Media Sociology


მედიასოციოლოგია.

საქართველოში წინასაარჩევნო კამპანიის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ელემენტია საზოგადოების დარწმუნება იმაში, რომ შედეგები წინასწარვე განსაზღვრულია: ან მთავრობამ უკვე გააყალბა არჩევნები, ან მოსახლეობამ უკვე გამოუტანა განაჩენი არსებულ ხელისუფლებას.

ასეთი დამოკიდებულების ჩამოყალიბებაში განსაკუთრებული როლი უკავია მედიას და იმ სტრატეგიას, რომელსაც შეგვიძლია მედიასოციოლოგია ვუწოდოთ. სტრატეგიის არსი შემდეგია: ეს თუ ის ტელეკომპანია ამა თუ იმ სოციოლოგიურ სამსახურს ავალებს პოლიტიკური პარტიების მხარდაჭერის მაჩვენებელთა გაზომვას და შემდეგ მიღებულ რიცხვებზე დაყრდნობით ავრცელებს და ამკვიდრებს სასურველ პროგნოზს.

ჩვეულებრივი სოციოლოგიური კვლევის ობიექტური გაშუქებისგან ეს პროცესი იმით განსხვავდება, რომ სხვადასხვა მედიასაშუალებისგან მაყურებელი რადიკალურად განსხვავებულ სურათს იღებს, რადგან მედიასოციოლოგია ემსახურება ამავე მედიასაშუალების პოლიტიკურ და იდეოლოგიურ ამოცანებს და არა რეალური ვითარების ასახვას. შესაბამისად, ისეთ პოლიტიზებულ მედიაგარემოში, როგორიც ამჟამად საქართველოშია, თითოეულ არხს ჰყავს არა მხოლოდ საკუთარი მაყურებელი, არამედ საკუთარი „სანდო“ სოციოლოგიური სამსახურიც, რომელზე დაყრდნობითაც ცდილობს სასურველი პროგნოზის პოპულარიზაციას.

ამ მხრივ გამონაკლისი არც მიმდინარე წანასაარჩევნო კამპანია გამოდგა. მხოლოდ სექტემბრის თვეში მსხვილმა ტელევიზიებმა საზოგადოებას წარუდგინეს ოთხი სოციოლოგიური გამოკითხვის შედეგები, რომლებიც ამომრჩეველს სრულიად განსხვავებულ პროგნოზებს სთავაზობენ. კერძოდ, გამოკითხვები ჩაატარეს ორგანიზაციებმა: იპსოს/IPSOS (დამკვეთი − „მთავარი არხი“), გორბი/GORBI („იმედი“), Edison Research („ფორმულა“) და Survation („რუსთავი-2“).

თუ თვალს გადავავლებთ ამ შედეგებს, დავინახავთ, რომ მათ შორის განსაკუთრებული განსხვავება იკვეთება მმართველი გუნდის − „ქართული ოცნების“ რეიტინგში. კერძოდ, თუ GORBI-სა და Survation-ის მიხედვით იგი დამაჯერებლად ლიდერობს, Edison Research-ისა და, განსაკუთრებით, IPSOS-ის თანახმად, მას გაცილებით ნაკლები მხარდაჭერა აქვს; სამაგიეროდ, ამ გამოკვლევებში უფრო მაღალია „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობისა“ და მისი მოკავშირე პარტიების მხარდაჭერა.

ყურადღებას იქცევს ის გარემოებაც, რომ GORBI-ს გამოკითხვასთან შედარებით, IPSOS-ისა და Edison Research-ის გამოკვლევებში საგრძნობლად დაბალია არა მხოლოდ „ქართული ოცნების“, არამედ, ასევე, „პატრიოტთა ალიანსის“ რეიტინგიც, რაც იმით შეიძლება აიხსნას, რომ „ნაციონალური მოძრაობისა“ და მის მხარდამჭერთა რიტორიკაში „პატრიოტთა ალიანსი“ „ქართული ოცნების“ მოკავშირე ძალას წარმოადგენს.

ეს კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ გამოკვლევებში ასახული რიცხვები, როგორც წესი, პირდაპირ თუ ირიბად ირეკლავს ცალკეული მედიასაშუალებების დამოკიდებულებას ამა თუ იმ პოლიტიკური ჯგუფის მიმართ.

წინასაარჩევნო პერიოდში გამოკითხვათა ამგვარი მოზღვავება გვახსენებს, რომ პრინციპული არჩევნების წინ განწყობის შექმნას დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს როგორც ოპოზიცია, ისე მმართველი გუნდი; მეორე მხრივ, აშკარაა, რომ პოლიტიზებული მედიასოციოლოგიის პირობებშიც კი, ყველაზე პოპულარულ პოლიტიკურ ძალად მაინც „ქართული ოცნება“ რჩება.

ამასვე ადასტურებს ჩვენ მიერ განხილულ პერიოდში, კერძოდ 14 სექტემბერს გამოქვეყნებული კიდევ ერთი გამოკვლევის შედეგები. აშშ-ის ეროვნულ-დემოკრატიული ინსტიტუტის (NDI) მიერ ჩატარებული ეს გამოკვლევა არ ყოფილა შეკვეთილი არც ერთი მედიასაშუალების მიერ, მაგრამ მასში საკმაოდ მაღალია ოპოზიციური ჯგუფების მხარდამჭერთა ჯამური რაოდენობა.

დასკვნის სახით შეიძლება ითქვას, რომ ქართველ ამომრჩეველს არჩევანის გაკეთება წელსაც რადიკალურად პოლარიზებულ მედიაზე და სოციოლოგიაზე დაყრდნობით მოუწევს, რაც კიდევ ერთხელ გვარწმუნებს, რომ საქართველოში არ არსებობს არა მხოლოდ პროფესიონალური მედიაგარემო, არამედ, ფაქტობრივად, არც სამეცნიერო მეთოდოლოგიაზე დაფუძნებული სანდო სოციოლოგია.

წინასაარჩევნო მედიასოციოლოგია დიდწილად ასახავს არა არსებულ სინამდვილეს, არამედ გვაწვდის ამა თუ იმ მედიასაშუალების მესვეურთათვის სასურველ პროგნოზებს, რითაც, საბოლოო ანგარიშით, ისევ ამომრჩეველი ზარალდება.

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / / / / /

A place where the government is always the winner


The political surveys conducted in Georgia by the International Republican Institute (IRI) and the National Democratic Institute (NDI) seems to be areas where the government never loses. Within the segment of the population that is critical to the Saakashvili regime, this has raised several questions and concerns.

On March 27, NDI issued a survey that revealed the ratings of Georgia’s political parties. According to the sur-vey, The National Movement with 47%is the leader in the forthcoming parliamentary elections. Approximately a month later, IRI released its latest sur-vey. The survey again emphasized the leadership of the ruling party (45%) and its leader Mikhail Saakashvili (77%).

While the government commended the professionalism of the NDI and IRI surveys, the opposition parties (excluding the Christian-Democratic Movement), refused to recognize the survey results. Their basis for not trusting these two American organizations is based on the fact that since Mikhail Saakashvili and The National Movement came to power in 2004, the ruling party has been the number one political force in Georgia, despite the frequent occurrence of human rights violations that include cases of torture in detention facilities, and the forceful dispersal of various opposition demonstrations.

Critics argue that no matter how strong the criticism was among the public to the government’s handling of challengeable situations, the authorities were unchallengeable in the surveys. This, they say, makes the NDI and IRI surveys predictable and disappointing.

On March 21, in his private TV show entitled Without Accreditation, the show’s host, journalist Shalva Ramishvili, openly slammed NDI’s sur-vey results on Maestro TV.

A few days later, Georgia’s main oppositional union the Georgian Dream, published a statement emphasizing that: “It is becoming more and more apparent that one of the projects that the organization has been carrying out for years in particular the sociological study on political parties- is not only unable to serve its goal, but has become counterproductive in establishing a competitive political environment that enables citizens to make informed political choices.”

“On the one hand” the statement continues, “the methodology and the format of holding and issuing the polls and, on the other hand, manipulation of the results by the nation-wide TV stations have led to the loss of trust towards the organization within a significant segment of [Georgian civil] society. NDI’s latest studies have made these problems even more vivid and commenting on them or analyzing them has no sense”.

A week later, the Georgian Dream sent an open letter to the US Ambassador to Georgia John Bass, noting that conducting surveys according to the current methods “will not facilitate the formation of the free will of the citizens and open the way for well-informed choice… it will [however] reinforce the government`s propagandist machine and provide them a chance to use the afore-mentioned brands for various manipulation.”

For this purpose, the Georgian Dream called on the embassy to suspend the surveys by NDI and IRI prior to the parliamentary elections.

Spokesperson of the Georgian Dream, Maia Panjikidze, explained their position by pointing out that, while NDI and IRI are very important and authoritative organizations, they still hire Georgian companies for conducting the surveys.

“This is why we do not trust the surveys,” she said. “It is unbelievable that people support the government and are happy in a country where two million people are engaged or want to be engaged in the poverty program” (receive a monthly allowance from the state budget).

Independent political analyst Soso Tsiskarishvili evaluated the IRI sur-vey by saying that it is an expression of the “American idea, financed by Swedish money and implemented in the Caucasian-Georgian manner.”

The criticism unleashed by the Georgian Dream and some other commentators is a brave political step considering the crucial role of the US in assisting Georgia domestically and internationally.

Tagged : / / / / /
RussiaUSAGeorgia