კატეგორიის არქივი: საგარეო პოლიტიკა

“იანუკოვიჩმა ამაზე ინანა”. აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნების დასკვნები

ე.წ. აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნების წარმომადგენლები შეიკრიბნენ ქალაქ ბრიუსელში ინიციატივის ათი წლისთავის აღსანიშნავად. რია ნოვოსტი-ს ჟურნალისტი, გალია იბრაგიმოვა ადგილობრივი ექსპერტების დახმარებით აჯამებს მიღწევებსა და წარუმატებლობებს.

იხილეთ სტატია რუსულ ენაზე აქ.

ნატო-ს “ფუჭი საუბარი”

2019 წლის 26 მარტს თბილისს ოფიციალური ვიზიტით ეწვია ნატო-ს გენერალური მდივანი, იენს სტოლტენბერგი. იგი შეხვდა ქვეყნის პრემიერ-მინისტრს, მამუკა ბახტაძეს და პრეზიდენტს, სალომე ზურაბიშვილს. წესისამებრ, სტოლტენბერგმა კიდევ ერთხელ გაიმეორა ალიანსის დაპირება, რომ საქართველო გახდება სამხედრო ბლოკის წევრი. თუმცა, ეს შეხვედრა უფრო ყოველწლიური ტრადიციის ნაწილია და დაპირებების მიღმა არაფერი დგას.

წაიკითხეთ დამატებით ინგლისურ ენაზე აქ.

საქართველოს ჩრდილოეთ მაკედონიური ოცნება

საბერძნეთსა და მაკედონიას შორის მოხდა ხანგრძლივი დაპირისპირების გადაჭრა, რამაც ჩრდილოეთ მაკედონიური რესპუბლიკა ნატო-შუ გაწევრიანების გზაზე დააყენა. ოფიციალურ პირებს საქართველოში გაუჩნდათ იმედი, რომ მალე სამხრეთ კავკასიური სახელმწიფოც გახდება ორგანიზაციის წევრი. ამასთანავე, მაკედონიის მაგალითი სავარაუდოდ ვერ გამოდგება პრეცედენტად.

დამატებით იხილეთ ტექსტი ინგლისურ ენაზე აქ.

“ერთად ჩვენ მეტი შეგვიძლია” – რა გზავნილები ჩაიტადა ზურაბიშვილმა სომხეთში

საქართველოს პრეზიდენტის, სალომე ზურაბიშვილის ოფიციალური ვიზიტი სომხეთში დასრულებულია. მან რამდენიმე მნიშვნელოვანი გზავნილი ჩაიტანა ერევანში. ქართველი პოლიტოლოგი არჩილ სიხარულძე ფიქრობს, საქართველოს არ გააჩნია მკაფიოდ ჩამოყალიბებული სამხრეთ კავკასიური საგარეო პოლიტიკა.

წაიკითხეთ მეტი ამ ბმულზე.

არჩილ სიხარულიძე: აზერბაიჯანი უზრუნველყოფს საქართველოს ენერგო უსაფრთხოებას

სალომე ზურაბიშვილი ეწვია ბაქოს ოფიციალური შეხვედრებით. ქართველი პოლიტოლოგი არჩილ სიხარულძე აცხადებს, რომ ერთ-ერთი მთავარი განსახილველი საკითხი იქნება საქართველოს ენერგო უსაფრთხოება და აზერბაიჯანის უმნიშვნელოვანესი როლი.

დამატებით იხილეთ რუსულად აქ.

არჩილ სიხარულიძე: პრეზიდენტის ვიზიტი ბაქოში ხელს შეუწყობს ქვეყნებს შორის ურთიერთობების გაღრმავებას

სალომე ზურაბიშვილი ეწვია აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოს, სადაც შეხვდა მაღალი თანამდებობის პირებს. ქართველი პოლიტოლოგი არჩილ სიხარულიძე მიიჩნევს, რომ პრეზიდენტის ვიზიტი ხელს შეუწყობს ქვეყნებს შორის ურთიერთობების გაღრმავებას.

იხილეთ სრული ვერსია რუსულად აქ.

საზოგადოებრივ ცენტრში საჯარო ლექცია: „ქართუ – რუსული ურთიერთობები აშშ-სა და ევროპის კონტექსტში“ გაიმართა

27 აპრილს, თბილისში, ე.მ. პრიმაკოვის სახელობის ქართულ – რუსულ საზოგადოებრივ ცენტრში გაიმართა მეცნიერ მკვლევარისა და სისტემური პოლიტიკის კვლევითი ცენტრის თანადამფუძნებლის, არჩილ სიხარულიძის ლექცია, თემაზე: „ქართულ – რუსული ურთიერთობები აშშ-სა და ევროპის კონტექსტში“.

ლექციის მიზანი იყო ქართულ-რუსული ურთიერთობების სხვადასხვა ჩარჩოში მიმოხილვა. კერძოდ, ხაზი გაესვა იმას, რომ არსებობს საერთაშორისო, რეგიონალური, დიდი რეგიონალური, ბლოკური და გლობალური ჩარჩოები. თითოეული ეს განზომილება მნიშვნელოვან ზეგავლენას ახდენს თბილისს და მოსკოვს შორის ურთიერთობებზე. ლექციაზე განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო დიდ რეგიონალურ ჩარჩოს – საქართველოსა და ევროკავშირს შორის თანამშრომლობა; აგრეთვე, გლობალურ განზომილებას – აშშ-საქართველოსა და საქართველო-ნატო-ს ურთიერთობები.

სიხარულიძის მტკიცებით, ქართულ-რუსული ურთიერთობები შეიძლება დაიყოს რამდენიმე პერიოდად: 1. საერთაშორისო ურთიერთობები – ზვიად გამსახურდიასა და ედუარდ შევარდნაძის მმართველობის წლები, როდესაც თბილისი პირდაპირ ელაპარაკებოდა მოსკოვს; 2. წინა გლობალური ჩარჩო – 1999-2006წწ., როდესაც ედუარდ შევარდნაძემ პირველად დააკაკუნა ნატო-ს კარზე. შემდეგ ადგილი ჰქონდა ე.წ. ვარდების რევოლუციას, მიხეილ სააკაშვილის რუსეთთან „გადატვირთვის“ წარუმატებელ პოლიტიკას და ჯაშუშების სკანდალს. საბოლოო წერტილი ქართულ-რუსული ურთიერთობების – საერთაშორისო ჩარჩოში განხილვა დასრულდა მას შემდეგ, რაც საქართველომ რუსეთისგან ენერგოუსაფრთხოების კუთხით დამოუკიდებლობის მოპოვება გადაწყვიტა; 3. გლობალური ჩარჩო – მიხეილ სააკაშვილის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მიზანი გახლდათ დასავლეთის და დასავლური ინსტიტუტის ჩართვა ქართულ-რუსულ დაპირისპირებაში. ამ პოლიტიკის შედეგად, ქართულ-რუსული ურთიერთობები გლობალურ კონტექსტში განხილვა დაიწყო, როდესაც კრემლს დაუპირისპირდა არა თბილისი, არამედ ე.წ. გაერთიანებული დასავლეთი. ამასთანავე, ნათელია, რომ მნიშვნელოვანი როლი ეკავა აშშ-სა და ნატო-ს; 4. დიდი რეგიონალური ჩარჩო – 2008 წელს ნიკოლა სარკოზის ინიციატივამ ევროკავშირი რეგიონალური პოლიტიკის მნიშვნელოვან მოთამაშედ აქცია. მკვლევარების აზრით, სწორედ რომ ამ პერიოდიდან შეიძლება ჩავთვალოთ ევროკავშირი, როგორც მეტ-ნაკლებად წონად პოლიტიკურ ძალად; 5. საერთაშორისო პლატფორმაზე დაბრუნება – 2012 წლიდან კოალიცია ქართული ოცნების მიზანი იყო ქართულ-რუსულ ურთიერთობების კვლავ ინტერ-სახელმწიფოებრივ ჩარჩოში დაბრუნება, როდესაც საქართველოში არსებული კონფლიქტები სტრატეგიული მოკავშირეებისთვის მნიშვნელოვან თემად რჩებოდა, თუმცა საქართველო აღარ იყო ამ ორი დიდი ბლოკის – დასავლეთი და რუსეთი – დაპირისპირების ქვაკუთხედი. ამის ნათელი მაგალითია, ერთის მხრივ, ახალი პლატფორმის აბაშიძე-კარასინის ჩამოყალიბება, ხოლო მეორეს მხრივ, ე.წ. ჟენევის მოლაპარაკებების ფორმატის შენარჩუნება.

ლექციაზე ცალკე აღინიშნა ის, რომ რუსეთის ფედერაციის მთავრობა არ ეწინააღმდეგება ევროკავშირის ჩართულობას რეგიონში, რადგან იგი უფრო რეფორმებსა და ფინანსურ თანამშრომლობაში გამოიხატება. ამასთანავე, კრემლი განსაკუთრებით ეწინააღმდეგება აშშ-სა და ნატო-ს როლის ზრდას არა მხოლოდ ქართულ პოლიტიკაში, არამედ, ზოგადად, მთელ რეგიონში. მოსკოვის ვაშინგტონისადმი ანტიპატია გამოწვეულია მათი გლობალურ პოლიტიკაში დაპირისპირებით და საქართველოს, როგორც „ახლო სამეზობლოთი“, რუსეთის „სასიცოცხლო სივრცით“ განხილვით. ცალკე განხილვის თემაა ნატო, რომელიც რუსეთის ფედერაციის რიგითი მოქალაქის მიერ აღიქმება, როგორც რუსეთის წინააღმდეგ მოქმედი სამხედრო ბლოკი. ამ ბლოკის მიზანია დაასუსტო და დაამციროს ქვეყანა, ისე, როგორც ეს საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ მოხდა. გარდა ამისა, ადგილი აქვს ისტორიულ წყენას ამერიკასა და ნატო-ზე. ამერიკაზე, რადგან მან არ გაუწოდა რუსეთის განადგურებულ ეკონომიკას ე.წ. მარშალის გეგმის ახალი ვერსია, ხოლო ნატო-ზე, რადგან მან დაარღვია ვერბალური დაპირება, რომ არ მოხდება ჩრდილოეთ-ატლანტიკური ორგანიზაციის აღმოსავლეთით გაფართოება.

არჩილ სიხარულიძემ დასძინა, რომ დღევანდელი საგარეო პოლიტიკა სრულ შესატყვისობაშია ჩვენი ქვეყნის სტრატეგიული მოკავშირეებისა და თბილისის ინტერესებთან. ქართული მხარე არ არის დაინტერესებული იმაში, რომ დასავლეთსა და რუსეთს შორის ზრდადი დაპირისპირება აისახებოდეს ქართულ-რუსულ ურთიერთობებზე. ქართული მხარე უნდა აქტიურად იყენებდეს დასავლეთის პოლიტიკურ და ეკონომიკურ შესაძლებლობებს მოსკოვთან ურთიერთობებში, თუმცა, არარსებობს იმის საჭიროება და მოთხოვნაც, რომ თბილისის იყოს ან გახდეს კრემლთან ბრძოლის ფორპოსტი.

ექსპერტის მოხსენების შემდგომ შეხვედრა კითხვა – პასუხის რეჟიმში გაგრძელდა.

ორიგინალი ტექსტი ხელმისაწვდომია შემდეგ ბმულზე.

დიდი არეულობა პატარა საქართველოში

იხილეთ ტექსტი ინგლისურ ენაზე ამ ბმულზე.

რუსეთის ეროვნული უსაფრთხოების ახალი კონცეფციის ძირითადი ტენდენციები და საქართველო

2009 წელს მიღებული სტრატეგიის (რომელიც 2020 წლამდე უნდა გაგრძელებულიყო, 2015 წელს გადახედვის უფლებით) ჩანაცვლებით პუტინმა აჩვენა, რომ მსოფლიოში უსაფრთხოების თვალსაზრისით ვითარება შეიცვალა და შესაბამისად, უნდა შეიცვალოს კრემლისადმი დამოკიდებულებაც. ახალ სტრატეგიაში ნათლად ჩანს სახელმწიფო ინტერესების უპირატესობა სოციალურ-პოლიტიკურ განვითარებასა და დემოკრატიზაციის პროცესებთან შედარებით, რომელთა შესახებაც უფრო მეტად იყო გამახვილებული ყურადღება მედვედევის პრეზიდენტობის დროს მიღებულ დოკუმენტში.

ახალ კონცეფციაში მეტი ყურადღება ეთმობა საგარეო ამოცანებს. რუსეთი კვლავაც მზადაა ვაშინგტონთან თანამშრომლობისთვის სხვადასხვა სფეროში. ამასთან ხაზგასმულია, აშშ-სა და ნატო-ს  ნეგატიური როლი რეგიონული და გლობალური უსაფრთხოების საკითხებში. მაგალითად, ცალკე პარაგრაფად არის გამოყოფილი უკრაინისა და ე.წ. არაბული გაზაფხულის შემთხვევები, როგორც ზემოთ ხსენებული ძალების მიერ გაჩაღებული ცხელი წერტილები. აღსანიშნავია ისიც, რომ სირიაში მოქმედ ანტი-ტერორისტულ ბლოკთან შესაძლო თანამშრომლობაზე საუბარი არაა.

გამოკვეთილია რეგიონული ურთიერთობების დამყარებისა და გაფართოების მნიშვნელობაც. ამ ნაწილში პირველად არის ღიად მოხსენიებული საქართველოს ორი რეგიონი – აფხაზეთი და ე.წ. სამხრეთ ოსეთი, რომლებთანაც ურთიერთობების გაღრმავებას სტრატეგიული მნიშვნელობა ენიჭება. წინა კონცეფციისგან განსხვავებით, რუსეთმა გადამწყვეტი როლი არ მიანიჭა კოლექტიური უსაფრთხოების შეთანხმების ორგანიზაციასა და აზიურ ქვეყნებთან ურთიერთობების გაძლიერებას.

შეჯამების სახით შეიძლება ითქვას, რომ ამ კონცეფციაში რუსეთის ხელმძღვანელობამ ოფიციალურად განაცხადა ის, რაც რეალობაში ხდება. უპირველეს ყოვლისა, რუსეთი დაბრუნდა როგორც გლობალური პოლიტიკის ერთ-ერთი წამყვანი მოთამაშე და მის გარეშე მშვიდობის დამყარება რთულდება. რუსეთი და დასავლეთი (განსაკუთრებით, აშშ და ნატო) ღია დაპირისპირების ფორმატში იმყოფებიან. ნატო-ს ნებისმიერი სახით გაფართოება კი არის და იქნება აღქმული, როგორც ღია აგრესია რუსეთის წინააღმდეგ.

რას ნიშნავს საქართველოსთვის ეს კონცეფცია? – განსაკუთრებულ არაფერს! იგი უბრალოდ რეალობის ოფიციალურ საბუთში ასახვაა; მაგრამ ამით ის მოცემულობა, რომელშიც მსოფლიოს და საქართველოს უწევთ მოქმედება არ შეცვლილა და არც შეიცვლება.

კომენტარის ორიგინალური გამოქვეყნებული იყო კავკასიური სახლის მიერ. იგი ხელმისაწვდომია აქ.

შესავალი რუსულ პოლიტიკაში. ნაწილი 1