიკას ვერ უძლებს. მაგალითად, ოლსონმა განაცხადა, თითქოს ბიძინა ივანიშვილმა ამერიკული ბიზნესი იმიტომ განდევნა, რომ ქართული გაზი ვლადიმირ პუტინისთვის გადაეცა, თუმცა ამ საკითხით დაინტერესებულ ნებისმიერ პირს შეუძლია მოიძიოს ინფორმაცია და დარწმუნდეს, რომ საქართველოში საერთოდ არ არის აღმოჩენილი ბუნებრივი გაზის სერიოზული მარაგი. აქედან გამომდინარე, ბიძინა ივანიშვილი თეორიულადაც კი ვერ გადასცემდა რუსეთის პრეზიდენტს იმას, რაც ქვეყანას, უბრალოდ, არ გააჩნია.

დაბოლოს, ცალკე უნდა გაესვას ხაზი იმ გარემოებას, რომ პოლიტიკურად ანგაჟირებულ ასეთ სიუჟეტებში ექსპერტებად ხშირად გვევლინებიან არასამთავრობო სექტორის წარმომადგენლები, რომელთა კომენტარებიც გამოიყენება სიუჟეტში გამოთქმული მოსაზრების გასამყარებლად.

კერძოდ, ჩვენ მიერ განხილულ სიუჟეტში „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს“ აღმასრულებელი დირექტორი, ეკა გიგაური საუბრობს „სანქციებზე“, როგორც შემდგარ ფაქტზე, არადა მან, როგორც საერთაშორისო ორგანიზაციის წარმომადგენელმა, წესით, კარგად უნდა იცოდეს სანქციის განმარტებაც და ჰააგის სასამართლოს მიერ გამოტანილი განაჩენიც.

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / /

დისკრედიტაცია ნებისმიერ ფასად/Discreditation by All Means

26 ივნისს, „მთავარი არხის“ საინფორმაციო გამოშვებაში „მთავარი 9 საათზე“ პირველი ორი სიუჟეტი დაეთმო ტრაგედიას, რომელიც ეხებოდა 19 წლის ფეხბურთელის, გიორგი შაქარაშვილის გარდაცვალებას და პროკურატურის მიერ ამ საქმესთან დაკავშირებით 17 პირის დაკავებას. იმისდა მიუხედავად, რომ უშუალოდ მსხვერპლის მამამ პირდაპირ განაცხადა, რომ მისთვის მნიშვნელოვანი იყო არა ვიღაცის დასჯა, არამედ სამართლიანობა, პროკურატურას უკვე პირველივე სიუჟეტში დასდეს ბრალი გამოძიების მიზანმიმართულად გაწელვაში; მეტიც, „საიდუმლო წყაროს“ თანახმად, პროკურატურისა და გამოძიების ასეთი შეფერხება დაკავშირებული ყოფილა ბიძინა ივანიშვილის შვილთან, ბერა ივანიშვილთან. საბოლოო ჯამში, აღნიშნულ სიუჟეტში შაქარაშვილის ტრაგედიამ გამოკვეთილად პოლიტიკური ელფერი შეიძინა, ხაზი გაესვა „ივანიშვილების კლანს“, „ოლიგარქიულ მმართველობას“ და ა. შ.

მეორე სიუჟეტში, რომელშიც უშუალოდ დაკავების პროცესზე იყო საუბარი, მოწმენი გავხდით გამოძიების და ჯერ კიდევ არდაწყებული სასამართლო პროცესის დისკრედიტაციის მცდელობისა; აშკარად შეინიშნებოდა სწრაფვა საზოგადოებაში მომავალი პროცესისადმი უნდობლობის დანერგვისა და იმ მოსაზრების ჩამოყალიბებისკენ, რომ სახელმწიფო ვერ დაიცავს არა მხოლოდ დაზარალებულებს, არამედ, ეჭვმიტანილებსაც. საბოლოო ანგარიშით, ხსენებულ სიუჟეტებში არხმა მიზანმიმართულად გააკეთა ყოველივე ის, რაზეც ჯერ კიდევ 2018 წელს სტრასბურგის სასამართლომ მიუთითა იმდროინდელ „რუსთავი-2“-ს: დაიწყო ქვეყნის საგამოძიებო და სასამართლო ინსტიტუტებზე თავდასხმა და აპრიორი იმის მტკიცება, რომ მათი ნდობა არ შეიძლება.

ცნობისათვის: 2018 წელს გამოქვეყნებულ დადგენილებაში ევროპის ადამიანის უფლებათა სასამართლომ „რუსთავი 2“-ის საქმეზე მკაფიოდ განაცხადა, რომ ტელეკომპანიის ხელმძღვანელმა ნიკა გვარამიამ და მისმა თანამოაზრეებმა გამოიყენეს მათ ხელთ არსებული რესურსები სასამართლოს დისკრედიტაციისთვის. ამასთან, სტრასბურგელმა მოსამართლეებმა ყველასთვის გასაგებად თქვეს, რომ დაუშვებელია მედიის მხრიდან სასამართლოზე თავდასხმა და მისი საქმიანობის დაკნინება საკუთარი მიზნების მისაღწევად. როგორც ჩანს, ეს მოწოდებები ქართული მედიის დიდმა ნაწილმა არ შეისმინა.

მეტიც: თუ თვალს გადავავლებთ ქართული ოპოზიციური მედიის მიერ კრიმინალის გაშუქების ტენდენციას თუნდაც მხოლოდ ბოლო ორი წლის განმავლობაში, ნათლად დავინახავთ, რომ ხშირად მიზანი არის არა მაყურებლისთვის ინფორმაციის მოწოდება ან, თუნდაც, კრიტიკული კითხვების დასმა, არამედ ხელისუფლებისა და, მთლიანად, ქვეყნის მართვაზე პასუხისმგებელი ყველა ინსტიტუტის დისკრედიტაცია. ეს მიზანი განსაკუთრებით ნათელი ხდება, როცა საქმე ეხება პოლიციას ან, ზოგადად, ძალოვან სტრუქტურებს, რომელთა წინააღმდეგაც დღეს მედიაში აშკარად შეინიშნება არა მხოლოდ ინსტიტუციური, არამედ ინდივიდუალური დისკრედიტაციის კამპანიაც.

მაგალითად ე. წ. „კრიტიკული“ ტელევიზიების მიერ მომზადებული სიუჟეტებიდან მაყურებელს რჩება არა მხოლოდ ის შთაბეჭდილება, რომ ხელისუფლებამ „ჭანჭიკები მოუშვა“ და „კრიმინალი გახშირდა“, არამედ იმავე სიუჟეტებში, როგორც წესი, თავად პოლიციის თანამშრომლებიც კი გამოყვანილი არიან როგორც უპასუხისმგებლო ან სულაც მოძალადე ტიპაჟები, რომელთა მიმართაც მაყურებელს მხოლოდ პროტესტი და აგრესია შეიძლება გაუჩნდეს. სწორედ ამგვარი „დრამატურგიის“ თვალსაჩინო ნიმუში იყო ტვ „პირველის“ ეთერში 2 ივნისს გასული სიუჟეტი, სადაც გაისმა ბრალდება, თითქოს პოლიციელებმა ახალშობილი ჩვილი სანაგვე ურნაში გადააგდეს.

ნიშანდობლივია, რომ ადამიანები, რომლებიც დღეს „მთავარ არხზე“ ზემოხსენებულ კამპანიას აწარმოებენ, სრულიად საპირისპირო სულისკვეთებით მუშაობდნენ 2012 წლის ოქტომბრამდე, ანუ არსებული ტენდენცია აშკარად პოლიტიკური მოტივებითაა ნაკარნახევი.

რაც შეეხება უშუალოდ გიორგი შაქარაშვილის ტრაგედიას, ეს საქმე, სამწუხაროდ, უკვე შეიძლება შეფასდეს, როგორც ხორავას ქუჩის საქმის გაგრძელება და არა მხოლოდ იმიტომ, რომ აქაც და იქაც საქმე გვაქვს ახალგაზრდების მიერ მძიმე დანაშაულის ჩადენასთან, არამედ იმიტომაც, რომ პოლიტიკური განზომილება, სავარაუდოდ, აქაც გადაფარავს სოციალურს, რადგან ეს საქმეც მომენტალურად გახდა ოპოზიციური არხების მიერ სახელმწიფოზე ზეწოლის პოლიტიკური ბერკეტი.

სამწუხაროა, მაგრამ გიორგი შაქარაშვილის საქმის გაშუქების პროცესში კიდევ ერთხელ გამოჩნდა, რომ „მთავარი არხი“ ძირითადად ორიენტირებულია საკუთარი პოლიტიკური ინტერესების განხორციელებაზე და არა თუნდაც იმის გარკვევაზე, რა განაპირობებს ახალგაზრდებში ისეთი აგრესიისა და ზიზღის დაგროვებას, რომელიც ზოგჯერ უმძიმესი დანაშაულების ჩადენაში აისახება. აქ აშკარად არასწორია თითის მხოლოდ ერთი მიმართულებით გაშვერა და როდესაც ვლაპარაკობთ მშობლების, განათლების სისტემის ან ხელისუფლების პასუხისმგებლობაზე, არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ თანამედროვე ეპოქაში მედიაც უაღრესად მნიშვნელოვან როლს ასრულებს პიროვნების სოციალიზაციის პროცესში და, ალბათ, არც ისე იოლია პასუხისმგებლობით აღსავსე ახალგაზრდა თაობა ჩამოყალიბდეს იქ, სადაც უპასუხისმგებლო მედია ბატონობს.

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / / /
RussiaUSAGeorgia