When criminal increases?


როდის იმატებს კრიმინალი?

ბოლო რამდენიმე კვირის მანძილზე ქართულ მედიაში კრიმინალის თემამ კვლავ ერთ-ერთი წამყვანი ადგილი დაიკავა. ამ კუთხით, როგორც მუდამ, განსაკუთრებით გამოირჩევა ოპოზიციური მედია, რომელიც სულ უფრო მეტ დროს უთმობს დანაშაულებრივი ფაქტების გაშუქებას და ხშირად გვთავაზობს კრიმინოგენული ვითარების შეფასებას;

ეს კი, როგორც წესი, იმის დამტკიცებას ემსახურება, რომ ქვეყანაში დანაშაულის დონე გაიზარდა, რომ ხელისუფლება არა მარტო არაფერს აკეთებს დანაშაულის პრევენციისთვის, არამედ თავადვე ახალისებს კრიმინალურ სუბკულტურას და, საერთოდაც, „ქორწინებაშია“ მასთან…

საყურადღებოა, რომ ოპოზიციურ მედიაში კრიმინალის გაშუქებას მკაფიოდ გამოხატული ციკლურობა ახასიათებს: საარჩევნო, ან, ზოგადად, პოლიტიკურად „ცხელ“ პერიოდებში, როცა საეთერო დროის უდიდესი ნაწილი ოპოზიციურ პარტიებს, პოლიტიკოსების გამოსვლებსა და აქციების გაშუქებას ეთმობა, კრიმინალი უკანა პლანზე გადადის, ხოლო პოლიტიკური ვითარების ჩაცხრობის შემდეგ ისევ ყურადღების ცენტრში ექცევა.

ამ ტენდენციას შეგვიძლია დავაკვირდეთ ბოლო საპარლამენტო არჩევნების მაგალითზეც. შარშან ზაფხულში, ანუ საარჩევნო მარათონის დაწყებამდე, ოპოზიციურ მედიაში სწორედ კრიმინალი იყო წამყვანი თემა: პირდაპირ ეთერში მიმდინარეობდა ალტერნატიული საგამოძიებო ექსპერიმენტები, ტარდებოდა ალტერნატიული სასამართლო პროცესები და კონკრეტულ პირებს დამნაშავედ ან უდანაშაულოდ აცხადებდნენ. მაგრამ, როგორც კი პოლიტიკური პროცესი წინასაარჩევნო რეჟიმში შევიდა, კრიმინალისთვის დათმობილი დრო ნელ-ნელა შემცირდა და საგამოძიებო ექსპერიმენტების ადგილი ქუჩის აქციებმა დაიკავა.

შემდგომ, ეს რეჟიმი მეტ-ნაკლებად შენარჩუნებულ იქნა მანამ, სანამ ოპოზიცია უარს აცხადებდა პარლამენტში შესვლაზე და გათვლას რევოლუციურ სცენარზე აკეთებდა, თუმცა მას შემდეგ, რაც ოპოზიციის უდიდესი ნაწილი პარლამენტში შევიდა და ნათელი გახდა, რომ პოლიტიკური სიტუაცია, სულ მცირე, მომდევნო არჩევნებამდე არ შეიცვლება, კრიმინალის თემა მედიაში კვლავ შესამჩნევად გააქტიურდა და ახალი მიმართულებებიც გამოიკვეთა.

თუ ერთი წლის წინ აქცენტი ძირითადად გახმაურებულ საქმეებზე კეთდებოდა, ახლა დიდი ყურადღება ეთმობა ე. წ. „ქურდული სამყაროს“ და, საერთოდ, კრიმინალური სუბკულტურის თემას, რომელიც, როგორც წესი, ისევ და ისევ პოლიტიკასთან კავშირშია წარმოდგენილი და აქტიურად მიმდინარეობს იმ აზრის დამკვიდრება, რომ ხელისუფლების უმოქმედობის გამო ან, სულაც, მისი ხელშეწყობით ქვეყანაში აშკარად ძლიერდება კრიმინალური ავტორიტეტებისა და „კრიმინალური იდეოლოგიის“ გავლენა.

ეს უკანასკნელი ტენდენცია, შესაძლოა, იმითაც იყოს განპირობებული, რომ წლეულს თამარ ბაჩალიაშვილის ან გიორგი შაქარაშვილის ტრაგედიების მსგავსი რეზონანსი არცერთ საქმეს არ გამოუწვევია, თუმცა კრიმინალის თემატიკაზე ორიენტირებულ მედიას არც ძველი საქმეების გახსენება უჭირს.

სწორედ ამის მაგალითი ვიხილეთ 13 ივნისს „მთავარი არხის“ Post Factum-ში. გადაცემაში გიორგი გაბუნიამ გაავრცელა „ახალი ფარული“ ინფორმაცია, რომლის თანახმადაც, თამარ ბაჩალიაშვილი თითქოს ჩართული იყო ე.წ. „ფიშინგში“, რაც კიბერთაღლითობის ერთ-ერთი ფორმაა და გულისხმობს მანიპულაციური მეთოდებით მომხმარებლის საიდუმლო ინფორმაციის ან ფინანსური სახსრების მოპოვებას.

საგულისხმოა, რომ ამ სიუჟეტში ნათლად გამოიკვეთა კიდევ ერთი პრობლემა, რომელიც თითქმის ყოველთვის ახლავს ქართულ მედიაში კრიმინალის გაშუქებას; კერძოდ, მიდრეკილება „შოუსა“ და „სიყვითლისკენ“, რაც ქართული მედიის მესვეურებისთვის ხშირად საუკეთესო გზაა რეიტინგის ასამაღლებლად.

შესაბამისად, თამარ ბაჩალიაშვილი, რომლის პირადი ჩანაწერები და გზავნილები მედიამ ჯერ კიდევ შარშან არაერთხელ გამოიყენა „ყვითელი რეიტინგის“ შესაქმნელად, ამჯერადაც ერთგვარი „შოუს“ მსხვერპლი გახდა და პორნოგრაფიული შინაარსის მქონე მასალების გავრცელების ვერსიის შემდეგ მისი სახელი ამჯერად კიბერთაღლითობის დანაშაულთან კავშირშიც გაისმა.

ბაჩალიაშვილის საქმის „თავიდან გამოძიება“ და „ფარული ინფორმაციის“ შემთხვევით აღმოჩენა კიდევ ერთხელ მიუთითებს იმაზე, რომ პოლიტიკური პროცესების პარლამენტში გადატანის შემდეგ ოპოზიციურ მედიას მოაკლდა ხელისუფლების წინააღმდეგ მიმართული ემოციური შოუ და, რაკი შაქარაშვილის საქმის „გაცოცხლება“ შეუძლებელი გახდა გამოძიებისადმი ოჯახის ნდობის გამო, აქცენტი გაკეთდა თამარ ბაჩალიაშვილზე, რომელმაც, გამოძიების თანახმად, სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა.

რაც შეეხება სიუჟეტებს „ქურდული სამყაროს გავლენის უპრეცედენტო გაძლიერების“ შესახებ, რასაც, როგორც წესი, არავითარი კონკრეტული საბუთი არ ახლავს, მათი გახშირება გარკვეულწილად, შესაძლოა, გამოწვეული იყოს ასევე ტრაგიკულად სკანდალური ახალი საქმეების სიმწირით, თუმცა, სავარაუდოდ აქ ასევე მნიშვნელოვან როლს ასრულებს გათვლა იმ მაყურებლის ემოციებზე, რომლებსაც ახსოვთ 90-იანი წლები და რომელთათვისაც ეს თემა განსაკუთრებულ პრობლემებთან ასოციაციებს იწვევს.

ამ ადამიანების უმრავლესობა, შედარებით ახალგაზრდა თაობისგან განსხვავებით, უფრო მოწყვლადია „ქურდული თემით“ მანიპულირების მიმართ და ოპოზიციური მედიაც აქტიურად იყენებს საზოგადოების ამ ნაწილში გაბატონებულ წარმოდგენებსა და სტერეოტიპებს.

თუ თვალს გადავავლებთ ბოლო რამდენიმე კვირის განმავლობაში „მთავარი არხის“, ტვ „პირველისა“ და „ფორმულის“ მიერ „ქურდული სამყაროს გაძლიერების დასამტკიცებლად“ მომზადებულსა და გამოქვეყნებულ მასალებს, აღმოვაჩენთ, რომ, ავტორთა მტკიცებით, კრიმინალური ავტორიტეტებისა და, საერთოდ, „კრიმინალური მენტალიტეტის“ გაძლიერება ყველა მიმართულებით შეინიშნება, რის საბუთადაც, შესაძლოა, გამოყენებულ იქნეს დაფაზე, კედელზე ან მოსწავლის მაისურზე აღმოჩენილი „ქურდული“ წარწერა.

თუ ამ მედიასაშუალებებს დავეყრდნობით, დღეს კრიმინალური ავტორიტეტები არა მხოლოდ ციხეს აკონტროლებენ, არამედ აქტიურად ერევიან პოლიტიკურ ცხოვრებაში და ეთნიკურ ჯგუფებს შორის წარმოშობილ კონფლიქტებსაც კი აგვარებენ.

აღსანიშნავია, რომ კრიმინალის გაშუქება ხსენებულ მედიასაშუალებებში, როგორც წესი, მიმდინარეობს ან სრულდება ოპოზიციის შეფასებების ფონზე. შესაბამისია გაშუქების სულისკვეთებაც: კრიმინალთან ბრძოლა სამაგალითო იყო „ნაციონალური მოძრაობის“ მმართველობის წლებში, ხოლო „ნულოვანი ტოლერანტობის“ პოლიტიკისგან ნებისმიერი გადახრა განიხილება, როგორც კრიმინალის მიმართ „არასაკმარისი სიმკაცრე“.

სტატია იყო პირველად გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / / / / /

Oppositional Media against German Ambassador


ოპოზიციური მედია გერმანიის ელჩის წინააღმდეგ.

წლევანდელი საპარლამენტო არჩევნებით საქართველოში ხელისუფლება არ შეცვლილა, მაგრამ არჩევნების შემდეგ მოსახლეობა, შეიძლება ითქვას, ისტორიული პროცესის მოწმე შეიქნა: ქვეყნის ისტორიაში პირველად ოპოზიციური მედია, რომელიც თავს მუდამ „პროდასავლური ორიენტაციის ავანგარდში“ წარმოგვიდგენდა, ღიად დაუპირისპირდა დასავლეთის ქვეყნების დიპლომატიური კორპუსის წარმომადგენლებს.

უკვე რამდენიმე კვირაა ტელეკომპანიები „მთავარი არხი“, „ფორმულა“ და ტვ „პირველი“ უცხოელ ელჩებს საქართველოსა და ქართველი ხალხის ინტერესების წინააღმდეგ მიმართულ საქმიანობაში ადანაშაულებენ. ეს კამპანია უშუალოდ მიხეილ სააკაშვილის „ჩაწოდებით“ წამოიწყო „მთავარი არხის“ გენერალურმა დირექტორმა ნიკა გვარამიამ, რომელსაც დღემდე არ უთქვამს უარი „მთავარი ბრალმდებლის“ როლის შესრულებაზე. თუმცა, ელჩების წინააღმდეგ მიმართულ კამპანიაში არანაკლებ საყურადღებო შტრიხად უნდა ჩაითვალოს ისიც, რომ ოპოზიციური მედია განსაკუთრებული აგრესიულობით გამოირჩევა აშშ-ისა და გერმანიის ელჩებისადმი.

ამასთან, თუ კელი დეგნანის წინააღმდეგ „ამბოხი“ მეტ-ნაკლებად მაინც „მოზომილია“, გერმანიის ელჩისადმი აგრესიამ უკვე იმდენად დემონსტრაციული სახე შეიძინა, რომ პიროვნული მიუღებლობის შთაბეჭდილებასაც კი ტოვებს. აღსანიშნავია ისიც, რომ ჰუბერტ კნირშის წინააღმდეგ მიმართული განცხადებები გვესმის არა მხოლოდ ოპოზიციური მედიიდან, არამედ „ნაციონალურ მოძრაობასთან“ დაახლოებული, „ელიტარული“ არასამთავრობო სექტორიდანაც.

გავიხსენოთ, რომ ოპოზიციური მედიისა და „ელიტარული“ არასამთავრობო სექტორის თავდასხმა გერმანიის ელჩზე ჯერ კიდევ გაზაფხულზე, 8 მარტის შეთანხმების განხილვისას განხორციელდა. არადა, 8 მარტის შეთანხმებაც ხომ სწორედ იმ ელჩების მხარდაჭერით იქნა მიღწეული, ვინც ხელისუფლებასა და ოპოზიციას შორის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ დაწყებულ დიალოგში შუამავლობა იკისრა.

8 მარტის შეთანხმების კონტექსტში, როგორც გვახსოვს, ოპოზიცია და მისი მხარდამჭერი მედია განსაკუთრებულ აქცენტს აკეთებდნენ გიორგი რურუას გათავისუფლებაზე და მისთვის, ფაქტობრივად, პოლიტპატიმრის სტატუსის მინიჭებას ითხოვდნენ.

რურუას საკითხი, „გასაგები მიზეზების“ გამო, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო „მთავარი არხისთვის“, რომელიც რურუას პატიმრობას წარმოგვიდგენს, როგორც „ზეწოლას ‘თავისუფალ’ მედიაზე“, თუმცა მას შემდეგ, რაც ჰუბერტ კნირშმა განაცხადა, რომ რურუას გათავისუფლება შეთანხმების ნაწილი არ ყოფილა, „მთავარ არხს“ ხელიდან გამოეცალა ყველა არგუმენტი, ხოლო გერმანიის ელჩი მყისიერად აღმოჩნდა მისი კრიტიკის ქარ-ცეცხლში.

ამ ისტორიის შემდეგ ოპოზიციური მედია, როგორც ჩანს, საბოლოოდ დარწმუნდა, რომ გერმანიის ელჩი არ არის (ან კი რატომ უნდა იყოს?!) მისი პოლიტიკური მოკავშირე და, შესაბამისად, იგი ჯერ კიდევ არჩევნებამდე გადაიყვანეს ამ მედიასაშუალებების „შავ სიაში“.

ამას ადასტურებს კნირშის წინააღმდეგ ოპოზიციური მედიისა და არასამთავრობო სექტორის მიერ ზაფხულში განხორციელებული შეტევის „მეორე ტალღაც“, რომლის დროსაც დიპლომატმა დაგმო გაეროს ბავშვთა უფლებების დაცვის კომიტეტში წარდგენილი კანდიდატის − სოფო კილაძის წინააღმდეგ მიმართული კამპანია და აღნიშნა, რომ პირადი თავდასხმები პოლიტიკური ცხოვრების განუყოფელი ნაწილი გახდა.

მაშინ კნირშის განცხადებას „საერთაშორისო გამჭვირვალობა − საქართველოს“ აღმასრულებელი დირექტორის, ეკა გიგაურისა და არასამთავრობო სექტორის სხვა წარმომადგენლების მხრიდან იმდენად აგრესიული რეაქცია მოჰყვა, რომ ევროკავშირის წარმომადგენლობას საგანგებო განცხადების გაკეთებაც კი მოუწია. განცხადებაში ევროპამ ყველას შეახსენა, რომ გერმანიის ელჩი ევროკავშირში საქართველოს მთავარი მოკავშირეა − ანუ სახელმწიფოთა იმ გაერთიანებაში, რომელთანაც საქართველოს თავისი მომავლის დაკავშირება სურს.

ასეთი წინაისტორიის ფონზე, ალბათ, არც უნდა იყოს გასაკვირი, რომ არჩევნების შემდეგ კელი დეგნანთან ერთად სწორედ ჰუბერტ კნირში იქცა თავდასხმების სამიზნედ და ისევე, როგორც წინა შემთხვევების დროს, დაპირისპირება ამჯერედაც ოპოზიციამ (კერძოდ კი თაკო ჩარკვიანმა) დაიწყო.

2 დეკემბერს ჩარკვიანმა ელჩების თანამონაწილეობით მიმდინარე მოლაპარაკებები შეადარა ქეთევან დედოფლის წამებას, რომელსაც, მისივე სიტყვებით, ბევრი (?!) ელჩი ესწრებოდა, თუმცა მათ არაფერი მოიმოქმედეს.

ამ შედარებით ჩარკვიანმა, ერთი მხრივ, ისტორიით მანიპულირება სცადა და შეურაცხყოფა მიაყენა რეალური ქეთევან დედოფლის მეგობრის, პორტუგალიელი მისიონერის, ამბროზიო დუშ ანჟუშის ხსოვნას, რომელმაც საფრთხის მიუხედავად, ფაქტობრივად, „მოიპარა“ და შთამომავლობას შემოუნახა დედოფლის ნეშტი (მისი გადარჩენა მისიონერს, ცხადია, არ შეეძლო), ხოლო, მეორე მხრივ, შეურაცხყოფა მიაყენა თანამედროვე ევროპელ და ამერიკელ დიპლომატებს, რომლებსაც ბრალი დასდო „პროდასავლური ოპოზიციის“ „გაწირვასა“ და ხელისუფლებასთან „გარიგებაში“.

ასეთ შეურაცხყოფას დიპლომატები, როგორც წესი, უპასუხოდ არ ტოვებენ და რამდენიმე დღის შემდეგ, ტელეკომპანია „იმედისთვის“ მიცემულ ინტერვიუში მოვისმინეთ ჰუბერტ კნირშის პასუხიც. ელჩმა განაცხადა, რომ ოპოზიციამ ელჩებს ვერ წარუდგინა ვერცერთი მყარი სამხილი იმის დასადასტურებლად, რომ არჩევნები გაყალბდა, ხოლო საკუთარი თავის ქეთევან წამებულთან შედარება ყველაზე ეგზოტიკური ფანტაზიაა, რაც მას ოპოზიციის მხრიდან მოუსმენია. ელჩმა ხაზი გაუსვა იმასაც, რომ პარლამენტი, როგორც ასეთი, ლეგიტიმაციას იძენს მოსახლეობისგან და არა საკანონმდებლო ორგანოში ოპოზიციის შესვლა-არშესვლით.

ეს განცხადებები პოლიტიკური ოპოზიციისთვის და მასთან დაკავშირებული მედიასაშუალებებისთვის იმდენად მიუღებელი გამოდგა, რომ გერმანიის ელჩი მაშინვე იქცა მორიგი თავდასხმის მსხვერპლად. ამჯერად მას საქართველოს ისტორიისადმი და უშუალოდ ქეთევან წამებულისადმი უპატივცემულობაში დასდეს ბრალი.

ამ მხრივ, უშუალოდ მიხეილ სააკაშვილის გარდა, რომელიც ელჩების წინააღმდეგ აგორებულ კამპანიას ხელმძღვანელობს, თავი გამოიჩინა „ტაბულის“ რედაქტორმა თამარ ჩერგოლეიშვილმა.

ერთმაც და მეორემაც გაიხსენა ნაცისტური პერიოდი გერმანიის ისტორიაში და, ფაქტობრივად, მოუწოდა ელჩს, თავი შეიკავოს ისტორიული პარალელებისგან და, საერთოდ, გერმანელმა (?!) ამგვარი კომენტარები თურმე არ უნდა აკეთოს.

საინტერესოა, რომ ოპოზიციის ერთ-ერთმა „ცნობადმა სახემ“, სალომე სამადაშვილმა, უკვე სხვა მედიასაშუალებით გამოსვლისას სცადა ჰუბერტ კნირშის დაცვა, ხოლო, მოგვიანებით, გრიგოლ ვაშაძემ „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ თავმჯდომარის პოსტის დატოვებისა და პარტიიდან გასვლის ერთ-ერთ მიზეზად სწორედ ელჩების წინააღმდეგ მიმართული კამპანია დაასახელა.

აქედან შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ ელჩების წინააღმდეგ მიმართული აგრესია თავად ოპოზიციის შიგნითაც იწვევს აზრთა სხვადასხვაობას, თუმცა სიტუაცია და ძალთა ბალანსი ჯერჯერობით იმგვარია, რომ დიპლომატების წინააღმდეგ ორგანიზებული საინფორმაციო თავდასხმები ახლო მომავალში ქართული პოლიტიკური ცხოვრებისა და ოპოზიციური მედიის საეთერო ბადის განუყოფელ ნაწილად დარჩება.

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / / / / / / / /

Revolted Media?


ჯანყის მონაწილე მედია?

თავის დროზე „რუსთავი 2“-ის ერთ-ერთმა დამფუძნებელმა ეროსი კიწმარიშვილმა გულწრფელად განაცხადა, რომ ტელეკომპანიის შექმნის უმთავრესი მიზანი ედუარდ შევარდნაძის ჩამოგდება იყო და, რომ არა „რუსთავი 2“, „ვარდების რევოლუცია“ არც შედგებოდა. რევოლუციის შემდეგ მიხეილ სააკაშვილის მთავრობამ მას, შესაძლოა, სწორედ ამიტომ ჩამოართვა ეს მედიასაშუალება, რომელიც თანდათან საკუთარი პროპაგანდის ძირითად იარაღად ჩამოაყალიბა.

დღევანდელი ოპოზიციური ტელეარხები, რომელთა შორისაც განსაკუთრებული რადიკალიზმით გამოირჩევა „კრიტიკული სამეული“ („მთავარი“, „პირველი“ და „ფორმულა“) აშკარად ცდილობენ, „გაიმეორონ“ „რუსთავი 2“-ის „ისტორიული გამოცდილება“ და აღარც მალავენ, რომ მათი მიზანია დღევანდელი ხელისუფლების „ჩამოგდება“ და საქართველოს დაბრუნება „აღმშენებლობის“ პერიოდში (იგულისხმება 2003-2012 წლები).

ამ მიზნის მისაღწევად ზემოხსენებული მედიასაშუალებები (კვლავ 2003 წლის გამოცდილების შესაბამისად) უკვე კვირაზე მეტია, ხატავენ სურათს, თითქოს 31 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნების ოფიციალურ შედეგებს მთელი საქართველო აპროტესტებს და ქვეყანაში „სამართლიანობის აღდგენას“ მხოლოდ მმართველი პარტია ეწინააღმდეგება.

ამგვარი სარედაქციო პოლიტიკის ილუსტრაციაა, მაგალითად, ოპოზიციური არხების 8 ნოემბრის საეთერო ბადე, რომელიც, ფაქტობრივად, ერთმანეთის იდენტური იყო და ზედმიწევნით იმეორებდა თემებსა და გზავნილებს.

„არჩევნები ტოტალურად გაყალბდა“; „მოსახლეობა მოტყუებული და შეურაცხყოფილია“; „ქვეყანაში მასობრივი სახალხო პროტესტი დაიწყო“; „ხელისუფლება არალეგიტიმურია“; „დავიცვათ ჩვენი ღირსება და არჩევანი“ − აი, ის ძირითადი გზავნილები, რომლებსაც ავრცელებდა „კრიტიკული სამეული“ სწორედ იმ დღეს, როდესაც ოპოზიციამ რამდენიმე ათასი ადამიანი ჯერ პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიაზე შეკრიბა, მოგვიანებით კი ცესკოს შენობის ბლოკირება სცადა.

ამ პროცესში, როგორც აღვნიშნეთ, მედია მოგვევლინა არა მხოლოდ ოპოზიციის მოკავშირედ, არამედ მთავარ ორგანიზატორადაც: მან ჯერ ოპოზიციური ელექტორატი დაარწმუნა, რომ არჩევნები ტოტალურად გაყალბდა, ხოლო შემდეგ ამავე ელექტორატის ერთი ნაწილის პროტესტი წარმოაჩინა ისე, თითქოს საქმე გვქონდა უპრეცედენტოდ მასობრივ საერთო-სახალხო მღელვარებასთან, რაც სინამდვილეს არ შეესაბამება.

ამ პროცესში მედია „ვირტუალურ რეალობას“ ქმნიდა არა მხოლოდ თავისთვის სასურველი ფაქტების, ციფრებისა და მოვლენების გაზვიადებით, არამედ არასასურველი გარემოებების დამალვითაც. მაგალითად, მთელი ამ ხნის მანძილზე ტელეეკრანებზე ვხედავდით არასამთავრობო სექტორის მხოლოდ იმ წარმომადგენლებს, რომლებიც ხელისუფლების მიმართ ოპოზიციურად არიან განწყობილი.

ამ მხრივ ყველაზე მეტი აქტიურობა გამოიჩინა „საერთაშორისო გამჭვირვალობა − საქართველოს“ აღმასრულებელმა დირექტორმა ეკა გიგაურმა, რომელიც უკვე არაერთი წელია, ღიად უპირისპირდება ხელისუფლებას და ეწევა ოპოზიციისა და, კერძოდ, „ნაციონალური მოძრაობის“ სასარგებლო აგიტაციას. მაგალითად, გიგაური დღემდე ეჭვქვეშ აყენებს „რუსთავი 2“-ის საქმეზე სტრასბურგის სასამართლოს გადაწყვეტილების სამართლიანობას.

ამავე დროს, ოპოზიციურმა მედიამ სრულიად უგულებელყო იმავე არასამთავრობო სექტორისა და, კონკრეტულად ISFED-ის მიერ ჩატარებული პარალელური გადათვლა, რომლის შედეგებიც ძალიან ახლოს აღმოჩნდა ცესკოს ოფიციალურ მონაცემებთან.

ოპოზიციური არხების მაყურებელმა, ფაქტობრივად ვერაფერი შეიტყო საერთაშორისო ორგანიზაციებისა და დამკვირვებლების მიერ არჩევნების შეფასების შესახებაც ან, უკეთეს შემთხვევაში, მოისმინა მხოლოდ კრიტიკული შენიშვნები მაშინ, როცა, მაგალითად, ეუთო/ოდირის სადამკვირვებლო მისიის მთავარი დასკვნით, არჩევნები მთლიანობაში „კონკურენტულ გარემოში და ძირითადი თავისუფლებების დაცვით ჩატარდა“.

ყველაზე მნიშვნელოვანი და საგანგაშო მანიპულაცია, რომელსაც ოპოზიციურმა არხებმა 8-9 ნოემბერს მიმართეს, უდავოდ არის იმ ძალადობრივი აქტების სრული იგნორირება, რომლებსაც მომიტინგეთა ნაწილი მიმართავდა ცესკოს ტერიტორიაზე შესაღწევად. ამ ტელეარხებს არ უჩვენებიათ, როგორ გაარღვიეს ღობე მომიტინგეებმა და როგორ შეეჯახნენ ისინი პოლიციის თანამშრომლებს; მათ ასევე „მიჩქმალეს“ ე.წ. „მოლოტოვის კოქტეილისა“ და ქვების სროლის ფაქტებიც, თუმცა ამავე დროს არაერთხელ გაავრცელეს მცდარი ინფორმაცია, თითქოს სამართალდამცველებმა მომიტინგეთა წინააღმდეგ ცრემლმდენი გაზი გამოიყენეს.

ამ მანიპულაციის მიზანი იყო სახელმწიფოს მხრიდან მოსახლეობაზე „არნახული“ ძალადობის „ჩვენება“, რასაც საზოგადოების ის ნაწილიც უნდა გამოეყვანა ქუჩაში, რომელიც მანამდე არ აპირებდა საპროტესტო აქციებში მონაწილეობას.

მსოფლიოსა და საქართველოში შექმნილი ეპიდემიოლოგიური ვითარების გათვალისწინებით, არ შეიძლება, ცალკე არ აღვნიშნოთ ამავე მედიასაშუალებების მიერ საკუთარი პოლიტიკური მიზნების მისაღწევად გამოყენებული ორმაგი სტანდარტები „ახალი კორონავირუსის“ ეპიდემიასთან მიმართებით.

კერძოდ, არხები, რომლებიც რამდენიმე თვის წინ, აღდგომის დღესასწაულზე დემონსტრაციულად „აბულინგებდნენ“ და „ბნელებს“ უწოდებდნენ ეკლესიაში მისულ მრევლს და მისი შეჩერების მიზნით მთავრობას საგანგებო ზომებისკენ მოუწოდებდნენ, არჩევნების შემდეგ, გაცილებით უფრო საგანგაშო სტატისტიკის პირობებში, არათუ არ „ღელავდნენ“ დაავადების შესაძლო გავრცელებაზე, არამედ ყოველმხრივ უბიძგებდნენ საზოგადოებას მასობრივი აქციებისკენ, რასაც ახლო მომავალში, შესაძლოა, ეპიდემიის ახალი აფეთქება მოჰყვეს.

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / / / / /

The Main Formula of Political Labels and “Imedi”


პოლიტიკური იარლიყების მთავარი ფორმულა და „იმედი“.

რაც უფრო ახლოვდება ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნები, მით უფრო რადიკალური და აგრესიული ხდება ქართული მედიაგარემო და აგრესიულები ხდებიან ცალკეული მედიასაშუალებებიც − როგორც ერთმანეთის, ისე მთლიანად, საზოგადოების მიმართ. სხვა სიმპტომებთან ერთად მედიაში განსაკუთრებით ძლიერდება პოლიტიკურ ძალებსა თუ რიგით მოქალაქეებს შორის „მტრების“, „ანტისახელმწიფოებრივი ელემენტების“ „ძიების“, „აღმოჩენისა“ და „ლუსტრაციის“ პროცესი.

ასეთ დროს საქართველოში, ტრადიციულად, „ეფექტიანად“ მუშაობს პრორუსულობის იარლიყი, რომლის მეშვეობითაც პოლიტიკური ძალები და მათი მოკავშირე მედიასაშუალებები ცდილობენ ამომრჩევლის გულის მოგებასა და იმის დამტკიცებას, რომ სხვა პოლიტიკური ძალისთვის ხმის მიცემის შემთხვევაში ქვეყანა კრემლის გავლენის ქვეშ აღმოჩნდება.

აღსანიშნავია, რომ პოლიტიკურ ბერკეტად „პრორუსულობის“ გამოყენების სტრატეგიაში ქართული მედია აქტიურად ჩაერთო 2007 წლის 7 ნოემბრიდან, როდესაც მიხეილ სააკაშვილმა და მისმა პოლიტიკურმა გუნდმა დაარბიეს მშვიდობიანი მიტინგი და პოლიტიკურ ოპოზიციას რუსეთთან „კავშირში“ დასდეს ბრალი. მაშინ მოღალატეებად გამოცხადდნენ არა მხოლოდ ოპონენტები, არამედ მოღალატედ იქცა ყველა მოქალაქე, ჯგუფი თუ მედიასაშუალება, რომელიც ხელისუფლების ობიექტური თუ სუბიექტური კრიტიკით იყო დაკავებული.

2007 წელს სააკაშვილის მთავრობას სწორედ ამ ბრალდებებმა მისცა უკანონო ნაბიჯების გადადგმისა და საკუთარი მხარდამჭერების თვალში ერთადერთი ძლიერი ოპოზიციური მედიასაშუალების დახურვის გამართლების შესაძლებლობა.

ამ დროიდან მოყოლებული, პრორუსულობის იარლიყის მიკერება იქცა სააკაშვილის გუნდის მთავარ იარაღად მეტოქეთა წინააღმდეგ ბრძოლაში. რაც შეეხება მედიას, „რუსთავი 2“, იმდროინდელი პირველი არხი და შემდეგ უკვე „იმედიც“ პროსახელისუფლებო პროპაგანდის ძირითად წყაროებად ჩამოყალიბდნენ და შეხმატკბილებულად ამტკიცებდნენ, რომ ნებისმიერი ოპოზიციის შემთხვევაში საქმე გვქონდა აგენტურასთან, რუსეთის ჯაშუშებთან და ქვეყნის მოღალატეებთან, ხოლო ხელისუფლების მიერ მათ მიმართ გადადგმული აგრესიული ნაბიჯები „რუსული საფრთხის“ გასანეიტრალებლად იყო საჭირო.

დღეს უკვე თამამად შეგვიძლია განვაცხადოთ, რომ ეს იყო ცრუ ბრალდებები, თუმცა მიუხედავად ამისა, პრორუსულობის იარლიყის დახმარებით სააკაშვილმა შეძლო ოპონენტების დისკრედიტაცია ან დაჭერა, ისევე, როგორც შეძლო დამოუკიდებელი მედიასაშუალებების დახურვა ან მათზე კონტროლის დამყარება და საბოლოო ჯამში, ძალაუფლების 2012 წლამდე შენარჩუნება.

2012 წლის საპარლამენტო არჩევნების შედეგად ხელისუფლების მშვიდობიანი გზით გადაბარებამ ბევრს გაუჩინა იმედი, რომ პრორუსულობის, როგორც იარლიყის, გამოყენება წარსულს ჩაბარდებოდა და მედიაც შეწყვეტდა მის წარმოებას; თუმცა, მოლოდინი არ გამართლდა. „ნაციონალური მოძრაობის“ ყოფილმა მაღალჩინოსნებმა და „იდეოლოგებმა“ არჩევნების შემდეგ მალევე გადაინაცვლეს მედიასა და არასამთავრობო სექტორში და უკვე იქიდან, იმავე ბრალდების გამოყენებით შეუტიეს „ქართულ ოცნებას“. შესაბამისად, პრორუსულობის იარლიყი, როგორც პოლიტიკური ბერკეტი, კვლავ აქტუალური დარჩა და მედიამაც გააგრძელა მისი კულტივაცია.

მაგალითად, „ნაციონალური მოძრაობა“ და მასთან დაკავშირებული მედიასაშუალებები დღესაც აქტიურად სდებენ ბრალს ქართული ოცნების ხელისუფლებას კრემლთან გარიგებასა და თანამშრომლობაში. რამდენად უცნაურიც უნდა იყოს, ოპოზიციურად განწყობილმა ტელეარხებმა ამ კამპანიაში ჩაითრიეს „ტელეიმედიც“, რომელიც თავის დროზე ყველაზე მეტად დაზარალდა პრორუსულობის იარლიყისგან.

ეს ტენდენცია, ალბათ, იმან განაპირობა, რომ პოლიტიკურ დონეზე „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებამ თავადაც ვერ გაუძლო პრორუსულობის იარლიყის მიკერების ცდუნებას და ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ თვითონაც დაიწყო მისი გამოყენება. თავდაცვის ყოფილი მინისტრი თინა ხიდაშელი „ოცნების“ ხელისუფლებიდან ერთ-ერთი პირველი იყო, ვინც აქტიურად იყენებდა პრორუსულობის ბრალდებას ოპონენტების წინააღმდეგ, თუმცა ის არ ყოფილა ერთადერთი.

მოგვიანებითაც, კრიტიკულ და გადამწყვეტ სიტუაციებში, რაც უფრო იძაბებოდა ვითარება, სულ უფრო ხშირად იყენებდა „ოცნების“ ხელისუფლება პრორუსულობის ბრალდებას და საბოლოოდ ეს ტენდენცია აისახა ნაციონალური მოძრაობის პარტიული გავლენისგან თავისუფალი მედიასაშუალებების, მათ შორის, „იმედის“ მუშაობის სტილზეც.

ასეა თუ ისე, დღეს იქმნება შთაბეჭდილება, რომ პრორუსულობის იარლიყის გამოყენებით ოდესღაც დარბეული და დახურული ტელევიზია „ნაციონალური მოძრაობის“ მიერ მართულ ტელევიზიებს სულ უფრო ხშირად უპირისპირებს „მათსავე იარაღს“. შესაბამისად, „იმედის“ ეთერში ხშირად საუბრობენ ოპოზიციური ლიდერების პოლიტიკურ წარსულსა და იმ ფაქტებზე, რაც მათ რუსეთთან ან საბჭოთა კავშირთან აკავშირებთ; ხშირად გვესმის ბრალდებები, რომ ოპოზიციის ესა თუ ის ლიდერი პირდაპირ ლობირებს რუსეთის ინტერესებს და ა.შ.

აღსანიშნავია, რომ თუნდაც იმავე „ნაციონალური მოძრაობის“ მისამართით გამოთქმულ ასეთ ბრალდებებში ზოგჯერ, შესაძლოა, მართლაც არსებობდეს მყარი არგუმენტები, მაგრამ წინასაარჩევნო პერიოდში მათი ძირითადი დანიშნულება მაინც პოლიტიკური ოპონენტების დისკრედიტაციაა; მეორე მხრივ, შიდაპოლიტიკური ბრძოლის ასეთი სტილი უკიდურესობამდე ამძაფრებს ქართულ საზოგადოებაში რუსეთის მიმართ ობიექტური გარემოებებით განპირობებულ შიშსა და უნდობლობას, რაც კიდევ უფრო ძაბავს ორ ქვეყანას შორის ისედაც დაძაბულ სიტუაციას და ნოყიერ ნიადაგს უქმნის ვითარების ესკალაციას.

სტატია იყო გამოქვეყნებული პლატფორმაზე მედიაკრიტიკა.

Tagged : / / / /
RussiaUSAGeorgia